Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu otrzymywania kwasu octowego i innych zwiazków alifatycznych.W angielskim patencie Nr 262832 po¬ dano katalityczny sposób otrzymywania syntetycznego kwasu octowego z mieszani¬ ny tlenku wegla i wodoru.W angielskim patencie Nr 264558 opi¬ sano sposób otrzymywania kwasu octowe¬ go i acetonu droga ogrzewania mieszanin tlenku wegla z alkoholem metylowym, w obecnosci katalizatorów, wytwarzajacych octany rozszczepiajace sie w wyzszych temperaturach, nieprzekraczajacych jed- nak 400° — 450°C, na kwas octowy lub aceton lub tez na jedno i drugie.Stosownie do niniejszego wynalazku, znaleziono, ze kwas octowy mozna otrzy¬ mywac droga oddzialywania tlenku wegla na alkohol metylowy w obecnosci katali¬ zatorów o wlasciwosciach kwasowych. Na¬ stepuje wówczas reakcja wedlug równania: CO + CHzOH = CH3 CO OH Stosownie do warunków reakcji, kwas octowy otrzymuje sie w stanie wolnym lub w postaci estru, powstalego wskutek pola¬ czenia sie tego kwasu z alkoholem metylo¬ wym, obecnym w komorze reakcyjnej.Zamiast calej ilosci lub czesci alkoholu metylowego mozna uzyc eter metylowylub inny zwiazek (Zawierajacy jedna lub wiecej grup melóksylowych. Alkohol me¬ tylowy mozna równiez zastapic w calosci lub czesciowo cialami lub mieszaninami cial, mogacych wytwarzac alkohol metylo¬ wy i mogacych przetworzyc sie w obecno¬ sci tlenku wegla w kwas octowy lub 'octan metylowy w okreslonych warunkach re¬ akcji, szczególowo opisanych ponizej.Sposób niniejszy mozna przeprowadzac pod cisnieniem atmosferycznem, lecz prze¬ biega on szybciej pod wyzszem cisnieniem, które moze wynosic 100, 200, 300 lub je¬ szcze wiecej atmosfer.Temperatury stosowane wynosza za¬ zwyczaj od 200° — 250°C do 400° — 450°C, a najlepiej jest uzyc 300° do 400°C.Katalizator powinien byc nielotny lub bardzo malo lotny w warunkach reakcji.Pozadanem jest, aby katalizator sie nie re¬ dukowal lub nie ulegl podczas reakcji prze¬ mianie chemicznej na cialo niekwasne lub lotne, Szczególnie dobre wyniki osiaga sie, stosujac pochodne fosforu, jak np. kwasy wywodzace sie od fosforu, a w szczególno¬ sci kwasy fosforowe, jak np. kwasy: orto-, piro- i metafosforowe lub ich mieszaniny.W roli katalizatora moznk równiez uzyc kwasu bornego, arsenowego i fosforomolib- denowego. Mozna równiez uzyc mieszaniny zawierajace dwa lub wiecej z powyzszych katalizatorów. razie uzycia w roli katalizatorów kwasów, mozna je zobojetnic czesciowo ce¬ lem wytworzenia soli kwasnych, lecz jedy¬ nie w tym stopniu, aby otrzymane przez to cialo zawieralo nadal w temperaturze reak¬ cji wolna grupe wodorotlenowa stosownie do zwyklej formuly. Czesciowe zobojetnie¬ nie kwasu jest szczególnie korzystne w przypadkach, gdy chodzi o zmniejszenie lotnosci kwasu lub przetworzenie go w cia¬ lo stale. Mozna np. uzyc zwiazek skladaja¬ cy sie z jednej czasteczki zasady jednowar- tosciowej lub równowaznej ilosci zasady wielowartosciówej, polaczonej z wiecej niz jedna czasteczka kwasu ortofosforowego, wskutek czego otrzymana zlozona pochod¬ na fosforowa jest nadal kwasna w tempe¬ raturach od 300° do 400°C uzytych podczas reakcji. W roli katalizatora mozna wiec np. uzyc kwasny fosforan glinowy Al2 03. 