PL102671B1 - Srodek grzybobojczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzyfoofoój- czy.

Szczególnie wynalazek dotyczy srodka grzybo¬ bójczego na bazie kwasu fosforawego lufo soli tego kwasu, a dokladniej, {preparatu do zwalczania grzyfoów pasozyttujacych na roslinach, zawieraja¬ cego jako skladnik czynny co najmniej jeden zwia¬ zek z girupy obejmujacej kwas fosforawy i jego sole nieorganiczne lub organiczne, obojetne lub z jednym lufo z 'dwoma wodorami kwaisowymi, ewen¬ tualnie uwodnione.

Sposród takich zwiazków mozna przykladowo wymienic sole kwasu fosforawego z metalami al¬ kalicznymi, takimi jak sód, lit, potas, sole anio¬ nowe, sole z (pierwszo-, drugo- lub trzeciorzedowy¬ mi aminaimi alifatycznymi, aromatycznymi, alicy- klicznymi lub heterocyklicznymi, ewentualnie pod¬ stawionymi, lufo z innymi (pochodnymi azotu, np. z imidazolem, które z reguly sa dobrze rozpusz¬ czalne, w wodzie oraz sole o ograniczonej rozpusz¬ czalnosci, itakie jak sole z metalami ziem alkalicz¬ nych, np. z magnezem, wapniem lufo strontem lub z ciezszymi metalami, np. z miedzia, niklem, ko¬ baltem, manganem, cynkiem lufo glinem.

Powyzsze zwiazki sa znane. Kwas fosforawy i fosforyn dwusodowy sa produktami handlowymi, które moga byc stosowane jako materialy wyjiscio- we do otrzymywania innych soli, sposobami kla¬ sycznymi, takimi jak czesciowe kufo caficowiite zo¬ bojetnienie, podwójna wymiana iitfp. 38 Proponowano juz zwiazki organofosfoarowe o wlasciwosciach grzybobójczych. Stwierdzono np., ze pewne fosforyny alkiloaminowe wykazuja ciekawe oddzialywanie na plesn winorosli. Ostatnio stwier¬ dzono, ze pewne fosforyny alkilowe sa aktywne w piriculariozie.

Jednakze dzialanie preparatów zawierajacych- fosforyny alkilowe polega (tylko na dzialaniu za¬ pobiegawczym, inatomialst konieczne jest stale dzia¬ lanie na uprawach szczególnie winorosli, które po¬ winny byc traktowane 8—il:2 razy w roku srodka¬ mi niszczacymi grzyby chorobotwórcze i plesn.

Wsród znanych preparatów grzybobójczych sto¬ suje sie takie, które zawieraja zwiazki miedzi nieorganiczne i ograniczne. Sa one jednak fitotok- syczne.

Ponadito znane srodki wykazuja jedynie dzialanie kontaktowe, co powoduje te niedogodnosc, ze sa zmywane przez deszcze nastepujace po rtmakitowa- niu. Te wady istniejacych srodków zmuszaja do opracowania, isrodków, których dzialanie grzybobój¬ cze i niszczace plesn byloby systematyczne i endo- terapeufcyczne.

Np. karbaminian metylo N^bu^ylokarbamylofoen- zoimidazolu niszczy niektóre gatunki grzybów, jed¬ nakze nie wykazuje dzialania przeciwko Phycomy- ceteis i przeciwko plesni.

Nieoczekiwanie okazalo sie, ze zwiazki obejmu¬ jace kwas fosforawy oraz nieorganiczne i organicz¬ ne sole tego kwasu wykazuja nie tylko dzialanie 102 671102 671 3 zapobiegawcze, lecz takze systemiczne wlasciwo¬ sci grzybobójcze, co {pozwala zmniejszyc ilosc oprysków i uchronic uprawy winorosli przed ples¬ nia przez caly czas ich wegetacji.

Wazna zalefta jest dzialanie leczace, które po¬ zwala zatrzymac rozwój plesni, co ma duze zna¬ czenie dla uprawy winorosli.

