PL104335B1 - Srodek grzybobojczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy zwlaszcza do zwalczania chorób roslin wywo1- lyiwanych przez grzyby pasozytnicze.

Do zwalczania chorób roslin wywolywanych przez grzyby pasozytnicze stosowanych jest wiele zwiazków z róznych grup chemicznych. Najbar¬ dziej rozpowszechnione sa organiczne zwiazki rte¬ cia które zalecane sa w pierwszym rzedzie do zaprawiania nasion roisllin uprawnych a zwlaszcza zbóz, buraków, róznych roslin technicznyich a takze bulw ziemniaczanych, cebulek nasiennych roslin ozdobnych i innych. Organiczne zwiazki rteci sa doskonalymi srcdkaimi grzybcibojiczymii, dzialaja¬ cymi w bardzo niskich dawkach jiedinOlOzesnie na bardzo licz me gatunki grzybów pasozytniczych ajta- • kujacych rosline w okresie jej poczajtlkowego wzro¬ stu z nasion, bulw, cebulek wysianych lulb wysa¬ dzonych do gleby. To kompleksowe dzialanie na liczne gatunki grzybólw pasozytniczych stianowiib o> wielkiej przydatnosci organicznych ziwiazków rteci do zwalczania chceób roslin i o .prostocie ich stosowania.

Organiczne zwiazki rteci sa jednakze niebez¬ pieczne dla czlowieka i srodowiska. Ich wielka persystentnoisc w glebie oraz zdolnosc do metiaibo- liziewania, przy udziale mikroorganizmów' w sro¬ dowisku glebowym, do najbardziej niebezpiecz¬ nych metylowych polaczen rteci stanowi o tym, ze musza one ulec eliminacji ze stosowania w rol¬ nictwie. < Walory organicznych polaczen rteci takie jak wysoka skutecznosc i jednoczesne dzialanie na wiele gatunków grzybów pasozytniczych nie moga byc aktualnie zastapione przez pojedyncze sub¬ stancje czynne, stad poszukiwanie srodków grzy¬ bobójczych wieloskladnikowych, które spelnialyby role dotychczas masowo stosowanych organicz¬ nych polaczen rteci.

Znanych jest wiele mieszanin substancji grzy¬ bobójczych stosowanych jako zaprawy n|p. mie¬ szaniny kattbandazymu z tiuramem, z opisu pa¬ tentowego potekiego 80 627, mieszaniny karboksy- ny z 8-ihydiro'ksychinoliniianem miedziowym i 2,4,5- -trójchloiroifienolanem miedzi z opisu patentowego polskiego nr 83 072, jak równiez srodki zawierajace jako substancje czynna sole 8-hydroksychinoliny i substancje grzybobójcze z grupy oksaitdin (kanbo- ksyna, oksykanboksyna i inne z opisu patentowe¬ go 62 632 i innych).

Znany jest równiez z opisu patentowego fran¬ cuskiego nr 7133 7.17 sposób otrzymywania kom¬ pleksów miedziowych pochodnych oksyny, które wg autorów patentu moga znalezc zastosowanie :aiko preparaty grzybobójcze.