12 #3 P04.Uzyty katalizator moze byc w tempera¬ turze reakcji ciekly, jak to ma miejsce w przypadku kwasu fosforowego, lub staly, jak to ma miejsce w przypadku kwasu bor¬ nego lub kwasnego fosforanu glinowego i moze byc umieszczony na obojetnym pod¬ kladzie stalym w postaci koksu, grafitu lub podobnych cial. Katalizatory mozna zala¬ dowac do komory reakcyjnej jeszcze przed rozpoczeciem procesu lub podczas jego trwania, wtryskujac do niej ciekly katali¬ zator, a w pewnych przypadkach kataliza¬ tor mozna wprowadzac w postaci pary lot¬ nego estru, jak np. estru metylowego, który w warunkach reakcji rozklada sie, wydzie¬ lajac katalizator kwasowy, który mozna zreszta wprowadzic lub wytworzyc w ko¬ morze reakcyjnej równiez i w inny sposób.Tlenek wegla wprowadza sie w natural¬ nej postaci lub w postaci mieszanin prze¬ myslowych z wodorem i (lub) gazami obo- jetnemi, jak np. azotem lub metanem. Za¬ miast tlenku wegla mozna wiec uzyc gaz wodny, gaz retortowy lub gaz z pieców ko¬ ksowych, lecz najlepiej jest uzyc czysty tlenek wegla.Zamiast alkoholu metylowego mozna uzyc eter dwumetylowy i wówczas produkt reakcji ma postac octanu metylowego lub, w razie obecnosci wody, postac wolnego kwasu octowego.Zamiast stosowac do reakcji czysty al¬ kohol metylowy mozna wprowadzic do ko¬ mory reakcyjnej ciala lub mieszaniny cial rozkladajacych sie lub wiazacych tak, iz wytwarzaja alkohol metylowy. Do komory reakcyjnej mozna wiec Wprowadzic oprócz — 2 —lub zamiesi alkoholu metylowego ester me¬ tylowy wraz z woda. Z posród cial, które mozna uzyc w powyzszej roli, ^alezy wy¬ mienic tytalem przykladu mrówczan ^ety¬ lowy i octaji jnetylowy.Nalezy zauwazyp, ze w przypadku us¬ zycia mrówczanu metylowego, podczas re¬ akcji powstaje tlenek wegla i alkohol mety¬ lowy wskutek rozkladu mrówczanu metylo¬ wego, poczem ten tlenek wegla wiaze sie z alkoholem metylowym w ohecnosci kata¬ lizatora kwasowego, ^ynikiejn przejscia mrówczanu metylowego ponad katalizato¬ rem kwasowym jest zawsze przemiana tego mrówczanu metylowego w j.ego izomeryczny kwas octowy.Widzimy wiec, iz mozna uzyc takie cia¬ la jak mrówczan metylowy, który ppsiada sam przez sie oba zasadnicze czynniki re¬ akcji, które zdolne sa wytworzyc zarówno alkohol metylowy jak i tlenek wegla.Kwas octowy mozna wiec otrzymywac bez stosowania cisnienia, przepuszczajac pary alkoholu metylowego ponad kataliza-* torem w teauperaturze 350° —- 450°C, przy- czem potrzebny tlenek wegla powstaje przez rozklad czesci alkoholu metylowego na tlenek wegla i wodór.Wybór potrzebnych materjalów suro¬ wych i warunków reakcji zalezy od miej¬ scowych danych. W razie uzycia alkoholu metylowego proces przeprowadza sie za¬ zwyczaj pod cisnieniem, dobierajac inne warunki reakcji tak, aby zmniejszyc jak najbardziej rozklad alkoholu metylowego.Zamiast rozpoczynac reakcje zapomoca czystego alkoholu metylowego, lub w posta¬ ci eteru dwumetylowego albo estrów mety¬ lowych, mozna uzyc mieszaniny cial lacza¬ cych sie z£ soba na alkohol metylowy, a w szczególnosci mieszaniny tlenku wegla z wodorem. Gaz wodny mozna np. przetwo¬ rzyc