Opis patentowy opublikowano: 15.03.1980 99615 1 Int rCZYIELNIA Ur edu Patentowego ,. Cl.2 E21C 35/06 E21C 27/22 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Salzgitter Maschinen Aktiengesellschaft, Salzgit- ter (Republika Federalna Niemiec) Drazarko-urabiarka Przedmiotem patentu glównego nr 87733 jest drazarko-urabiarka z urzadzeniem napedowym i przylaczonym do urzadzenia napedowego, obra¬ cajacym sie wokól osi podluznej i dajacym sie ustawiac w trzech wymiarach, wysiegnikiem, na którego wolnym koncu zamontowane jest narze¬ dzie urabiajace. Przy tym urzadzenie napedowe wedlug patentu glównego zawiera portal, zaopa¬ trzony z kolei w jeden lub kilka dzwigarów, usy¬ tuowanych poprzecznie do kierunku ruchu maszy¬ ny w odstepie od spagu, wystarczajacym do prze¬ jazdu pod nimi samodzielnej ladowarki, przy czym jeden lub kilka wysiegników moze sie poruszac wzgledem tego poprzecznego dzwigara badz dzwi¬ garów.Zadaniem wynalazku jest poziome formowanie pod katem prostym do kierunku drazenia, mozli¬ wie szerokiego i wysokiego czola przodka, aby po¬ trzebne do podpierania profilu chodnika czesci obudowy sprowadzic mozliwie blisko przodka i zmniejszyc przez to do minimum nieobudowana czesc chodnika. Zadanie to rozwiazano dzieki te¬ mu, ze kazdy wysiegnik, przymocowany jest obro¬ towo do poprzecznego dzwigara, oraz ma zmienna dlugosc, ma na przyklad postac teleskopowa. Te mozliwosci ruchu zwiekszaja zasieg narzedzia urabiajacego i pozwalaja na stworzenie poziomego czola przodka, takze przy stosunkowo duzej po¬ wierzchni wyrobiska. Przodek musi byc przeto bardzo gesto spiety stropnicami badz innymi cze¬ sciami obudowy, a przez to usuniete zostaje prak¬ tycznie niebezpieczenstwo zalamania (wlomu) pro¬ filu chodnika, przy mialkich badz kruchych ska¬ lach.Kazdy wysiegnik posiada most, a do mostu przymocowane jest ramie wysiegnika, przy czym most przymocowany jest poprzez pierwsze lozysko wahadlowe do jednego dzwigara poprzecznego, a poprzez, w pewnej odlegolsci od pierwszego lo¬ zyska, umieszczone drugie lozysko wahadlowe, do przesuwnych, na poprzecznie do kierunku ruchu maszyny usytuowanym poprzecznym dzwigarze, saniach, przy czym jedno z tych dwóch lozysk wahadlowych pozwala na translacyjny ruch mostu wzgledem tego lozyska. Ramie wysiegnika moze byc przy tym ustawiane wzgledem mostu w trzech wymiarach. Poza tym dla kazdego z dwóch lo¬ zysk wahadlowych jest oddzielny dzwigar po¬ przeczny.Ruch wahadlowy wysiegnikowi nadaja cylindry hydrauliczne, które z jednej strony przytwierdzo¬ ne sa do urzadzenia napedowego, a z drugiej do mostu. W ten sposób mozna przystapic do usta¬ wiania wysiegnika wraz z obracaniem mostu, w pozycji podstawowej, a narzedzia urabiajacego z. ramieniem wysiegnika, w pozycji roboczej. Dzieki uniwersalnej nastawnosci wysiegników drazarko* -urabiarka jest w stanie osiagnac maksymalne granice swego rozstawienia, co umozliwia jej utwo- rzenie poziomego przodka o niespotykanej dotad 99 61599 3 wielkosci. Ma to szczególne znaczenie przy zasto¬ sowaniu, kilku wysiegników jednoczesnie, przy urzadzeniu napedowym.