PL96381B1 - Sposob i urzadzenie do wygniatania uzebien zwlaszcza w kolach zebatych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do wygniatania uzebien zwlaszcza w kolach zebatych.

Znany sposób i urzadzenie do wygniatania uzebien cechuje sie tym, ze wygniatanie uzebien przeprowadza sie zespolem dwóch narzedzi — kól zebatych o stalej odleglosci osi, wykonujacych ruch obrotowy, a pomiedzy które wprowadzany jest w kierunku poprzecznym przedmiot obrabiany. Znany jest równiez sposób w którym wygniatanie nastepuje poprzez zespól kilku narzedzi — kól zebatych umieszczonych na obwodzie obrabianego kola, które wykonuja ruch obrotowy, a kolo obrabiane — ruch obrotowy i posuw wzdluz wlasnej osi. Narzedzia moga tez wykonywac ruchy posuwisto-zwrotne w kierunku promieniowym. Rozwiazania te posiadaja niedogodnosci w zakresach: — niemozliwosci uzyskania w czasie obróbki znacznego stopnia wzmocnienia, co powoduje koniecznosc stosowania dodatkowego zabiegu obróbki cieplnej — koniecznosci stosowania urzadzen dajacych synchronizacje ruchów prostoliniowych i obrotowych dla kazdego narzedzia oddzielnie — koniecznosci wykonywania wiekszej liczby narzedzi dla obróbki elementów uzebionych, ze wzgledu na ich stosunkowo szybkie zuzywanie sie przy procesie wygniatania — niemozliwosc obrabiania elementów uzebionych o róznych wymiarach przy urzadzeniu wygniatajacym o stalej odleglosci osi narzedzi.

Wedlug wynalazku unika sie podanych niedogodnosci dzieki temu, ze przygotówke walcowa np. pod kolo zebate ksztaltuje sie dwoma kolami zebatymi w wyniku takiego skojarzenia ruchów obrotowych obrabianego kola, kól zebatych narzedziowych oraz kolysek, ze ksztaltowanie uzebienia odbywa sie na drodze wygniatania zebów kól zebatych narzedziowych — podczas którego torami srodków kól zebatych narzedziowych sa kolowe luki polozone symetrycznie wzgledem osi obrotu obrabianego kola i lezace po przeciwnych stronach linii laczacej osie obrotu napedzajacych kól zebatych, przy czym poprzez kola zebate narzedziowe i/lub sprezyscie dociskany obrotowy uzebiony element doprowadza sie do obrabianego kola prad elektryczny o natezeniu dajacym w tym kole temperature przekraczajaca temperature przemiany fazowej stali Ac3, dla ulatwienia2 96 381 procesu wygniatania i wygladzania powierzchni zebów kola z jednoczesnym utwardzeniem tej powierzchni po bezposrednim zahartowaniu w cieczy chlodzaco smarujacej np. mieszaninie oleju z nafta, która znajduje sie w ukladzie wygniatania. Przy tym, zespól napedowy dla obrabianego kola wystepujacy w postaci motoreduktora i walka jest sprzezony jednoczesnie poprzez uklad przekladniowy z walkami kól zebatych napedzajacych narzedziowe kola zebate oraz poprzez uklad przekladniowy o duzym przelozeniu sprzezony z kolyskami, które osadzone sa na walkach (kól zebatych napedowych) i posiadaja na swych ramionach zamontowane obrotowo narzedziowe kola zebate.

Po stronie wygniatanego uzebienia usytuowany sprezyscie obrotowy uzebiony element z doprowadzeniem pradu elektrycznego zezwala na ulatwienie procesu wygniatania, wygladzania i utwardzenia powierzchni wygniatanych zebów. Urzadzenie jest ponadto wyposazone w dwa suporty i gitare z wymiennymi kolami zebatymi dla regulacji odleglosci osi miedzy obrabianymi kolami a narzedziowymi kolami zebatymi.

Wygniatanie uzebien wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu wzmocnienia elektromechanicznego zezwala na otrzymanie kól zebatych z wygladzona i obrobiona cieplnie powierzchnia zebów. Przy tym wystepuje krótki czas obróbki, gdyz gotowe uzebienie kola uzyskuje sie wciagu jednego wahniecia kolysek. Ponadto urzadzenie zezwala na obróbke kól zebatych o róznych parametrach, przy czym wykonanie narzedzi jest stosunkowo latwe, gdyz sa one kolami zebatymi o parametrach dobranych do obrabianego przedmiotu.