na alkohol metylowy zapomoca ogrze¬ wania i cisnienia w obecnosci tlenku cyn¬ kowego lub innego katalizatora. Otrzyma¬ ne wówczas ciala wprowadza sie Lez ochla¬ dzania wprost do kwaim* ^m^imsm J$& talizator kwasowy, cefem pj^e^pr^eftig. ich w kwas octowy. Tiejiek WZ&& RO&fcfh: ny do przepiiany alkol^lujjietykwagp &a kwas cctowy jest zazwyczaj ohacay yc po¬ czatkowej mieszaninie. t|enku wgygla z ,W0- dorem, przyozem ilosc tlenku wsfeU prze¬ wyzsza w typa przypadku ilosc {egoz po- trzehna da wytwotzenia alkohplu metylo¬ wego. Potrzebna proporcje tlenku yregia moz^a wprawad^ip do mieszaniny gazo¬ wej bezposrednio przed przepuszczaniem jej ponad katalizatorem kwasowym. Reak¬ cja przebiega wówczas w dwóch fazach wyrazajacych sie nastepujacemi równa¬ niami: £Q + 2 H2 = CH3 QH CH3 OH + CO = CH3 CO OH.Przekonano sie równiez, ze przedwstep¬ ne wytwarzanie alkoholu metylowego, ja¬ ko oddzielnego produktu, mozna pominac.Kwas octowy mozna wiec otrzymac, prze* puszczajac mieszanine tlenku wegla z wo¬ dorem v odpowiednich proporcjach po¬ nad katalizatorem kwasowym. Reakcja przebiega wtedy w dwóch okresach, wy¬ twarzajac alkohol metylowy i przetwa¬ rzajac jednoczesnie ten alkohol metylo¬ wy w kwas ociowy, albo lei reakcja prze¬ biega poprostu w jednej fazie, wyrazaja¬ cej sie równaniem nastepuj acem: 2C0+ 2H2 = CHzCOaM.Najlepiej jgst jednak u^yc przygetPYte- ny uprzednio alkohol ©etylowy hjfc eter dwumetylowy alfeo ester njstylftwy ^ffaj? $ tjenkieiji wegla.Sposób niniejszy naj^epfea }*& P^firo- w:adzac nieprzerwanie, agesgajac $%%& wegla, gaz wodny lub inny g^zt £^$r&JA- cy tlenek wegla z para alkoholu metyift- w„ego, eteru dwua^iylowe^, 8&ó^$#inu i»etyjpwegp k$ octom, i ^Sffoyf^S^iSfi n& — 3 -stepnie otrzymana mieszanine do komory reakcyjnej zawierajacej ciekly lub staly ka¬ talizator kwasowy i ogrzewanej do tempe¬ ratury 250° — 450°C, a najlepiej do 300°— 400°C, co jednak nie ogranicza wynalazku do tych tylko temperatur.Mieszanine tlenku wegla z para alko¬ holu metylowego przygotowuje sie, prze¬ puszczajac tlenek wegla lub gaz, zawiera¬ jacy go. przez ogrzewane naczynie, zawie¬ rajace alkohol metylowy, poczem otrzyma¬ na mieszanina wprowadza sie w zetkniecie z katalizatorem kwasowym. Mozna to jed¬ nak równiez wykonac w inny sposób, jak np. wprowadzic do naczynia alkohol me¬ tylowy lub eter dwumetylowy w postaci pary lub wtrysku i zmieszac je z tlenkiem wegla lub gazem go zawierajacym.Obecnosc wody w mieszaninie gazowej sprzyja wytworzeniu sie wolnego kwasu octowego, a zwlaszcza w przypadku uzy¬ cia zamiast lub wraz z alkoholem metylo¬ wym eteru dwumetylowego, estrów mety¬ lowych lub podobnych cial.W razie uzycia w roli materjalu poczat¬ kowego alkoholu metylowego lub jego po¬ chodnych, reakcja nastepuje pod zwyklem cisnieniem, lecz lepiej jest przeprowadzac ja pod cisnieniem np. 50 do 200 atmosfer lub jeszcze wyzszem. Cisnienie 100 atmo¬ sfer daje bardzo dobre wyniki.W raizie uzycia jednak w roli materjalu poczatkowego jedynie mieszaniny tlenku wegla z wodorem bez domieszki alkoholu metylowego lub eteru dwumetylowego, na¬ lezy zastosowac wyzsze cisnienie, jak np. 150 do 300 atmosfer lub