* Slizgowe lozysko wahadlowe znajduje sie bli¬ zej ramienia wysiegnika niz drugie lozysko wa¬ hadlowe, przez co szczególnie duzy zasieg uzysku¬ je narzedzie urabiajace. Lozysko wahadlowe, na¬ dajace mostowi translacyjny ruch wzgledny, jest lozyskiem osiowym, w którym znajduje sie prze¬ suwny drazek sterowania mostem. Pozwala to w prosty sposób wyrównywac zmieniajaca sie, przy obrotach mostu, odleglosc miedzy obu lozyskami wahadlowymi. Mimo to zostaje utrzymane pewne i sprezyste sterowanie mostem i calym wysiegni¬ kiem.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia drazarko-urabiarke z jednym wysieg¬ nikiem w widoku z góry, fig 2 — przekrój wzdluz linii II—II oznaczony na fig. 1, fig. 3 — inny przyklad drazarko-urabiarki wedlug wynalazku w widoku z góry, a fig. 4 — inny przyklad wy¬ konania drazarko-urabiarki wedlug wynalazku w widoku z góry.Urzadzenie napedowe 10 zawiera portal 13 z dwoma bokami 15 i 17 oraz dwa, laczace oba boki 15 i 17 portalu 13 dzwigary poprzeczne 19 i 20. Kazdy bok 15 i 17 portalu 13 jest w swym dolnym koncu wyposazony w mechanizm krocza¬ cy 23. Na dzwigarze poprzecznym 19 sa zamoco¬ wane przesuwajace sie po nim sanie 25, które na swej powierzchni posiadaja lozysko wahadlowe 27, dla osadzenia w nim mostu 30. Drugi dzwigar po¬ przeczny 20 ma w polowie swej dlugosci umiesz¬ czone stale lozysko osiowe 33, które zawiera z kolei centralne lozysko slizgowe 35.W lozysku slizgowym 35 przytwierdzony jest do jego konców, przy moscie 30, osiowo przesuwny drazek sterownicy 37. Most 30, ma, prócz nie przedstawionego na rysunku stanowiska obslugi, silnik napedowy 39 dla pompy hydraulicznej, za¬ opatrujacej cala hydrauliczna siec maszyny. Obrót mostu 30 wokól obu swoich lozysk wahadlowych 27 i 33 odbywa sie za pomoca cylindrów hydra¬ ulicznych 43 i 44, rozmieszczonych na portalu 13 z jednej strony i na moscie 30 z drugiej strony.Przy takim obrocie z polozenia srodkowego osiag¬ nac moze most 30 w obie strony polozenie kran¬ cowe, oznaczone na fig. 1 linia kreskowana. Przy tym nie zachodzi tu translacyjny ruch wzgledny miedzy mostem 30 a lozyskiem wahadlowym 27, lecz jedynie miedzy mostem 30 a drugim lozy¬ skiem wahadlowym 33, w którego lozysku slizgo¬ wym 35 przesuwa sie przy tym osiowo drazek sterowniczy 37. Zaleta tych ruchów jest to. ze most 30 takze, w krancowych pozycjach swego wy¬ chylenia oznaczonych na fig. 1 wystaje daleko w lewo ponad dzwigarem poprzecznym 19. Do mo¬ stu 30 przymocowane jest na poziomej osi 51 za pomoca obracanych cylindrów hydraulicznych 53 i 54, ramie wysiegnika 50.Ramie wysiegnika 50 i most 30 tworza jeden wspólny wysiegnik 55. Czesc ramienia wysiegnika 50 sa obracane wokól pionowej osi 57 za pomoca hydraulicznych cylindrów 59 i 60. Ta czesc po- 615 4 siada urzadzenie teleskopowe 65. Czesc telesko¬ powa 69 urzadzenia teleskopowego 65 porusza sie na cylindrach hydraulicznych 73 i 74 w kierunka, wskazywanym na fig. 1 podwójna strzalka. Do wolnego konca czesci teleskopowej 69 przytwier¬ dzony jest, obracany wokól osi podluznej urza¬ dzenia teleskopowego 65 koziol lozyskowy 71.Obrót kozla 