Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zwijania tasmy dziurkowanej zwlaszcza przesuwajacej sie ze zmienna predkoscia.Znane urzadzenia, do zwijania tasmy dziurkowanej zmagazynowanej w koszu po odczytaniu jej zawartosci informacyjnej przez szybki czytnik, maja silnik elektryczny o stalej ilosci obrotów na minute, który jest sprzezo¬ ny ze szpula nawijajaca tasme dziurkowana przez przekladnie redukcyjna, przy czym silnik ten jest uruchamiany i zatrzymywany za pomoca recznego wylacznika, a szybkosc nawijania tasmy rosnie nieliniowo w miare zwiek¬ szania sie ilosci tasmy na szpuli. Urzadzenie to uruchamia sie po napelnieniu kosza tasma.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia sprzezonego mechanicznie i elektrycznie z szybkim czytni¬ kiem tasmy dziurkowanej, które pozwoliloby na zwijanie tasmy bezposrednio po odczycie eliminujac magazyn tasmy w postaci kosza, a zagadnieniem technicrmym wymagajacym rozwiazania jest opracowanie ukladu sterowa¬ nia silnikiem napedzajacym szpule z nawijana tasma.Urzadzenie do zwijania tasmy wedlug wynalazku, przesuwajacej sie ze zmienna predkoscia jest zaopatrzone w silnik elektryczny, polaczony przez przekladnie zebata ze szpula tasmy oraz w magazyn tasmy w postaci trzech rolek, z których dwie sa zamocowane na stale a trzecia- wahliwie na dzwigni z naciagiem sprezynowym i charakteryzuje sie tym, ze ma dwa czujniki, przy czym pierwszy z nich w postaci najkorzystniej pradnicy tachometrycznej jest polaczony wspólosiowo - nierozlacznie z wykonawczym silnikiem elektrycznym, a drugi w postaci korzystnie selsyna jest polaczony dociskowo za pomoca rolki do tasmy dziurkowanej nawijanej na szpuli. Oba te czujniki sa podlaczone elektrycznie z ukladem sterujacym, który jest polaczony jednoczesnie z trzema regulatorami stalopradowymi polaczonymi z zasilaczem bezposrednio i przez uklad sterujacy, a takze z ukladem przelaczajacym, przy czym regulatory te sa polaczone alternatywnie z wykonawczym silnikiem elek¬ trycznym przez uklad przelaczajacy, na którego czwartym wejsciu wlaczony jest równiez elektryczny uklad hamowania, polaczony takze z zasilaczem. Ponadto urzadzenie do zwijania tasmy dziurkowanej cechuje sie tym,2 98398 ze wymuszajacy sygnal startu i stopu przykladany jest jednoczesnie do czytnika tasmy dziurkowanej i do ukladu sterujacego dzieki temu, ze wejscia obu tych ukladów sa polaczone razem i sa podlaczone do wyjscia wejsciowe¬ go generatora sygnalów start-stopowych.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia natychmiastowe zwijanie tasmy po jej odczytaniu, przez co zabezpiecza tasme przed zniszczeniem, któremu dotychczas podlegala w koszu przez zaginanie i skrecanie. Dzie¬ ki temu tasma nadaje sie do wielokrotnego uzytku.Przedmiot wynalazku zostanie blizej wyjasniony na przykladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia, a na fig. 2 przytoczono przebiegi pradu sterujacego w poszczególnych momentach czasu.Na rysunku fig. 1 uklad rolek 6 wraz z dzwignia i sprezyna stanowi magazyn tasmy, który jest wlaczony pomiedzy czytnik 7 tasmy perforowanej i szpule 4 napedzana silnikiem elektrycznym 2 przez przekladnie 3.Z silnikiem 2 jest sprzezona pradnica tachometryczna 1, natomiast drugi czujnik 15 w postaci selsyna jest sprzezony przez rolke z