jeszcze wyzsze.Doskonale wyniki osiaga sie, stosujac pod zwiekszonem cisnieniem duzy nad¬ miar tlenku wegla lub wodoru lub jednego i drugiego, poniewaz w warunkach tych zmniejsza sie lub zapobiega calkowicie po¬ wstawaniu niepozadanych produktów roz¬ kladu.Jak juz bylo powiedziane, kwas octo¬ wy otrzymuje sie w steinie wolnym lub w postaci estru metylowego powstalego wsku¬ tek polaczenia sie kwasu octowego z alko¬ holem metylowym obecnym w komorze re¬ akcyjnej. Reakcje nalezy tak przeprowa¬ dzac, aby otrzymac prawie wylacznie octan metylowy, czemu sprzyja obecnosc w ko¬ morze reakcyjnej nadmiaru alkoholu me¬ tylowego i nieobecnosc lub bardzo mala i- losc wody. Jezeli jednak niema nadmiaru alkoholu metylowego, a ilosc obecnej wody jest dostateczna, to wtedy otrzymuje sie kwas octowy, i w odpowiednich warunkach otrzymuje sie mieszaniny skladajace sie z rozmaitych proporcyj kwasu octowego i octanu metylowego.W razie uzycia mrówczanu metylowego nastepuje tak zwana izomeryzacja na kwas octowy.Jezeli otrzymany kwas octowy ma byc ijzyty do wyrabiania acetonu, to wtedy ga¬ zy, ulatujace z komory reakcyjnej mozna bez ochladzania wprowadzic w zetkniecie z katalizatorami tworzacemi aceton, jak np. produkty reakcji mozna przepuszczac bez¬ posrednio nad tlenkiem manganowym w temperaturze 400° — 500°G.Jezeli sposób niniejszy przeprowadza sie tak,aby otrzymac znaczne ilosci octanu metylowego, to wtedy produkt ten mozna zmydlic z latwoscia i przerobic go na kwas octowy i alkohol metylowy lub eter dwu¬ metylowy, przyczem te dwa ostatnie ciala zawraca sie do urzadzenia reakcyjnego ce¬ lem przemiany w kwas octowy.Sposób niniejszy mozna przeprowadzac rozmaicie, wobec czego wynalazek nie o- granicza sie do urzadzen i przykladów przeprowadzania tego sposobu przytoczo¬ nych ponizej jedynie tytulem przykladu.Urzadzenie potrzebne do przeprowadza¬ nia sposobu niniejszego moze sie skladac z zamknietego lancucha przyrzadów zawie¬ rajacych równiez pompe wywolujaca kra¬ zenie gazów, która przetlacza tlenek wegla, lub zawierajaca go mieszanine gazowa, naj¬ pierw przez komore, w której eter dwume- — 4 —tylowy lub alkohol metylowy i (lub) wo¬ da mieszaja sie W postaci pary z gazem lub w której mozna regulowac sklad gazu dro¬ ga np. dodawania wodoru. Otrzymana mie¬ szanine gazowa przepuszcza sie nastepnie przez podgrzewacz i wprowadza do komo¬ ry reakcyjnej. Produkty wychodzace z ko¬ mory reakcyjnej przeprowadza sie przez podgrzewacz do skraplacza zaopatrzone¬ go w odbiornik, w którym nieskroplone ga¬ zy oddzielaja sie od produktów cieklych, które odciaga sie, a pozostale gazy zawra¬ ca do wzmiankowanej pompy. Powyzszy obwód przyrzadów mozna wyposazyc w manometry, garnczki chwytajace kwas, podgrzewacze, przeplywomierze, termome¬ try i podobne przyrzady.Komora reakcyjna moze zawierac przy¬ rzad wprowadzajacy gaz w scisle zetknie¬ cie z katalizatorem. W przypadku np. ka¬ talizatora cieklego, gazy przepuszcza sie przez komore, której nadaje sie ksztalt wie¬ zy plóczkowej, zaopatruje ja w mieszadla lub tez nadaje jej ruch obrotowy, przyczem w razie potrzeby ciekly katalizator spoczy¬ wa na odpowiednim podkladzie. Jezeli