Wynalazek niniejszy dotyczy lozyska walkowego lub krazkowego, które rózni sie korzystnie od znanych dotychczas lozysk krazkowych tern, ze daje sie dostosowy¬ wac dokladnie do srednicy walu w miare jego zuzycia. W tym celu w otworze kozla lozyskowego, wykonanego stozkowo, osa¬ dzona jest tuleja, której powierzchnia we¬ wnetrzna jest walcowa, powierzchnia zas zewnetrzna równiez stozkowa, przyczem katy zbieznosci stozkowego otworu kozla lo¬ zyskowego i stozkowej powierzchni ze¬ wnetrznej tulei sa dokladnie jednakowe.Tuleja nie jest jednolita, lecz wykonana jest z tasmy stalowej, zwinietej w poistaci sprezyny srubowej, albo innego odpowied¬ niego materjalu tak, ze moze byc scisnieta przy wprowadzaniu jej do lozyska. Po obu stronach lozyska umieszczone sa [pokrywy, wykonane w postaci dlawików, które wy¬ stepami pierscieniowemi obustronnie przy¬ legaja do czolowych powierzchni tulei tak, ze dzieki przesuwaniu dlawików tych tu¬ leja moze byc przesuwana w kierunku osio¬ wym. Dzieki temu osiaga sie zwiekszenie, wzglednie zmniejszenie wewnetrznej sfed^ nicy tulei. Wewnatrz tulei znajduja sie krazki lozyska, które sa przewiercone w kierunku podluznym i osadzone na trzpie¬ niach, których wystajace nazewnatrz kon¬ ce sa polaczone rze soba i tworza lancuch przegubowy. Krazki równiez nie sa jedno¬ lite, lecz wykonane z drutu stalowego, zwi¬ nietego w postaci sprezyny srubowej, co zapewnia jej znaczna sprezystosc i wy¬ trzymalosc na uderzenia boczne. Uksztal-towanie tulei i krazków w postaci sprezyn srubowych o zwojach ulozonych w kierun¬ kach, wzajemtóe* odwrotnych posiada je¬ szcze te wazna zalete, ze smar jest dopro¬ wadzany samoczynnie do lozyska, grubsze zanieczyszczenia zas sa samoczynnie usu¬ wane z lozyska. Do dokladnego ustawie¬ nia, wzglednie nastawienia tulei wewnetrz¬ nej, sluzy przyrzad nastawozy, zaopatrzo¬ ny w skale.Przyklad wykonania wynalazku uwi¬ doczniono na rysunku, ma którym fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój pionowy lozyska, fig. 2 — przekrój wzdluz limji 2— 2 fig. 1. Wspóldzialajace ze soba po¬ wierzchnie kozla lozyskowego b i sprezy¬ stej tulei d, otaczajacej wieniec walkowy lub krazkowy c, sa wykonane stozkowe.Wewnetrzna powierzchnia tulei sprezystej d oraz walki c i czop walu a sa ksztaltu walcowego.Tuleja d jest zwinieta z tasmy sprezy¬ stej, dzieki czemu posiada zdolnosc, dosto¬ sowywania sie do srednicy otworu kozla i po umieszczeniu jej w lozysku przylega do scianek jego otworu. Inna zaleta tulei sprezystej d polega na tern, ze tuleja ta przesuwa sie w razie nacisku zboku w lo¬ zysku iswem w kierunku osiowym, nie tra¬ cac przyteim zdolnosci dostosowywania sie do srednicy otworu. W tym celu po bo¬ kach lozyska umieszczone sa dwa dlawi¬ ki e i f (fig. 2), które sa polaczone sztyw¬ no dwoma sworzniami g i utrzymywane w odpowiednich otworach kozla lozyskowe¬ go b. Na sworzniach g sa osadzone dwa na¬ srubki h, równiez umieszczone w odpo¬ wiednich wydrazeniach kozla lozyskowego 6. Gdy nasrutbki h jednoczesnie pokreca sie naprzód, albo wstecz, tuleja sprezysta d przesuwa sie w odpowiednim kierunku, dzieki czemu zapewnia sie dokladne usta¬ wienie lozyska.W celu zapobiezenia niejednostajnemu ustawieniu lub ustawieniu tulei sprezystej d pod katem, nasrubki h zaopatrzone sa w skale, ulatwiajace prawidlowe nastawienie obu sworzni. W celu zapobiezenia samo¬ czynnemu pokrecaniu sie nasrubków h wskutek wstrzasów i tym .podobnych przy¬ czyn, ponad lozyskiem i miedzy nasrubka- mi h umieszczona jest sprezyna lukowa i (fig. 1), za posrednictwem której nasrubki sa przytrzymywane i moga byc pokrecane jedynie zapomoca klucza.Wynalazek niniejszy nie jest wyczer¬ pany przykladem, przytoczonym w1 opisie i uwidocznionym na rysunku, lecz obejmu¬ je równiez wszystkie inne przyklady wy¬ konania, niewykraczajace jednak poza ra¬ my wynalazku niniejszego. PL