Obecnie stwierdzono, ze zwiazki stanowiace skladniki czytane (preparatów wedlug wynalazku, aczkolwiek prostsze niz stosowane dotychczas, po¬ siadaja znakomite wlasciwosci grzybobójcze i mo¬ ga sluzyc do ochrony roslin przed grzybami cho¬ robotwórczymi. ' Badaniom poddano nastepujace zwiazki dostep¬ ne w handlu lub otrzymywane przez zglaszajacych wynalazek: 1) Kwas fosforawy H3F03, temperatura topnienia 74°C. 2) Kwasny fosforyn .sodu (fosforyn jednosodowy) NaIJ*F03. Sól te otrzymuje sie doprowadzajac wodny roztwór jednego równowaznika weglanu sodu za pomoca wodnego roztworu jednego rów¬ nowaznika kwasu fosforawego do pH = 4 i od¬ parowujac ciecz do konsystencji syropu. Wytraco¬ ny wodzian "NnH^POz-2-^5 HjO oczyszcza sie przez rekrystalizacje z wody. 3) Obojetny fosforyn sodu (fosforyn dwusodowy) JfajHPOg. Wodny roztwór diwóch równowazników weglanu sodu za pomoca wodnego roztworu jed¬ nego równowaznika kwasu fosforawego doprowa¬ dza sie do pH = 9. Roztwór doprowadza sie do krystalizacji przez odparowanie. Produkt odpowia¬ da wzorowi Na2HF03-5H20, w 53°C rozplywa sie.

Wodzian traci wode w 140°C przechodzac w bez¬ wodny fosforyn NajHPO^ 4) Kwasny fosforyn potasu (fosforyn jednopota- isowy) XH2P03. Otrzymulje sie analogicznie jak 2), z tym, ze weglan sodu zastepuje sie weglanem po¬ tasu.

) Obojejtny fosforyn potasu J£^HP03. Otrzymuje sie analogicznie jak 3), z tym, ze weglan sodu za¬ stepuje sie weglanem potasu. Zwiazek ma postac rozplywajacych sie krysztalów. 6) Kwasny fosforyn amonu: temperatura "topnie¬ nia 123°C. 7) kwasny fosforyn trójetyloaminy. Otrzymuje sie analogicznie- jak 2), z tym ze weglan sodu za¬ stepuje sie trójetyloamina. 8) Kwasny fosforan etanoloaminy H2P03--+H3 NCHjCH^CH. Otrzymujje sie analogicznie jak 2), ^z tym, ze weglan sodu zastepuje sie etanoloamina.

Sklad elementarny: wartosci obliczone dla C*H10NO4P: wartosci znalezione: C°/o H»/* N»/t I*/ot 16,78 6,99 9,88 21,68 16,91 6,99 9,88 21,67 9) Kwasny fosforyn wapnia Ca(H2lP03)2-H20.

Otrzymuje sie analogicznie jak 25, z tym ze we¬ glan sodu zastepuje sie weglanem wapnia. Roz¬ twór odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem.