na¬ tomiast katalizator jest staly, albo tez cie¬ kly i rozpostarty na stalym podkladzie, to wtedy nalezy mu nadac postac ziarnista.Najlepiej jest jednak stosowac duza mase katalizatora cieklego. Zarówno katalizator jak i gazy powinny byc mozliwie wolne od zanieczyszczen zobojetniajacych kwasy.Poszczególne czesci urzadzenia nalezy zabezpieczyc od przezerania przez kwasy i tlenek wegla. Trzeba wiec unikac wysta¬ wiania gazów na dzialanie zelaza, a w tym celu do wykonania urzadzenia mozna uzyc specjalnych stopów, niewytwarzajacych weglika zelaza. Naczynia zawierajace lub stykajace sie z kwasami powinny byc za¬ bezpieczone zaleznie od rodzaju kwasu.Czesci urzadzenia stykajace sie np. z kwa¬ sem octowym mozna wykonac lub powlec miedzia, a czesci stykajace sie z kwasem fosforowym mozna powlec grafitem lub zlotem lub wykonac z miedzi, a w tym o- statnim przypadku nalezy unikac nadmia¬ ru tlenu wewnatrz urzadzenia.Praktyczne zastosowanie wynalazku niniejszego opisane jest zapomoca poniz¬ szych przykladów, nieograniczajacych jed¬ nak istoty wynalazku.Przyklad L Tlenek wegla pod cisnie¬ niem 100— 180 atmosfer przepuszcza sie przez alkohol metylowy zawierajacy 5 — 20% wody i ogrzany do 60° — 80°C, a o- trzymana mieszanine gazów i par przepu¬ szcza sie przez komore reakcyjna ogrzana do 300° — 400°C. Komore reakcyjna napel¬ nia sie koksem lub grafitem zmoczonym kwasem fosforowym lub zmieszanyin z kwasnym fosforanem glinowym. Komora reakcyjna moze równiez obracac sie powo¬ li i byc wypelniona do Vs objetosci kwasem fosjforowym, i w calej objetosci brylkami grafitowemi lub innemi materjalami o du¬ zej powierzchni. Otrzymany kwas octowy skrapla sie w niskiej temperaturze, a w ra¬ zie potrzeby przedystylowuje ponownie i gazy nieskroplone zwraca do urzadzenia cyrkulacyjnego celem dalszej przeróbki.Jezeli w danym przykladzie uzyc odpo¬ wiedni nadmiar tlenku wegla, to wtedy reakcja przebiega w obecnosci bardzo ma¬ lej ilosci wody lub bez niej. Alkohol mety¬ lowy mozna równiez odparowac oddzielnie i otrzymane pary zmieszac z tlenkiem wegla.Przyklad II. Zamiast alkoholu metylo¬ wego zawierajacego wode, uzytego w przy¬ kladzie poprzednim, bierze sie bezwodny alkohol metylowy i ogrzewa do 100°—130° Cf przepuszczajac przezen tlenek wegla. O- tnzymana mieszanine gazowa wprowadza sie nastepnie w zetkniecie z katalizatorem i przerabia sie tak samo jak w przykladzie I, otrzymujac kwas octowy prawie calko¬ wicie w postaci octanu metylowego.Przyklad III. • Mieszanine skladajaca sie z 55 — 65% tlenku wegla i 35 — 45% wodoru, liczac objetosciowo, przepuszcza _ 5 _^e^pad cisnieniem 150 — 200 atm przez jj^fiygaue ^zawierajace .tlenek jcynku :w tem¬ peraturze 300° — 400°C. ,Qtrzymana mie- r6^U9dj3^rZawieraj^<^^enck wegla i pare al- Jwholu jA^yLaw.ego przepuszcza 7&ie .bez u- .jg^edniego ochlodzenia ponad katalizato¬ rem kwasowym w temperaturze 300° — A$QQ£. Otrzymane produkty reakcji oddzie- ia si£, m *nieskroplane *gazy zwraca sie do jurz^dzenia xyrkulacyjnego...Prz^dalad W.. .Oczyszczony gaz wodny japr&za-sje do 250 — 300 atm i po przepu- .szczeuiu przez .wode o -temperaturze 100° .