Srodki powyzsze pomimo, ze sa lub moga byc stosowane jako srodki grzybobójcze szczególnie jako zapraiwy nasienne najczesciej nie zwalczaja wiszystkich grzybów pasozytniczych — np. miesza¬ niny karbendazymu z tiuramem nie zwalczaja grzybów glowniowych lub mieszaniny zawierajace 104335104335 4 o* £ cv fi cu •u 0/ co - CM O ^ O O) o" O) i-H OJ co" co co lO i-H CN T—i CO lO CN CO W M (U ^ co "3 o fi ^ © W ?>» 8 - cd 1 * O iQ rH O i-t o i-H O rH O t>" co cd CM tF ex? CM O o ©^ i—i 3 ¦S-s? ¦8 1 ?-i co 31 rH CO O rH O £> O O o o o o o o ©^ i-i cn © © i—i © © i-H co^ 00 © I> © o © © © © ©^ m" i—t CO fi >> X 1- + ^ m fi fi CO* © © © I> O © © © © o © ©^ i-H CB fi >» J3 1- efl •• ¦s 1 G co ^ © ©' ° i-H ^ i-T © © © © © © 1 i-H CO £ >> ¦B l~ co •• H w ii in 3 co 'CO g 1—1 co o • rH 1—1 ^o co H o' .o >> N »H W) CO "fi co I g a ft (U •rH fi co •n cu* -r* w °i ©" *i °l ©~ O) t-4 O) co CO o co^ ft °l i-T co lO csf co lO co i-H © CN M CU U? ^ ^ có * £S I-H ^ P o H -g $ W co N co 1 TT* Suibstawc ri J ©^ cT CM ©^ cT CN ©^ © CM © 3 O CN ©^ © CM ©^ D-" ©r r-t © co" l—t ©^ rH Ol" © r- j—t CO fi >> ¦S-s? U* CO SI i-H ©^ ©~ CS1 © co" rH ©^ ©" © co © © © © © ©^ rH © © c- r-i CO 1 a B £ csi CX3 lO r-t °i CO rH ©^ O rH © [> © © © © © © © ©^ !>" i—t C3 R ca & _ ^ ^ •al? 1=1 w CO w cd £*S co ©^ ©" rH CO^ t-" ©^ !>" CSI ^ © © © O © © © ©^ o" l—t co R s «- co •• 4d CN lii Pi S V3 CD t§ ^ S ^" ° c rH °- O" 1-1 co co" ^ c^ © © © © © © © ©^ fr-* 1-1 co & 1« cd •• M 1 + a \ "iii I* 1 S w a> « ^ I in5 104335 * 2,4,5-tróJchilorofenolan miedziowy musza byc sto¬ sowane w zbyt duzych dawkach substancji czyn¬ nej, co nadmiernie chemizuje srodowisko glebo¬ we.

Nieoczekiwanie stwierdzono, ze srodek grzybo¬ bójczy zawierajacy jako substancje czynna mie¬ szanine zwiazku o wzorze 1, w którymi n = 0 lub n = 1 lub 2 a zwlaszcza karboksyne ze zwiaz¬ kiem o wzorze ogólnym 2 stanowiacym sól kom¬ pleksowa 8-hydiroksychiiinO'li'niianu miedziowego' z kwasem salicylowym zwany dalej „kompleksem" dziala na wiele gatunków grzybów pasozytniczych i na skutek synergetycznego dzialania mieszaniny substancji czynnych charakteryziuje sie wysoka skutecznoscia. Srodek wedlug wynalazku zawiera ponadto znane i stosowane nosniki mineralne lufo organiczne, rozpuszczalniki lub rozcienczalniki, srodki powierzchniowoczyone oraz znane substan¬ cje odstraszajace ptaki lufo zwalczajace owady, a takze substancje wzrostowe i inne fungicydy.

W badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych^ na nastepujacych grzybach testowych: Fusarium culmorum, Rhizoctonia solani, Phorna betae, Al- ternaria temuis i OipbioJboilus gramriinis wedfflug me¬ tody hamowania liniowego wzrostu girzybnd pole¬ gajacej na dodawaniu okreslonych stezen substan¬ cji czynnej do pozywki agarowej, a nastepnie za¬ kazaniu punktowym *pozywki odipowiedniim grzy- " bem testowym, stwierdzono w wielu przypadkach wzmozone dzialanie srodka wedlug wynalazku.

W tablicy 1 zestawiono wyniki badan laborato¬ ryjnych przeprowadzonych na grzybie Ophiobolus gramdnifi porazajacym pszenice. Dzialania samego kompleksu na tego grzyba bylo bardzo efektywne, poniewaz hamowal on rozwój grzybni nawet przy stezeniu 0,0 ppm. Natomiast karboksyna dzialala tu slabiej. Dopiero 62,5 ppm bylo w pelni efek¬ tywne. Najlepsze efekty uzyskano w mieszaninie kompleksu z karboksyna sporzadzona w stosunku 1:2, w którym przy stezeniu wynoszacym 0,9 kompleks znajdowal sie w stezeniu 0,6 ppm. Mo- zna wiec odnotowac pewna poprawe dzialania przy jednoczesnie ogólnym bardzo wysokim efekcie.