Masa krystaliczna rozpuszczalna w wodzie, traci wode krystaliziacyjna w 150°C. li,0) Qboije>tny fosforyn wapnia CaHPOa-HsO. Sól wyftraca sie dzialajac obojetnym fosforynem amonu na chlorek wapnia. Otrzymuje sie krystaliczny- proszek barwy bialej, tracacy wode krystalizacyj- iha w 200—300°C. 11) Kwasny fosforyn baru BlaHL(P03H)2. Otfzy- muje sie przez zobojetnienie kwasu fosforawego- wegJLanem baru. Osad odsacza sie i suiszy pod zmniejszonym cisnieniem. Produkt rozpuszczaLny w wodzie, rozklada sie okolo 130°G. 12) Obojetny fosforyn baru BaHP03. Ótrzymuje- sie dodajac jeden równowaznik fosforynu dwuso- dowego do wodnego roztworu jednego równowaz¬ nika chlorku /baru. Trudno rozpuszczalny w wodzie,. w 150^2O0°C traci jedna czasteczke wody. Hydro¬ liza obojetnego fosforynu we wrzacej wodzie daje- kwasny fosforyn. 13) Obojetny fosforyn miedziowy ;CuHiP03* 2H20^ Otrzymuje sie w wyniku reakcji chlorku miedzio¬ wego z fosforynem amonu. Barwy niebieskiej, bez¬ postaciowy lub krystaliczny. 14) Obojetny fosforyn niklawy. Do chlorku nikla* wego dodaje sie trójchlorku fosforu, czesciowo- zhydrolizowanego amoniakiemL Otrzymuje sie osad odpowiadajacy wzorowi 2(NiHPb3)H20-6H20, bar¬ wy zielonej, który w obecnosci kwasu siarkowego* traci okolo trzech czasteczek wody. W 250°C prze¬ chodzi w afNiHBOjO-HiO.

) Fosforyn zelaza trójwartosciowego Fe2 (HP03)3. Otrzymuje sie dodajac chlorek zelazawy" do kwasu fosforawego. 16) Fosforyn manganawy MnKP03»H20. Otrzy¬ muje sie dzialajac kwasem fosforawym na weglan, manganawy.

Sklad elementarny: wartosci obliczone dla ,MnH3P04: wartosci znalezione: HVo 1,96 1,21 PV# ,25 ,17 Mn1/ ,ft5 36,06 17) Obojejtny fosforyn cynku ZnHP03. Otrzymuje sie dzialajac fosforynem amonu na siarczan cynku 40 lub rozpuszczajac tlenek cynku w kwasie fosfora¬ wym. Otrzymuje sie zwiazek o skladzie odpowia¬ dajacym wzorowi ZnHIP03-l,5H20, który w 120°C traci jedna czasteczke wody, a reszte w 280°C 18) Obojejtny fosforyn magnezu MgHJP03'6H20^ 45 SóKwytraca sie w wyniku dzialania jednego mola obojetnego fosforynu anionu na jeden równowaz¬ nik chlorku magnezu. iPo odsaczeniu otrzymuje sie ja z wydajnoscia 68*Vo. Temperatura topnienia po¬ wyzej 300°C. 50 CMns ^ ^ ho/. Mg0/0 p^j Sklad elementarny: wartosci obliczone dla MgHF03: wartosci znalezione: 6,14 11,30 6,08 11,39 14,60 14,54 55 19) Obojetny fosforyn glinu Al^HPOa);,. W wy¬ niku dzialania obojetnego fosforynu amonu na azo¬ tan glinu wytraca sie sól barwy bialej, która od¬ sacza sie.

) Fosforyn miedziawy Cu2HP03-2HzO. Miesza*. eo sie 16,4 gj (0,2 mola) kwasu fosforawego z jednym równowaznikiem tlenku miedziawego. Reakcje pro¬ wadzi sie w ciagu 1 godziny. Nastepuje wydziela¬ nie ciepla i zmiana barwy z czerwonej na brazo¬ wa. Wytracony osad odsacza sie, otrzymujac fosfo- 65 ryn miedziawy z wydaljnoscia 97§/o.102 671 Sklad elementarny: Ou»/f:'"Ht/i P*I4 wartosci obliczone dila Cu2HP03.2H20: 52^0 2,06 12,50 wartoscir znalezione: 53,33 2,06 112,84 21) Foisforyn 1,3-imidaEolu. W 30 ml wody roz¬ puszcza sie 16,4 g (0,2'mola) kwasu fosforawego.

Do rozfoworu wkrapla sie, mieszajac i chlodzac, /13,6 g (0,2 mola) 1,3-imidazoIu. Sol jest rozpusz¬ czalna w wodzie. Osad otrzymuje sie przez zaweze¬ nie i odparowanie.Tem(peraiftira topnienia I113°C.