^450°£jprziepuszcza pnzez komore .o tem- jftratiityff -280° ^- 400° C wypelniona ko- JLS(^,1iihiniiym meterjalem porowatym na- sycan^on kwasem 'fosforowym albo przez jodbrotowa komore reakcyjna jopistana w pp^ykladzig J,.zawierajaca,kwas fosforowy. flio^pnane^priMlukty .skrapla;sie, a nieskrx- plpiue gazy zwraca sie do urzadzenia cyr- jLulaayjnego .zapomoaa pompy .gazowsj, pr^yczj2m,skiL(^liaygromadzi sie:i destylu¬ jejuxoj3wjiie, otrzymujac kwas octowy.Azot iiinn^ gazy obQJetne,gromadzac£ sierw urza- di^niu juauwa jsie ciagle lub co pewien ,czas zasjtepjjie nowjemi porcjami gazu W .przykladach I i II zamiast alkoholu mstykwago mozna uzyc ,«ter dwumatylo- wyj 4U*ówczan jnetylowy, octan metylowy jUxb .inieszaniny lych xial Z£ .soba lub z al¬ koholem metylowym, po uprzedniem ,zmie- Sjzaniu ich parw odpowiednich stosunkach z ilenkiem wj$gla. Alkohol -metylowy lub ciala -ZJiim oizyte Jbb go nastepujace mozna wieszac vw dowolny -sposób z ilenkiem we¬ gle, jak.np. ciala te .mozna wytwarzac od¬ dzielnie w postaci pary lub przemieniac je wparef«ii£szajac }e nastepnie w tej posta¬ pi x ilankiem wegla.JLak .juz Jxylo powiedziane, zapomoca sposobu .nini&jjsiztego .mozna .równiez .otrzy¬ mywac Jedynie -.octan rHaetylowy; jrezdi ^pro- diuktem ostatecznym jtia *byc -kwas octowy, to wtedy octan metylowy zmydla sie, .a d- trzymany jednoczesnie .alkohol metylowy lub^eter-dwumelylowy przepuszcza .sie po¬ nownie przez urzadzenie jcyrkulacyjne, ce¬ lem przetworzenia go w kwas octowy. Ten sposób postepowania posiada doniosle .zna¬ czenie, poniewaz umozliwia on takie .nare¬ gulowanie zmydlenia estrów kwasów orga¬ nicznych, iz otrzymuje sie .wolne kwasy bezwodne. Aby to osiagnac, .zmydlanie przeprowadza1 sie zapomoca teoretyczfiej ilosci wody, potrzebnej do reakcji, przy- czem w roli czynnika zmydlajacego uzywa sie .mocny kwas .mineralny, jak np. kwas fosforowy lub siarkowy.Reakcja przebiega wedlug nastepujace¬ go wzoru: 2 CHS COO.CH3 + H20 =2 CM^WOH + {CHJ20, W roli czynnika zmydlajacego Jiajlepiej j.e$t uzyc .kwas .fosforowy, poniewaz w.sto¬ sowanych temperaturach Jiie dziala on u- tleniaiaco. Reakcja nastepuje wdemperatu- rze od 150° — 3O0°:C, a .zwlaszcza od 180° — 220°C. Przy 2Q00C.np. reakcja przebiega szybko i jest wydajna-ilosciowo.Bardziej uwodnione postacie Jtwasu io- stokowego, jak np. kwas ^ortofosforowy i pyrofosforowy, wprowadzaja wode potrzeb¬ na do zmydlania, odwadniajac sigvpraez to do kwasu metafosforowego. Wobec powyz¬ szego reakcje mozna przeprowadzac bez przerwy, wprowadzajac ciagle do .kwasu fosforowego odpowiednie ilosci esiru i wo¬ dy, ,£dyz kwas fosforowy sluzy w rzeczywi¬ stosci jako przenosnik wody.Zmydlanie mozna przeprowadzac w do¬ wolnym urzadzeniu przeznaczonym do prze¬ rabiania .gazów i cieczy, jak np. w wiezach plócizkowych, mieszarkach i podobnych ,u- rzadzeniach..Zmydlanie octanu metylowego mozira przeprowadzac Jb.cz przerwy w miare Jego produkcji, a w tym celu mieszanine tlenku wegla i pary alkoholu metylowego fprzepu- - 6 —szcza sie pod cisnieniem ponad kwasem fo¬ sforowym w temperaturze 300° — 400°C, a produkty reakcji, zawierajace octan me¬ tylowy rozprezone do nizszego cisnienia