W tablicy II przedstawiono rezultaty badan srodka wedlug wynalazku na grzybie testowym Alternaria teouis. Sam kompleks dzialal tu z bar¬ dzo wysoka efektywnoscia hamujac rozwój grzy¬ ba juz przy stezeniu 3,9 ppm. Karboksyna dziala slabo nawet przy stezeniu 250 ppm, dzialanie jej nie bylo1 efektywne. Zastosowanie mieszanin we wszystkich badanych proporcjach dawalo pewna efektywnosc dzialania przy stezeniu obu sub¬ stancji 3,9 ppm, w którym najnizszy udzial kom¬ pleksu wynosi 1,3 ppm ^kompozycja ostatnia w tablicy II), a wiec byl nizszy niz pierwsze nie¬ efektywne stezenie samego kompleksu — 1,9 ppm.

Mozna w tym przypadku odnotowac pewne syner- genetyczne dzialanie mieszaniny kompleksu z kar¬ boksyna przy ogólnym bardzo wysokim efekcie. iW tablicy III zestawiono rezultaty dzialania srod¬ ka wedlug wynalazku na grzybie Rhlizoctonia solani atakujacym bulwy ziemniaczanie. Sam kompleks praktycznie nie dzialal na ten grzyb, poniewaz stezenie 125 ppm a nawet jak wiadomo z innych badan 1000 ppm bylo nieefektywne. Karboksyna dzialala na. poziomie31,2 ppm. Mieszaniny tych dwu substancji czynnych byly efekltywne przy po¬ ziomie 31,2 ppm (stosunek 1:1) oraz w dwu pozo¬ stalych stosunkach przy poziomie 62,5 ppm. W naj¬ korzystniejszym przypadku (mieszanina w stosunku 1:1) udzial efektywnego skladnika — karboksyny w mieszaninie tej wynosil 15$ ppm a wiec byl dwukrotnie nizszy niz przy zastosowaniu samej karboksyny. Ogódnie dzialanie ob usubstancji czyn¬ nych bylo nizsze niz w dwu poprzednich przy¬ padkach, jednakze i tu zaobserwowano efekt sy- nergetycziny. „—" oznacza, ze tego stezenia w tym tescie nie badano.

W tablicy IV zestawiono rezultaty badan srodka wedlug wynalazku na grzybie Plhoma betae pora¬ zajacym siewki- buraków. Zarówno kompleks jak i karboksyna zastosowane pojedynczo dzialaly slabo.

Tablica III Strefa wzrostu liniowego grzybni (w mm) charakteryzujaca dzialanie grzybobójcze srodka wg wynalazku badanego na Rhizoctonia solani L.p. 1. 2. 3. 4. 1 5.