Sklad elementarny: C°/a Hty N°/§...-- P0/* - wartosci obliczone dila C2H7N203P: 24,00 4,67 18;67 20,67x wartosci znalezione: 24,06 4,75 18,78 20,68 22-^27) Fosforyny zasad organicznych. Postepuje, sie w sfrosób opisany w poprzednim przykladzie, z tym, ze imidazol zastepuje sie kolejno cyklohek- syloamina, anilina, anilinami podstawionymi w rdzeniu, zwlaszcza 1—^3 rodnikami alkilowymi o 1—4 atomach wegla i morfolina. Jezeli otrzymana sól jest nierozpuszczalna w wodzie, to surowy o- sad odsacza sie i przekrystalizowuje z wody. W ponizszej tablicy zestawiono stale fizyczne (tempe¬ ratura' topnienia, rozpuszczalnosc w wodzie), wy¬ dajnonsci otrzymywania i sklad elementarny o- trzymanych zwiazków.

Przyklad I. Badanie in yitro wplywu na wzrost grzylbni. Jako grzyby testowe stosowano: Rhizoctonia solani, odpowiedzialny za zgorzel szyjki, Bótrytis cinerea, odpowiedzialny za szara zgni-> lizne, Piricularia oryzae, odpowiedzialny za piriculario- ze ryzu.

Badania prowadzono metoda rozcienczen na ply¬ tach z agarem. W metodzie tej mieszanine agaru i acetonowego roztworu lub zwilzalnego proszku, zawierajacego badany material w stezeniu 0,26 jgl litr wyllewa sie w temperaturze okolo 50°C na plytke Petriego. Zwilzalny proszek ctrzymuije sie mieszajac w ciagiu 1 minuty w mlynie nozowym nastepujace skladniki: skladnikczynny 20°/o czynnik peptyzujacy (sól wapniowa kwasu lignosiulfonowego) 5§/# czynni- zwilzajacy (sól sodowa kwasu alkiloarylosulfohowego) l#/t nosnik (krzemian glinu) 74§/§ Powyzszy zwilzany proszek miesza ^ie nastepnie z woda w ilosci odpowiedniej do zastosowania w zadanej dawce. Zawierajaca agar mieszanine po¬ zostawia sie do zestalenia, po czym na plytkach Tablica I Wlasciwosci fosforynów organicznych Zwiazek Nr 22 i ] 23 r| 24 26 27 | Wzór chemi- 1 czny wzór 1 wzór 2 wzór 3 wzór 4 wzór 5 * wzór 6 1 Temperatura topnienia 181 °C nierozpuszczalny 207 °C nierozpuszczalny 165,5°C nierozpuszczalny - 77 °C nierozpuszczalny • 1j68°C nierozpuszczalny 1 148,3 °C nierozpuszczalny 1 1 Wydajnosc 1 otrzymywania 81% 91% 70% 41% 93% 87% [ Sklad elementarny %~ [ | obliczony | znaleziony C H N 1 p C H N P C H N P C H N P C H N P C H N P 41,14 ,71 8,00 17,71 39,78 8,84 7,73 17,13 49,77 7,37 6,45 14,29 • 28,40 7,10 8,28 18,34 49,77 i ¦7,37 6,45 14,29 49,77 7,37 6,45 14,29 41,06 6,03 8,06 - 17,66 39,56 9,04 7,79 17,06 1 49,90 7,40 6,44 14,30 | 28,36 7,12 8,29 18,34 1 49,94 7,40 6,37 14,34 [ 49,98 1 7,32 6,41 14,30 Skladniki czynne preparatów wedlug wynalazku przejawiaja rózne wlasciwosci grzybobójcze, lecz szczególnie interesujace jasit ich dzialanie na plesn winorosli, wykazane w ponizszych przykladach: 65 umieszcza sie krazki z hodowla grzybni. Jako kon¬ trole stosuje sie plytke Petriego podobna do wyzej opisanej, z agarem nie zawierajacyii> skladnika czynnego. Po 4 diniach utrzymywania w 2C°C mie-102 971 h~S tzy sie powierzchnie strefy zalhamowania wzrostu i wyraza ja-iw procentach powierzchni inkubowa- 6itwierdza sie, ze zwiazek 8 daije 51*/o i 60*/t zaha¬ mowania odpowiednio Pythiuim de Baryanuim i Rhizoetania solani, a zwiazek 14 48°/p, 59%'i 78»/t zalhamowania odpowiednio Rotrytis cinerea, Pericu- laria oryzae \ Rhizoctonia solani.