np. atmosferycznego, przepuszcza sie na¬ stepnie wraz z odpowiednia iloscia pary wodnej przez komore zawierajaca kwas fo¬ sforowy w niskiej temperaturze, jak np. 180° — 250°C, Z tego jest widocznem, ze do otrzymy¬ wania octanu metylowego i przetwarzania go w kwas octowy i eter dwumetylowy moz¬ na uzyc jeden katalizator, jak np. kwas fosforowy, w rozmaitych warunkach. O- trzymany kwas octowy mozna skroplic, a eter dwumetylowy, bedacy w zwyklej tem¬ peraturze w stanie gazowym, miesza sie z dalszemi porcjami tlenku wegla celem prze¬ miany w kwas octowy. Octan metylowy od¬ dziela sie jednak zazwyczaj od gazów nie- skroplonych, z któremi jest zmieszany, i przetwarza oddzielnie w lodowaty kwas oc¬ towy i eter dwumetylowy. Ten sposób zmydlania zilustrowany jest zapomoca przykladów ponizszych nieograniczajacych jednak wynalazku.Przyklad V. Wysokie zamkniete na¬ czynie miedziane cylindrycznego ksztaltu, zaopatrzone w szybkobiezne mieszadla lo¬ patkowe, wypelnia sie prawie calkowicie kwasem fosforowym i ogrzewa z zewnatrz do 180° — 220°C. Wpoblizu dna wprowa¬ dza sie do tego naczynia pare octanu mety¬ lowego oraz odpowiednia ilosc pary wod¬ nej, a szczyt naczynia laczy sie ze skrapla¬ czem i odbiornikiem. Gazy uchodzace z od¬ biornika sa czystym eterem metylowym, a skropliny — lodowatym kwasem octowym, zawierajacym mniej lub wiecej niezmienio¬ ny octan metylowy, który mozna oddestylo¬ wac z latwoscia.Przyklad VI. Wieze plóczkowa, zawie¬ rajaca rozmieszczone w zwykly sposób plyty miedziane, ogrzewa sie do 180° — 200°C i wlewa do niej od szczytu kwas fo¬ sforowy, który zawraca sie nastepnie zdo- lu wiezy do jej szczytu zapomoca strumie¬ nia pary wodnej, dzialajacej jednoczesnie jako czynnik nawadniaj acty. Para octanu metylowego wznosi sie w tej wiezy ku gó¬ rze, napotykajac opadajacy ku dolowi na¬ wodniony kwas. Otrzymuje sie wówczas te same produkty, co w przykladzie I.Wynalazek nie ogranicza sie do opisa¬ nych powyzej przykladów zarówno pod wzgledem przeprowadzania reakcji glów¬ nej, jak i reakcyj pomocniczych, gdyz moz¬ na go wykonac w inny sposób, nie oddala¬ jac sie przez to od istoty wynalazku. Tem¬ peratury i inne warunki, wymienione powy¬ zej jako najlepsze dla danych katalizato¬ rów i materjalów surowych, nie ogranicza¬ ja wynalazku, gdyz temperatury te jedynie w pewnych przypadkach stwierdzonych zapomoca doswiadczenia pozwalaja otrzy¬ mywac najwieksze ilosci kwasu octowego lub octanu metylowego z minimalnym do¬ datkiem niepotrzebnych produktów ubocz¬ nych. Jezeli np. uzyc katalizator, rozklada¬ jacy sie w wysokiej temperaturze, a miano¬ wicie mocny kwas organiczny lub kwasny zwiazek, zawierajacy grupy organiczne, to wtedy reakcje nalezy przeprowadzac w od¬ powiednio niskiej temperaturze i pod odpo- wiedniem cisnieniem chcac zapobiec lub zmniejszyc przemiane katalizatora w postac nieczynna.Przestrzegajac takiez ostroznosci pod wzgledem temperatury i cisnienia, sposób niniejszy mozna uzyc do przerabiania alko¬ holi wyzszych, jak np. alkoholu etylowego, jego eterów lub innych pochodnych celem otrzymania wyzszych kwasów, jak np. kwasu pfopjonowego lub jego odpowiednich estrów. PL