Substancja czynna Karboksyna (znana) Kompleks Kompleks +karboksyna w stosunku 1:1 {nieznany) Kompleks +karboksyna w stosunku 2 :1 (nieznany) Kompleks+karboksyna w stosunku 1 : 2 (nieznany) Kontrola (bez srodka) 36,0 36,0 36,0 36,0 36,0 Stezenie w ppm 125 0 ,0 0 0 0 62,5 > 0 18,6 0 0 0 31,2 0 ,0 0 6,0 ,0 ,6 6,0 22,0 ,0 11,0 7,6 7,8 ,0 23,8 12,0 1*2,4 11,2 3,9 ,0 27,0 ,0 ,0 ,0104335 4) cd bet oma si PU § anego •V s 3 £ ynal £ * cd tI g •0S CD N O I > &¦ ttf) * cd O .3 •rH S -H OJ ^2 cd «* "S H V cd o S • ¥ ^ >> *-* s 8 ¦S o I -I bni >» N *-• laO .0. nioweg s zrostu :et£a 3 S a a £ 0) a 0) •N CU* +¦» CO °i co" p ^ co iO »-H co csf co lO ' i-H ¦ o lf3 CM O i i-H o "2 m O -^ hi d *co 3 cd s s tS •l—> O c3 3 CO 4 1 °- CO '. 1 °- CN 1 CN 1 °- 1 00 i-H p ©^ co" irT i-H l-H P p CO" i-H ,-H o o CN ©~ i-H i-H ^ 1 s i ° 1 co 1 ° 1 co 1 p ©^ co" m" (N CO cd fl^ i-i 1 ° CM ' 1 ® 1 CN i—1 1 °« 1 w l-H O ©^ o cnT i-H i-H o oo S ® ©^ ©^ t>" co ° 1 l> 1 CNI 1 °~ 1 o 1 p ©^ co" m~ CM CO co M CU i-H & o CN O irT *-4 0- CN~ i-H °- °" i-H C-" o" ©/ o" 1 # 1 1 ©^ io" co cd S >> J2 1- Q) L5 cd 1-s ^ g to CU s^ co P o" CM ©^ irT l-H P c\T l—t p ©" i-H P p ©" i i i i ©^ irT co es a >> 1- cd *• ^ CM CO (-4 ^ co 6 to S * Tl< >> ctj s S p L'>" -H p cn" i-H °- °" i—l o" °- ©" i 1 1 1 i °- io" CO cd c >* -3 1" cd ** id s ^ a p n fi « .2 q > d lO104335 i s 3 fH 3 O g .3 'u cd Fus cd fi a o fi cd 'O cd X* 3 N C3 Id fi >» £ W) £ « $-1 -C/i 0 > 2 ni ^ cd N .^ W) i—i xi .2 cd £ H^ dzia cd o •ffi 51 N >> 0> M cd - & cha IM * *—' '3 & & *-¦ ta 1 !> zrostu linio ? cd «H 0) *-¦ "*=* s & & r 0) •rH e •N or ¦+* W i 1 O) co °°~ c-~ co^ irT i—i CN »—l CO lO^ csf 1^3 CN i—i o CM o o m o o o i-H ^ «* * ^ o -O "S ^ fi -50 Q ^ W £ ^ cd fi £ N V cd o cd CO °~ °~ CO o^ irT CN o cnT CM m C- i—1 O ^ i-H O CN C? o" i-H O^ tr-^ CN ir^ o" ¦^ i cd & >> Vi I-I o irT CN o cT CN °- irT i-H °~ l—' °l co" o D- CN <*" CD O cT m^ t-~ TfH co % 1 £ o w CN o 1 co 1 CN i 1 °~ cm~ CN °~ t>~ i-H *1 i-T rH O) co" o t> c^ o" o^ o" o lO^ [>" TF cd fi >» w ^ o $-1 cd CD ^ 1 O B S 1 W co cd 1 Cl 1 N | s\ °~ cn~ CN O^ °" CM °~ irT l—i "H l—t i—t of ° t" o. o o^ o" o o ^ tr*-~ Tl< cd fi >» T^ ¦^ ^i cd vi CM a 5ij B ^ ^1 w ^ • C 1 31 o 3 o t"^ CN O co" i-H co- co" l—1 t> Oi °- ocT <=> I> °- cT o cT o. 1 o" ir^ t>-" TJH ^ cd ^ >» VI ¦s ¦8 -" cd i CM CO i-H ^ & 3 N « ^ 0) SI- Ol irs104335 11 12 Przy zastosowaniu mieszanin odnotowano bardzo wysoki efekt synergetyczny, poniewaz efektywne stezenie srodka wedlug wynalazku wynosilo tylko 62,5 ppm, niezaleznie od proporcji obu substancji czynnych.