Przyklad II. Badanie iin vivo na Plasmospo- ra viticola na winorosli (szczep Gamiay). a) Zalbietg profilaktyczny. ':"".^- ¦—.

Liscie rosnacej w doniczkach winorosli (szczep Oaimay} opryiskuije sie za pomoca pistoletu wodna zawiesina zwilzalnego proszku o skladzie (wagowo): Skladnik czynny 20°/« czynnik peptyzujacy (sól wapniowa kwasu iiignosuHfonowego) 5*/* czynnik (zwilzajacy (isól sodowa kwasu aOkiloarylosuOfonowego) l°/» nosnik (krzemian (glinu) " 74*/o w zadanym rozciefLczeniu, w ilosci zawierajacej zadana dawke badanego skladnika czynnego. Kaz¬ da próbe powtarza sie trzykrotnie. Po uplywie 48 godzin rosliny zakaza sie, natryskujac na lascie od spodu wodna zawiesine zarodników grzyba o ste- zentiu okolo 80 000 jednostek w om*. Doniczki umieszcza sie tiasrtejpnie w oiCplarni w 0OMC fw 100^/o wilgotnosci wzglednej i utrzymuje iw niej w ciagu 48 godzin. Po uplywie 9 dni od zakazenia rosliny poddaje isie ogledzinom.

Przy TOtchowaimki podanych wariuinków stwier¬ dzono, ze w tiawce 0,5 g/litr zwiazki 1—8, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 19, 20 i 34 daja pelna ochronie, na¬ tomiast zwiazki 15, 18, 21, 22, i25, 26 i 27 ochrone dobra. Ponadto (stwierdzono, ze zaden z badanych zwiazków nie wykazuje najmniejszej nawet fito¬ toksycznosci. b) Zabieg po zakazeniu.

Postejpuje isie (w isposób opisany w a), z tym, ze wpierw zakaza sie rosliny, a nastepnie traktuje badanym materialem. Ogledziny przeprowadza isie w 9 dni po zakazeniu. W tych warunkach stwier¬ dza sie, ze dawka 1 g/litr zwiazków 1—8, 14, K6, 17, 21, 22, 24, 25 i 26 powoduje calkowite zahamo¬ wanie wzrostu plesni na winorosli. c) Piróba systemowa z absorpcja przez korzenie, na (plesni winorosli.

Sadzonki winorosli (szczep Gamay) w doniczkach z wermikulitem i roztworem odzywczym podlewa sie roztworem badanego materialu o stezeniu 0,5 g/litr. Po uplywie 2 dni rosliny zakaza sie wodna zawiesina zarodników Plasimospora viticola o stezeniu 100 000 jednostek/om8. Inkubacje prowa¬ dzi sie w ciajgu 48 gjodzin w pomieszczeniu o tem¬ peraturze 20°C i 100% wilgotnosci wzglednej. Sto¬ pien rozwoju grzyba ocenia sie po uplywie 9 dnd;' przez (porównanie z kontrola — roslina podlana 40 ml destylowanej wody.