tasma dziurkowana nawijana na szpuli 4. Pozostale elementy ukladu stanowia elektrycz¬ ny zestaw sterujacy. Zestaw ten sklada sie z ukladu sterujacego 8 wykonareggo w postaci komparatora, do którego sa podlaczpne: wyjscie generatora zadajacego impulsów start-stopowych, wyjscie czujnika selsynowego i wyjscie pradnicy tachometrycznej 1, przy czym uklad ten jest zasilany z zasilacza 13.Natomiast wyjscia ukladu sterujacego 8 sa podlaczone do ukladu przelaczajacego 9 i do trzech polaczo¬ nych wzajerpnie* równolegle i wlaczanych alternatywnie regulatorów stalopradowych 10, 11 i 12, które sa zasila¬ ne z zasilacza 13^ i przez uklad przelaczajacy 9 sa wlaczane: pierwszy 10, drugi 11 lub trzeci 12 do ukladu sterujacego 8 wykonawczego silnika elektrycznego 2. Do ukladu przelaczajacego 9 równolegle z regulatorami wlaczony jest równiez elektryczny uklad hamowania 14.Urzadzenie wedlug wynalazku pracuje w sposób nastepujacy. Po wlaczeniu napiecia zasilajacego, uklad napedowy, skladajacy sie z silnika elektrycznego 2 i przekladni 3, powoduje wstepny naciag tasmy na szpuli 4, dzieki wlaczeniu regulatora 10, przez który plynie prad I0 na fig. 2, w zwiazku z czym magazyn tasmy 6 jest prawie pusty i zdolny do przyjecia nadmiaru szybko wysuwajacej sie tasmy z czytnika 7. Sygnal elektryczny „start" uruchamiajacy czytnik 7 powoduje jednoczesnie uruchomienie ukladu napedowego poprzez uklad stero¬ wania 8, w tym czasie róznica dlugosci tasmy wyplywajacej z czytnika 7 i nawijanej na szpule 4 wchodzi do magazynu tasmy 6.Silnik 2 w tym okresie zasilany jest pradem rozruchowym Ir na fig. 2 utrzymywanym na stalym poziomie regulatorem stalopradowym 11. Silnik 2 po osiagnieciu obrotów znamionowych zostaje przelaczony na zasilanie pradem o mniejszej wartosci Ip dzieki wlaczeniu regulatora 12, wystarczajacej jednak do napedzania szpuli 4, przy równomiernym wyplywie tasmy z czytnika 7, przy czym w tym stanie magazyn tasmy 6 jest zapelnionyr spowodowane to jest odpowiednio dobranym momentem silnika 2.Po przyjsciu sygnalu „stop" uklad przelaczajacy 9 zalacza elektryczny uklad hamowania 14 i do czasu osiagniecia przez silnik 2 zadanych obrotów n0 plynie przez silnik prad hamowania, przy czym czas hamowania winien byc dostatecznie krótki, a magazyn tasmy 6 dostatecznie pojemny, aby nie nastapilo zerwanie tasmy.Nastepnie uklad napedowy przelaczony zostaje na prace z naciagiem wstepnym I0 na fig. 2. Regulator stalopra- .dowy 10 zapewnia staly zadany moment naciagu tasmy przy unieruchomionym silniku 2, a regulatory 11? 12 spelniaja ten sam warunek w okresie rozruchu i pracy ciaglej, przy czym momenty napedowe szpuli 4 nie moga przekraczac dopuszczalnych okreslonych wytrzymaloscia tasmy dziurkowanej. Ze wzgledu na zmiane momenuT bezwladnosci szpuli 4 oraz momentu napedowego potrzebnego do zapewnienia odpowiedniego naciagu wstepne¬ go tasmy w funkgi ilosci nawinietej tasmy na szpuli 4, uklad sterujacy 8 koryguje wartosc pradu naciagu wstep¬ nego I0, pradu rozruchu Ir, oraz pradu pracy ciaglej Ip. Elementem korygujacym te zmiany jest czujnik 15 mierzacy ilosc nawinietej na szpuli 4 tasmy.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie równiez do zwijania innego typu tasmy szybko poruszajacej sie ze zmienna predkoscia i z duzymi przyspieszeniami. PL