W tablicy V zestawiono dzialanie srodka wedlug wynalazku na grzyba Fusarium culimorum — przedstawiciela rodzaju atakujacego wiele gatun¬ ków roslin uprawnych i wywolujacego tak zw. zgorzel siewek. Zastosowane same substancje dzia¬ laly bardzo slabo — kompleks 1000 do 500 ppm a karboksyna nie dziala w ogole.

Mieszaniny obu substancji byly skuteczne w ste¬ zeniach ,250 ppm, co dowodzi wprawdzie synerge- tycznego dzialania, jednakze zastosowane efektyw¬ ne stezenie jest jeszcze wysokie.

W tablicy VI przedstawiono efekt dzialania srodka wedlug wynalazku zastosowanego na groz¬ nego grzyba HeJinintnosporium gtranineum wywo- lojacego pasiastosc lisci jeczmienia. Sam kompleks dzialal efektywnie przy stezeniu 125 ppm, natomiast nie stwierdzono dzialania ikarboksyny. Mieszaniny zastosowane we wszystkich badanych stosunkach byly efektywne 'przy stezeniu 31,2 ppm manife- stujac jednoczesnie wysoki efekt synergetyczny.

Tablica VI Strefa wzrostu liniowego grzybni w mm charakteryzujaca dzialanie grzybobójcze srodka wedlug wynalazku badanego na Helminthosporium gramineum L.p. 1. 2. 3. 4.

. Substancja czynna Karboksyna (znany) Kompleks Kompleks+ + karboksyna stosunek 1:1 (nieznany) Kompleks + + karboksyna stosunek 2 :1 (nieznany) Kompleks + + karboksyna stosunek 1:2 (nieznany) Kontrola (bez srodka) 37,0 37,0 37,0 37,0 37,0 Stezenie w ppm 125 7,0 0,0 0,0 0,0 0,0 62,5 8,2 8,0 0,0 0,0 0,0 31,2 ,0 ,0 0,0 0,0 0,0 ,6 12,6 12,0 ,C ,0 8,8 7,8 ,0 17,0 12,0 12,6 11,2 3,9 22,0 ,0 | ,0 18,0 1 ,0 Tablica VII Skutecznosc srodka w •/• charakteryzujaca dzialanie grzybobójcze srodka wedlug wynalazku badanego na Ustilago ntuda L.p. 1. 1 2' 4.

. Substancja czynna • Karboksyna (znany) Kompleks Kompaeks + + karboksyna stosunek 1:1 (nieznany) Kompleks+ + karboksyna stosunek 2:1 (nieznany) Kompleks+ + karboksyna stosunek' 1:2 (nieznany) Kontrola ' (bez srod¬ ka) 0,0 0,0 0,0 * 0,0 0,0 Stezenie w ppm 1 1,00 100,0 90,1 100,0 100,0 100,0 0,50 100,0 80,5 96,1 95,6 100,0 0,25 78,5 62,1 94,1 74,1 100,0 0,12 67,4 55,8 90,5 66,9 92,0 0,06 51,9 21,5 51,1 ,4 74,9 0,03 4,4 164 39,1 24,4 60,213 104335 14 W tablicy VII zestawiono wyniki badan srodka wedlug wynalazku na groznym grzybie Ustilago nuda przedstawicielu wielu gatunków wywoluja¬ cych choroby zbóz zwane glowniami. Badania prze¬ prowadzono nastepujaco: do pozywki agarowej do¬ dawano okreslone stezenie srodka a nastepnie na zastygnieta pozywke wycinano krazki agaru z preparatami ii umieszczano w szalkach Petriego uprzednio wylozonych wilgotna bibula. Na krazki agarowe nakladano chlamydospory glowni pobra¬ ne z porazonych roslin jeczmienia.

Po inkubacji w odpowiednich warunkach okres¬ lano % skutecznosci dzialania srodka. Odnotowano wysoka 100% skutecznosc karboksyny przy steze¬ niu 0,5 ppm oraz mieszaniny kompleksu z karbo- ksyna sporzadzonych w stosunku 1 : 2. Ta kompo¬ zycja dzialala wysoce efektywnie w stezeniu 0,25 ppm wykazujac efekt synergetyczny.