Przy zachowaniu powyzszych warunków (stwier¬ dzono, ze w diawce 0,5 g/litr zwiazki 1—8, la, 17, 19, 21, 22 i i25 absorbowane przez korzenie daja pelna ochrone przed plesnia, natomiast zwiajzki 10, 13 i 23 ochrane dobra. Wskazuje to na dzialanie systemowe tych zwiazków. ti) Badania (polowe. 40 45 50 69 Poletka winorosli (szczep Gamay) spryskano 24 czerwca, 4, 11 i 18 lipca i 1 i 7 sierpnia zwilzalnym proszkiem zawierajacym 5Wo czynnika ^aktywnego — zwiazku 13 lub etyieno-l,2-b!ijSHdwutiokai4>ami- nian mamganiu. W ponizszej tablicy przedstawiono wyniki ogledzin przeprowadzonyich po uplywie *, 2 i 2,5 miesiaca po ostatnim zabiegu. Nalezy miec ma uwadze, ze w sierpniu i we wrzesniu plesn Plasmospora viticola byla szczególnie zjadliwa, z powodu obfitylch opadów deszczu. Przy jednakowej dawce 2 g/litr, wyniki wyrazono jako procent ochrony w stosunku do zakazonej, lecz nie pod¬ danej zabiegowi kontroli.

Tablica II Próba polowa Zwiazek Nr 13 eltylenoHl,2Hbis-dwiutio- karbaminian manganu kontrola Data ogledzin 1 3,9 | 2,10 94 96 66 62 0 ,10 | 50 0 Jak wynika z danych przedstawionych w ta¬ blicy II, zwiazek stanowiacy skladnik aktywny preparatów wedlug wynalazku odznacza sie wy¬ bitnie dlugim okresem dzialania. Ponadto, nie stwierdzono objawów fitotoksycznosci na (trakto¬ wanych nim roslinach.

Powyzsze przyklady wykazuja wybitne wlasci¬ wosci grzybobójcze produktów wedlug wynalazku.

Indywidualnie charakteryzuja sie one natychmias¬ towa, dlugotrwala i systemowa czynnoscia, szcze¬ gólnie w stosunku do plesni winorosli. Niektóre z badanych zwiajzków, zwlaszcza rozpuszczalnie w wodzie sole, wykazuja lepsze wlasciwosci systemo¬ we, natomiast inne, takie jak sole o slabej roz¬ puszczalnosci, wykazuja dluzszy okres aktywnosci.

Dlatego tez dla dlugotrwalej ochrony sadzonek moze byc korzystne mieszanie ze soba tych dwóch rodzajów zwiazków, tj. dobrze i gorzej rozpuszczal- 4nych soli.

Przyklad HI. Próba na gruszce adwokackiej.

Sadzonki gruszki adwokackiej (odmiana Persea indica) flanouje sie do gleby zakazonej Phytopho- ra cinnamoni, a nastepnie podlewa roztworem fosforynu amonu o stezeniu 3 g/littr, z pominieciem kilku, które traktuje sie jako kontrole. Przy za¬ chowaniu powyzszych warunków, po uplywie 20 dni stwierdza sie calkowite obumarcie korzeni roslin kontrolnych, podczas gdy 90% (poddanych zabiego¬ wi nie wykazuje uszkodzen.

Przyklad IV. Próba na ananasie.

