Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia pochodnych racemioznego-Ga, 17a-epoksy-liHke- to-tl^nhydro^sy-S-aillkoksy-l,3,5/1OZ-estrratirienu o% wzorze ogólnym 1, w którym R! i Rj sa jedna¬ kowe luib rózne i" oznaczaja nizszy rodnik alkilo¬ wy, zwlaszcza metylowy, a X oznacza atoim wodo¬ ru i girupe hydroksylowa luib atom wodoru i gru¬ pe acylowa.ZwlLazki otrzymywane wedlug wynalazku sa nowe •i maja .dzialanie hormonalne, bajdz stanowia pól¬ produkty do dalszej totalnej syntezy hormonów.Stwierdzono!, ze zwiazek o wzorze 1, w którym Ri, R2 i X maja wyzej podane znaczenie otrzymuje sie, jezeli zwiazek o wzoirze ogólnym 2 w którym Ri i R2 maja wyzej podane znaczenie, a R8 oznacza atom wodoru lub grupe acylowa, zwlaszcza ace- tylowa poddaje sie dzialaniu czynnika kwasowego.Zwiazki wyjsciowe o wzorze ogólnym 2 mozna otrzymac z mieszaniny zwiazku raicemicznegO-3- -metoksy-0 0, 11 |3, 14 P-toójhydroksy (lub -tirój- aoetoksy)-l,3,5yil0/^estraitrienu-17-oinu na drodze re¬ dukcji, na przyklad wodonkiem sodowo^iborowym lub litowo-glinowym i bezposrednio bez wyodreb¬ nienia poddawac dzialaniu kwasu p-toduenosulfói- nowego. W szczególnym przypadku otrzymany zwia¬ zek o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru i grupe acylowa, mozna przeprowadzic na drodze hydrolizy w zwiazek o .wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom wodoru i grupe wodo¬ rotlenowa.Sposób wedlug wynalazku korzystnie jest pro¬ wadzic w roztworach rozpuszczalników organicz¬ nych? zwlaszcza w alkoholach. Jako czynnik kwa¬ sowy stosuje sie kwasy mineralne lub organiczne, zwlaszcza kwas p^oduenosuGcfonowy. iPlrzyklad I. Do roztworu 1 g zwiaztou race- micznego-SHmetokisy 9 0, 11 0, 14 (3 -taójacetoksy-l, 3,5/10/-e6tratoenHl7nonu w 20 ml czterOwodOTOifu- ranu dodaje sie 0,i25 g wodonku litowo-gliinowego i miesza przez okolo* 1,5 godziny. Nastepnie dodaije sie 5 ml etanolu i 1 ml wody, saczy i osad prze¬ mywa 50 ml cMoroiformu. Przesaicz odparowuje sfe do sucha, a pozostalosc rozpuszcza w 5 ml meta¬ nolu i zakwasza kwasem p^tolnjenosulfonowym do pH okolo 2 i pozostawia mieszanine w tempera¬ turze pokojowej na 2 godziny. Nastepnie miesza¬ nine rozciencza sie 10 ml wody.Wypadaja krysztaly zwiazku racemicznego-9a, 17«^epoksy-l)10-ai(*toksy-14(^ -l^^lOZ-estratriienu (temperatura topnienia 168— ^170°C), które po odsaczeniu zadaje sie 10 mi roztworu metanolu, zawierajacego 0,11 g wodoro- itfleniku sodu. Calosc ogrzewa sie do wrzenia i u- trzymuje w tym stanie w ciagu 1 godz. Nasltejp- nie odpairowuje sie metanol do 1/2 objetosci, a do pozostalosci dodaje 10 ml wody. Wypadaja krysz¬ taly zwiazku racemdlcznego-aa, 17 -dwuhydroksy-3-me1xto^ z wy¬ dajnoscia okolo 85tyo. Po krystaliizacji z benzenu wykazuja temperature topnienia 164— 967553 96755 4 Analiza elementarna: C^H2404, C 72,2; H 7,60 otrzymano C 72,32; H 7,62°/o. IR: 3500 (OH), brak pasma CO. PMR: s. 0,90 (CH8), s. 3,84 (CH d. 4,0 (iH przy C17), q. 4,24 (H pnzy Cn), d. 6,76 (H przy C4, dwa d. 6,00 (H przy C2), d. 7,45 (H. przy Ci) ippm.Przyklad II. Do roztworu 1 g zwiazku race- miozaijeigOH3HmetoikBy-9ij3^14j(3-17ia4iró|j]iyidroksy^lip- -aiaetoksyHl,3,5/10/-estratrienu w 10 ml metanolu dodaje sie 0,050 g kjwasu p-tioiluenosultfanowego i pozostawia miesfzanihe w temperaturze pokojom wej na 2 godziny. Nastepnie mieszanine roizicien- cza sie 10 mil wody. Wypadaja krysztaly zwiazku iracemiaznego^a, 17a-epok!sy-lil0-acetoksy-14|3-hy- droksy-3-metó(ksy-l,3j5/10/-elsitiratWieinu w ilosci 0,93 g, co stanowi 98°/o wydajinoisci teoretycznej.Teimperatuira topnienia wynosi 168—170°C.Analiza elementarna: C^I^Og, C 70,46; H 7,27 otrzymano C 70,21; H 7,40°/o. IR: 3450 (OH), 1720 (CO). PMR: s. 0,90 (CHa), s. 1,70 (GHsOO), s. 3,72 (OHsO), d. 3,07 (H przy C17), 5, 20 q. (H przy Ou) d. 6,55 (H przy C4), dwa d. 6,7 (H przy C2), d. 7,25 Przyklad III. Do roztworu 0,112 g wodoro¬ tlenku sodu w 10 ml metanolu dodaje sie 1 g zwiazku otrzymanego wedlug przykladu II i o- grteewa w temperaturze wrzenia przez olkoloi 1 go¬ dzine. Nastepnie odparowuje sie polowe metanolu i do pozostalosci dodaje siie 10 ml wody. Wytraca sie 0,8 g (okolo 90% wyidajnosci) zwiazku race- miicz,nego-9^, 17a-epoksy-,l lft 14iPHdjwuliydroksy-3- -metolksy-il^/ilO/-estraitlrienu, który po krystali¬ zacji z benzenu ma, temperature topnienia 164— —ili65°C. Anaililza elementarna jiak w przykladzie I.Puzyklad IV. Postepuje sde analogicznie jak w przykladizie II, z tym, ze zamiast zwiazku ra- cemi|czinego-3Hmetolkisy-9p, 14ft 17ia4ró(jlhydrokisy-llj3- -atcetloksy-il,3,5yil0/-estratirienu stasuje sie zwiazek racemilczny-3Hmetoksy-9ft, lift I7ia-Jczteroihydroksy- -Jl„3,5/il0/-estratrienu. Otrzymuje sie raioemi)cziny-9a, 17KXHepoksy-illlft 14p^wunydro(ksy-3Hmetoksy-lly3,5- /I10/-estratrienu z wydajnoscia 93°/o. Temperatura topnienia i analiza edementaima jak w przykla- idizie I. PL