Jak wynika z tablic I—VII srodek wedlug wy¬ nalazku dziala kompleksowo na wiele gatunków grzybów pasozytniczych wykazujac przy tym wzmo¬ zone dzialanie, co prowadzi do ogólnego bardzo znacznego obnizenia dawek substancji czynnej dla uzyskania pelnego efektu ochronnego. To obnize¬ nie dawek nie dotyczy tylko jednego leoz kilku gatunków grzybów pasozytniczych wchodzacych w kompleks patogenów atakujacych rosliny a zwlasz¬ cza w okresie ich wczesnego rozwoju. Pozwala to na irzeezywislte obnizenie dawek substancji czyn¬ nych a tym saimym bairdzo znaczne obnizenie chemizacji srodowiska.

Srodek wedlug wynalazku moze byc wytwa¬ rzany ii stosowany w postaci proszków zawiesino¬ wych, koncentratów zawiesinowych, skoncentrowa¬ nych proszków do opylania, roztworów emulguja¬ cych, past lub tabletek. W tym celu substancje biologicznie czynne 'miesza sie z odpowiednimi nos¬ nikami mineralnymi lub organicznymi takimi jak kaolin, ikrzemionka kopalna albo syntetyczna, ben¬ tonit, talk, maka zbozowa albo maczka z kory drewna Hub lupin orzechów wloskich, rozcienczal¬ nikami lub rozpuszczalnikami organicznymi takimi jak: alkohol metylowy lub etylowy, glikol etyle¬ nowy, oleje mineralne oraz srodkami powierzchnio- woczynnymi, emulgatorami, idysipegratorami ii zwil- zaczami takimi jak sole amonowe albo sole metali alkalicznych lub ziem alkalicznych kwasów ligjni- nosulfonowych, (pochodne alkilo- lub arylosulfo- nowe, 'pochodne Nnmetylotauryny albo produkty addycjii tlenku etylenu do alkoholi tluszczowych, kwasów tluszczowych albo wyzszych amin aroma¬ tycznych lub alifatycznych. Do preparatów han- dlowych mozna wprowadzac równiez inne dodatki takie jak srodki buforujace, zageszczajace, zwie¬ kszajace przyczepnosc lub przeciwpieniace albo barwniki.

Preparaty handlowe moga zawierac równiez zna- ne substancje odstraszajace ptaki lub znane srodki owadobójcze, a takze substancje wzrostowe i inne fungicydy.

-Nizej zamieszczony przyklad zilustruje blizej spo¬ sób wytwarzania srodka grzybobójczego wedlug wynalazku.

Przyklad. 300 g technicznej karboksyny i 150 g technicznej soli kompleksowej 8-hydroksy- chirioiiniianu miedziowego z kwasem salicylowym po przeliczeniu na substancje 100% miesza sie w gniotowniku obiegowym z 20 g alfendlu 6 i 50 g klutanu z taka iloscia ziemi 'krzemionkowej, aby otrzymac 1000 g preparatu. Nastepnie miele sie otrzymana mieszanine w mlynie sztyftowym szyb¬ koobrotowym albo w mlynie isteuimieniowym i ujednoradnia sie w mieszalniku fluidyzacyjnym.

Jako produkt otrzymuje sie 45% zaprawe zawie¬ sinowa.

Claims (1)

1. Zastrzezenie ipatentoiwe Srodek grzybobójczy zawierajacy substancje czyn¬ na oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine 40 zwiazku o wzorze ogólnym 1, w którym n = 0 lub 1 lub 2 ze zwiazkiem o wzorze ogólnym 2 stanowiacym sól kompleksowa 8nhydroksychinoli- nianu miedziowego z kwasem salicylowym. I101335 cX (0)n 0 H3 'NH-O WZOr W2 0r D; ukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, zam. 527/79 Cena 45 zl