Przedmiotem wynalazku jest cyfrowy uklad pro¬ gramowego korygowania -polozenia narzejdzia w szczególnosci dla ukladów sterowania numeryczne¬ go obrabiarek.W znanych i stosowanych obrabiarkach stero¬ wanych numerycznie zachodzi potrzeba korygowa¬ nia ustawienia poczatkowego narzedzi, polega to na tym, ze na przyklad: nóz tokarski moze byc mniej dokladnie zamocowany w imaku, a niedo¬ kladnosci jego ustawienia kompensowane sa za po¬ moca systemu sterowania numerycznego, przy czym znali: i wartosc korekcji okresla dodatkowe prze¬ suniecie narzedzia skrawajacego w stosunku do je¬ go polozenia poczatkowego.W istniejacych rozwiazaniach stosowane sa u- klady analogowe lub tez do obliczenia wartosci korekcji jest wykorzystywany arytmometr. Te zna¬ ne uklady programowego korygowania polozenia narzedzia, integralnie zwiazane z ukladem stero¬ wania numerycznego, nie spelniaja warunku nie¬ zaleznosci od podstawowego wykonania systemu sterowania numerycznego obrabiarek.Istota cyfrowego ukladu programowego korygo¬ wania polozenia narzedzia wedlug wynalazku po¬ lega na tym, ze uklad ten zawiera zespól prze- lacijników dziesietnych lub rejestru, komparatora znaków liczb, komparatora liczb, przerzutnika zna¬ ku, zespolu sterowania licznika rewersyjnego oraz ukladu przelaczajacego polaczonych w ten sposób, ze piec wejsc sterujacych zespolu sterowania po¬ lo laczonych jest z trzema wyjsciami komparatora licjflb, z wyjsciem komparatora znaków liczb i wyjsciem sygnalu przeniesienia wstecz licznika re- wersyjnego, zas dwa z czterech wyjsc zespolu ste¬ rowania polaczone sa z dwoma wejsciami liczacy¬ mi licznika rewersyjnego, jedno z wyjsc z wejsciem zerujacym lub ustawczym licznika rewersyjnego oraz jedno z wyjsc stanowi wyjscie ukladu programowego korygowania polo¬ zenia narzedzia, a wejscie zespolu sterowania jest polaczone z zewnetrznym zródlem ciagów impul¬ sów taktujacych, przy czym zespól sterowania jest otwierany i zamykany tak, ze podczas wykonywa¬ nia ruchu korekcyjnego na wyjsciu ukladu pro¬ gramowego korygowania polozenia narzedzia po¬ jawia sie liczba impulsów równa algebraicznej róz¬ nicy liczb znajdujacych sie przed wykonywaniem korekcji w zespole przelaczników dziesietnych lub rejestratorze oraz w liczniku rewersyjnym i prze- rzutnikuznaku. „y1 Zaleta techniczna cyfrowego ukladu programo¬ wego korygowania polozenia narzedzia wedlug wy¬ nalazku jest w .bardzo duzym stopniu jego nieza¬ leznosc od systemu podstawowego, prostota oraz niezawodnosc w dzialaniu.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku w postaci sche¬ matu blokowego. Uklad wedlug wynalazku sklada sie z zespolu przelaczników dziesietnych lub rejestru R, komparatora znaków liczb KZ, komparatora liczb 96 47898 478 KL, przerzutnika znaku PZ, zespolu sterowania ZS, licznika rewersyjnego LR oraz ukladu przelacza¬ jacego UP. Piec wejsc zespolu sterowania ZS po¬ laczone jest z trzema wyjsciami 6, 7 i 8 kompa¬ ratora liczb KL, z wyjsciem 5 komparatora zna¬ ków liczb MUL i wyjsciem 11 sygnalu przeniesie¬ nia wstecz licznika rewersyjnego LR. Dwa z czte¬ rech wyjsc zespolu sterowania ZS polaczone sa z dwoma wejsciami 9 i 1# liczacymi licznika rewer¬ syjnego LR, jedno z wyjsc z wejsciem 12 zeruja¬ cym lub ustawczym licznika rewersyjnego LR oraz jedno z wyjsc 14 stanowi wyjscie ukladu progra¬ mowego korygowania polozenia narzedzia. Wejscie 13 zespolu sterowania ZS jest polaczone z ze¬ wnetrznym zródlem ciagu impulsów taktujacych.Wartosc korekcji /znak i liczba/, która ma byc wprowadzona, jest wybierana za pomoca prze¬ laczników dziesietnych w zespole R. Na wyjsciach 1 i 2 pojawiaja sie odpowiednio sygnaly znaku i wartosc korekcji wprowadzanej. Znak i wartosc korekcji poprzednio wprowadzonej przechowywa¬ ne sa odpowiednio w przerzutniku znaku PZ i liczniku rewersyjnym LR. Sygnaly znaku i war¬ tosci tej korekcji wystepuja na wyjsciach 3 i 4.Na wyjsciu tf komparatora znaków liczb K2 sygnal przyjmuje wartosc logiczna „1" jezeli obie war¬ tosci logiczne znaków korekcji wprowadzonej i wprowadzanej sa rózne oraz „0" gdy te