Sadzonki ananasa zakaza sie Phytophora parasi- tica, a po uplywie 48 godzin zrasza roztworem 0,5 g/litr fosforynu wapnia. Po uplywie 30 dni stwierdza sie calkowite obumarcie korzeni roslin grzyba na rosliniach poddanych zabiegowi i zaka¬ zenie roslin konJtroinyoh. i Powyzsze przyklady jasno wykazuja wybitna aktywnosc grzybobójcza skladników ^afctywnych preparatów wedlug, wynalazku. Przejawiaja one dzialanie systemowe w (przypadku plesni winorosli i niektórych phytophora, zapobiegajace i wstrzy¬ mujace ich rozwój. 1102 671 9 Zwiazki te okazaly sie równiez wylbitnie skutecz- tie w zwalczaniu innych grzybów pasozytniczych, takich jak Peronospora tafoacci, Pseudoperonospora hutmuli, Phytophora cactorum, Phytophora capsici, Bremia lactucae, Phytophora infestans, Peronospora sp., Phytophora palmivora,. Phytophora phafcecii, Phytoiphora megasperma, Phytophora drechlsteri i inne Phytosphora sp., na uprawach roslin klimatu umiarkowanego i tropikalnego, takich jak tyton, kultury ogrodowe, zwlaszcza truskawki, korzenie przyprawowe, cebula, pieprz, pomidory, fasola, rosliny ozdobne, ananasy, soja, cytrusy, kakaowce, palimy kokosowe, hevea. Nadaja sie owe szczegól¬ nie do prewencyjnego lub leczniczego traktowania chorób grzybowych roslin, zwlaszcza chorób powo¬ dowanych przez phyccinycetes roslin wyzej wymie¬ nionych, lecz równiez innych, które moga byc ata¬ kowane przez te grzyby.

Zwiazki wedlug wylnalazku mozna z korzyscia stosowac w mieszaninie z jednym lub wieksza liczba znanych srodków grzybobójczych, takich jak dwutiokarbaminiany (mainebe, zinebe, mancozebe), zasadowe sole lub wodorotlenki miedzi (tlenochlo¬ rek, tlenosiarczan), czterowodoroftalimidy (Icapta- ne, captafol, folpel), N-(l^butylokarfoamylo)-2-iben- zimidazol, karbaminian metylu (Ibenomyl), 1,2-dwu- -(3-metoksy luJb etoksy) karbonylo-2-tioureidoben- zeny, 2-benzimidazolokarbaminian metylu itp., w celu rozszerzenia zakresu aktywnosci lub jej prze¬ dluzenia.

Stwierdzono równiez, ze zwiazki wedlug wyna¬ lazku mozna mieszac z innymi przeciwgrzybowymi, przeciwplesniowyimi zwiazkami fosforawymi, zwla¬ szcza tymi, które zastrzezone sa w patencie fran¬ cuskim mar 73 43081 oraz z takimi jak 2-hydroksy- -,l,3-dwuketotfos;folan-2, fosforyny /?-hydroksyetylo¬ we, mpnoestry kwasu fosfomowego i ich sole, clwu- estry kwasu fosfonowego, pierscieniowe zwiazki dwufosforawe i aminofosforyny, zastrzezone we francuskich opisach paitenowych nr nr 2213735, 2257227, 2264276, 2264805, 2267044, 2269862.

Zwiazki wedlug wynalazku mozna stosowac w dawkach zawierajacych sie w szerokim zakresie, w zaleznosci od zjadliwosci grzyba i warunków Jtlimatycznych. Zwykle odpowiednie sa dawki 0,01—5 g aktywnego skladnika w litrze.

W (praktyce zwiazki wedlug wynalazku rzadko stosuje sie w postaci czystej. Zwykle stanowia one skladnik preparatu, który z reguly zawiera ponad¬ to nosnik i/lufo skladnik powierzchniowo czynny.

W kontekscie wynalazku nosnikiem jest orga¬ niczny lufo nieorganiczny material pochodzenia naturalnego lub syntetyczny, z którym wiaze sie material aktywny, w celu ulatwienia nanoszenia go na rosline, wprowadzania der gleby, transportu i manipulacji. Nosnikiem moze foyc cialo stale (na¬ turalne gliny lufo syntetyczne krzemiany, zywice, woski, nawozy mineralne) lub ciecz (woda alkoho¬ le, ketony, frakcje ropy naftowej, chlorowane we¬ glowodory, skroplone gazy).

Czynnikiem powierzchniowo aktywnym moze byc jonowy lufo niejonowy emulgator, czynnik roz¬ praszajacy lufb zwilzajacy, taki jak np. sole kjwa- sów poliakrylowych i lignosulforiowych, produkty kondensacji tlenku etylenu z alkoholami alifatycz¬ nymi, kwasy tluszczowe lub alifatyczne aminy.