71 nastepuje za pomoca przenoszo¬ nego z przekladni, slimakowej napedu slimako- wego 72 którego wal napedowy przechodzi osio¬ wo przez urzadzenie teleskopowe 65 i siega az do kozla lozyskowego 71. Do wolnego przedniego konca kozla lozyskowego 71 jest przymocowany na osi 75 dzwigar loza 77, który jest obracany za po- moca cylindra hydraulicznego 79 wokól osi 75.Dzwigar 77 posiada loze 80, wzdluz którego poru¬ sza sie w kierunku oznaczonym na fig. 1 podwój¬ na strzalka 83, za pomoca nie przedstawionego tu elementu, udarowe narzedzie urabiajace 81. Za- miast udarowego moze byc uzyte tnace narzedzie urabiajace na przyklad w formie walca czy grzyba.Przy odpowiednim ustawieniu mostu 30 i/albo ramienia wysiegnika 50, mozna, za pomoca narze- dzia urabiajacego 81 w istocie utworzyc poziomy przodek 90. Pozwaia to na osadzenie stropnic 93 w bezposredniej bliskosci przodka 90. Na przyklad na fig. 2 ustawienie ramienia wysiegnika 50 na wykreskowanej linii wskazuje pozycje z której mo- zliwa jest latwa obróbka przejscia od przodka 90 do spagu 97. Pozycja ta przedstawia narzedzie urabiajace 81, obrócone wokól osi podluznej urza¬ dzenia teleskopowego 65 o 180D wzgledem pozycji przedstawionej na fig. 1 linia ciagla. Poza tym z przedstawionego na fig. 2 zakreslonego linia przerywana, górnego ustawienia ramienia wysieg¬ nika 50, wynika, ze urzadzenie teleskopowe 65 jest o okreslona wartosc wysuniete w kierunku przod¬ ka 90. Jednoczesnie most 30 na fig. 1 jest wychy- 40 lony az do swojej pozycji krancowej, a takze ra¬ mie wysiegnika 50 jest obrócone o okreslony kat wokól osi 57 wzgledem mostu 30. Na fig. 3 te same czesci maszyny, jakie wystepuja na fig. 1 i 2 sa opatrzone tymi samymi odnosnikami cyfrowymi. 45 Istotna róznica miedzy przykladem wykonania wedlug fig. 3, a poprzednio opisanymi przykladami polega na tym, ze lozysko wahadlowe 27 wysieg¬ nika 55 jest na trwale przymocowane w polowie dlugosci dzwigara poprzecznego 19. Na innym 50 dzwigarze poprzecznym 20 przesuwaja sie sanie majace inne lozysko wahadlowe 33, które z ko¬ lei ma przesuwny osiowo drazek sterowania 37.Odmiennie niz to podano w przykladach wykona¬ nia na fig. 1 i 2, w wykonaniu wedlug fig. 3, cy- 55 lindry hydrauliczne 43 i 44 umocowane sa w obre¬ bie przedniego dzwigara poprzecznego 19.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 narze¬ dzie urabiajace 81 porusza sie w pozycji b. dale¬ ko wysunietej, tak ze przodek 90 moze byc dra- 60 zony w ukladzie poziomym. Fig. 4 pokazuje przy¬ klad wykonania maszyny z dwoma wysiegnikami 55A i 55B. Tego typu maszyna przydatna jest w. szczególnosci do drazenia chodnika o stosunkowo duzej szerokosci, wykazuje sie przy tym wysoka 65 wydajnoscia drazenia. Wysiegniki 55A i 55B sa99 615 6 w podobny sposób, jak w przykladzie wykonania wedlug fig. 1 i 2 zabudowane w portalu 13. Hy¬ drauliczne przelaczanie ryglujace nie dopuszcza do wzajeifrnej kolizji wysiegników 55A i 55B.Oznaczone na fig. 4 linia kreskowana, badz wska¬ zane pozycje wysiegników 55A i 55B wskazuja na latwa i uniwersalna nastawnosc narzedzi urabia¬ jacych 81A i 81B. PL