wartosci logiczne sa jednakowe.Komparator liczb KL posiada trzy wyjscia 6, 7 i 8. Na wyjsciu 6 sygnal przyjmuje wartosc lo¬ giczna „1" gdy wartosc korekcji wprowadzanej jest wieksza od wartosci korekcji wprowadzonej.Na wyjsciu 7 sygnal przyjmuje wartosc logiczna „1" gdy wartosci korekcji wprowadzanej i wpro¬ wadzonej, sa równe. Na wyjsciu fc pojawia sia sygnal o wartosci logicznej ,4" gdy wartosc ko¬ rekcji wprowadzanej jest mniejsza od wartosci korekcji wprowadzonej* Zespól sterowania Z& jest sterowany z wyjsc , 6 7 i 8 sygnalami wytwarzanymi w kompara¬ torze znaków liczb KZ i komparatorze liczb KL oraz z wyjscia 11 sygnalem przeniesienia wstecz generowanym przez licznik rewersyjny LR. Na wejscie 13 zespolu sterowania ZS podawany jest, w czasie wykonywania ruchu korekcyjnego ciag im¬ pulsów taktujacych.Dzialanie zespolu sterowania ZS jest nastepu¬ jace: Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa jednakowe oraz wartosc korekcji wpro¬ wadzanej jest wieksza od wartosci korekcji wpro¬ wadzonej, to zespól sterowania ZS przepuszcza na wyjscia 9 i 14 ciag impulsów taktujacych. Licznik rewersyjny LR liczy do przodu wchodzace do nie¬ go, impulsy taktujace az do chwili stwiercteenia przez, komparator liczby KL równosci wartosci ko¬ rekcji wprowadzonej i wprowadzanej.Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa rózne oraz wartosc korekcji wprowadza¬ nej jest wieksza od wartosci korekcji wprowadzo¬ nej, to zespól sterowania ZS przepuszcza na wyjs¬ cia 10 i 14 ciag impulsów taktujacych, licznik re» wersyjny LR liczy do tylu wchodzace do niego impulsy taktujace. Przy przekraczaniu stanu ze¬ rowego licznika wytwarzany jefit impuls przenie¬ sienia wstecz 11, który powoduje zapisanie znaku korekcji wprowadzanej w przeraugnikui zt&afcu PZ oraz zamkniecie wyjscia 14 na czas trwania im- s pulsu przeniesienia wstecz 11 i chwilowe otwarcie wyjscia 12, po pojawieniu sie impulsu przeniesie¬ nia wstecz 11* zjawiajacy sie im$*uls: na wyjsciu 12 zespolu sterowania ZS zeruje licznik rewersyj¬ ny LR. Na wyjsciu 5 komparator* matów liczb lo KZ pojawia sie. sygnal o wartosci logicznej „0" i uklad dziala w dalszym ciagu tak jak w pierw¬ szym przypadku.Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa jednakowe oraz wartosci korekcji wpro- wadzanej i wprowadzonej sa równe; to wyjscia 9, , 12 zespolu sterowania ZS» ga zatnfcnjefte..Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa rózne oraz wartosci korekcji wprowadza¬ nej i wprowadzonej sa równe, to zespól sterowa- nia ZS przepuszcza na, wyjscia IG i 14 ciag impul¬ sów taktujacych. W dalszym ciagu uklad dziala tak jak w przypadku dru^ian.Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa jednakowe oraz wartosc korekcji wpro- wadzanej jest mniejsza od wartosci korekcji wpro¬ wadzonej, to zespól sterowania ZS przepuszcza na wyjscia la i 14 ciag impulsów taktujacych. Licz¬ nik rewersyjny LR liczy do typu wchodzace do niego impulsy az do chwili stwierdzenia przez )0 komparator liczb KL równosci wartosci korekcji wprowadzanej i wprowadzonej.Jezeli znaki korekcji wprowadzanej i wprowa¬ dzonej sa rózne oraz wartosc korekcji wprowadza¬ nej jest mniejsza od wartosci korekcji wprowadzo- 3, nej, to zespól sterowania ZS przepuszcza na wyjs¬ cia 1* i 14 ciag impulsów taktujacych W dalszym ciagu uklad dziala tak jak w przypadku drugim.W kazdym z wyiei wymienionych przypadków liczba impulsów pojawiajaca sie na wyjsciu 14 w zespolu 'sterowania ZSy w czasie wykonywania ru¬ chu korekcyjnego, jest równa róznicy pomiedzy wzgledna wartoscia korekcji wprowadzanej i wzgledna wartoscia korekcji, wprowadzonej. Syg- naft kierunku ruchu korekcyjnego jest wytwarzany w ukladzie pi^elaczajacyim UP„ Uklad przelacza¬ jacy UP daiaia tak, ie sygnal wyjsciowy l& jest równy sygnalowi znaku korekcji wprowadzanej na wyjsciu 1 w przypadku gdy sygnal na w*JsV ciu 8 jest równy wartosci logicznej 9fif oraz jest m negacja sygnalu znaku kolekcji wprowadzonej na wyjsciu. 4 gdy sygnai na wejjsciu fc jest równy wartosci logicznej „1".I KL 1 4 LR _j u 11 t PL