Preparat wedlug wynalazku moze miec postac zwilzalnego proszku, proszku do rozpylania, granu- latu, roztworu, koncentratu emulsji, koncentratu zawiesiny lub aerozolu. Zwiizalne proszki moga zawierac 20—95d/o wagowych skladnika czynnego.

Oprócz nosnika zawieraja one zwykle 0—5°/o wa¬ gowych czynnika zwilzajacego, 3—10% czynnika io rozpraszajacego i, jezeli to jest konieczne, 0—10°/o wagowych jednegio lub wiekszej liczby srodków stabilizujacych i/Uufo innych dodatków, takich jak czynniki penetrujace, kleje lufo srodki zapobiega¬ jace zbrylaniu, barwniki itp.

Zwilzamy proszek moze miec przykladowo naste¬ pujacy sklad: , skladnik aktywny , 50°/o lignosulfomian wapnia (czynnik peptyzuijacy) 5°/o anionowy czynnik zwilzajacy 1% krzemionka (czynnik zapobiegajacy zbrylaniu) 5°/o kaolin (nosnik) x 39°/o W zakres wynalazku wchodza zawiesiny i emul- sje, np. preparaty otrzymane przez • rozcienczenie woda zwilzalnego proszku oraz koncentraty emulsji.

Emulsje moga byc typu „woda w oleju" lub „olej w wodzie" i moga byc gestej konsystencji, przy¬ pominajacej majonez.

Preparaty wedlug wynalazku moga zawierac inne skladniki, np. koloidy ochronne, kleje lub czynniki zwiekszajace lepkosc, czynniki tiksotropo- we, stabilizatory lufo czynniki kompleksujajce, jak równiez inne czynne materialy o wlasciwosciach szkodnikobójczych, zwlaszcza srodki roztoczo- i owadobójcze.

Opisane preparaty mozna nanosic na chronione rosliny konwencjonalnymi sposobami nanoszenia pestycydów, takimi jak opryskiwanie, rozpylanie 40 czy maczanie.

Claims (14)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek grzybobójczy do zwalczania chorób grzybowych roslin, znamienny'tym, ze jako isklad- 45 nik czynny zawiera co najmniej jeden zwiazek z grupy obejmujacej kwas fosforawy i nieorganiczne i organiczne sole tego kwasu.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny jym, ze jako skladnik czynny zawiera fosforyny. eo

3. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera obojetny fosforyn.

4. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera fosforyn, którego kation ma atom azotu. 55

5. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera fosforyn metalu.

6. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera fosforyn sodu.

7. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze 60 jako skladnik czynny zawiera kwasny fosforyn sodu.

8. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze zawiera fosforyn wapnia.

9. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze 65 zawiera kwasny fosforyn amonu.102 671 11

10. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze jako skladnik czynmy zawiera obojetny fosforyn miedzi.

11. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze za(wiera fosforyn glinu. 1j2. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera fosforyn imidaizolu, cyMoheksyloaminy, ewentualnie (podstawionej ani¬ liny lub morfoliny.

12

13. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera sól aniliny podstawionej 1—3 rodnikami alkilowymi o 1—4 altomaoh wegla.

14. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako skladnik czynny zawiera mieszanine rozpusz¬ czalnych w wodzie fosforynów i nierozpuszczal¬ nych w wodzie fosforynów metali. ©- © e o NHo 0-P-OH J i H Wzór 1 ^ II 0-P-OH l H Wzór ^ © e ° (hVnh3 o-p-oh i H IZO /^\ © © i? C3H7\O^NH3 0-P-OH H Wzór 2 Wzór 5 3 CH3-(0)-NH3 0-P-OH H CHo ,0)-NH3 0-P-OH Wzór 3 izoC3Hy o Wzór 6 LZG Z-d 3 w Pab. zam. 463-79 nakl. 90+20 egz. Cena 45 zl •