Podany sposób i urzadzenie nie ograniczaja sie wylacznie do kól zebatych, lecz moga byc zastosowane w produkcji róznych elementów maszyn i urzadzen posiadajacych obwodowo rozmieszczone róznego rodzaju uzebienia.

Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladowym wykonaniu uwidocznionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie rozpoczecie procesu wygniatania uzebienia, fig. 2 — polozenia koncowe tzn. zakonczenie procesu, a fig. 3 — schemat urzadzenia w rzucie bocznym.

Jak widac na fig. 1~^3, przedmiot 3 w postaci przygotówki walcowej wykonuje ruch obrotowy. Narzedzia w postaci kól zebatych 2, 2' umieszczone na wahliwych kolyskach 4, 4' wykonuja ruch obrotowy wynikajacy z zazebienia z napedzajacymi kolami zebatymi 1,1', przy czym poprzez kolyski 4, 4'wykonuja ruch obrotowy wzgledem osi kól zebatych 1,1', podczas którego torami srodków obrotu tych kól 2, 2' sa kolowe luki l, l', o dlugosci zaleznej od parametrów wygniatanego uzebienia. Luki te sa polozone symetrycznie wzgledem osi obrotu obrabianego kola 3 i leza po przeciwnych stronach linii laczacej osie obrotu napedzajacych kól zebatych 1,1'.

Ruch obrotowy kolysek 4, 4' jest zsynchronizowany z ruchem obrotowym kól zebatych 1, V oraz narzedzi w postaci kól zebatych 2, 2'. Synchronizacje ruchów obrotowych uzyskuje sie za posrednictwem przelozenia ukladu przekladniowego 6 wystepujacego w postaci przekladni walcowo-slimakowej napedzanej od walka 10 motoreduktora 8, przy czym równoczesnie walek 10 motoreduktora 8 napedza przez uklad przekladni walcowej 5 kola zebate 1,1' które z kolei napedzaja kola zebate 2, 2'. Regulacje odleglosci osi kól 2—3 i 2'—3 wynikajaca z róznych wielkosci obrabianych kól uzyskuje sie za pomoca przesuwnych suportów 7,7' i wymiennych kól zebatych na gitarach ukladów przekladniowych 5, 6.

Dodatkowy obrotowy uzebiony element 9 dociskany sprezyscie do ksztaltowanego uzebienia doprowadza w miejsce styku z przedmiotem prad o duzym natezeniu, powodujacy nagrzanie powierzchni do temperatury powyzej przemiany fazowej stali Ac3, co daje wygladzenie powierzchni zebów kola 3 i utwardzenie po jej oziebieniu w cieczy chlodzaco-smarujacej skladajacej sie z mieszaniny oleju i nafty. W zaleznosci od rodzaju procesu wygniatania doprowadzenie pradu do kola 3 moze nastapic równiez poprzez kol? 7ebate 2, 2'.

Claims (6)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób wygniatania uzebien, zwlaszcza w kolach zebatych, przy pomocy walcowych elementów uzebionych, znamienny tym, ze przygotówke walcowa kola (3) ksztaltuje sie narzedziami w postaci kól zebatych (2, 2') w wyniku takiego skojarzenia ruchów obrotowych kola (3), kól zebatych (2, 2') oraz kolysek (4, 4'), ze ksztaltowanie uzebienia kola (3) odbywa sie na drodze wgniatania zebów kól zebatych (2, 2') w material przygotówki walcowej — podczas którego torami srodków kól zebatych (2, 2') sa kolowe luki (l, l') polozone symetrycznie wzgledem osi obrotu obrabianego kola (3) i lezace po przeciwnych stronach linii laczacej osie oorotu napedzajacych kól zebatych (1, 1'), przy czym poprzez kola zebate (2, 2') J/lub sprezyscie dociskany obrotowy uzebiony element (9) doprowadza sie do kola (3) prad elektryczny o natezeniu dajacym w tym kole (3) temperature przekraczajaca temperature przemiany fazowej stali Ac3, dla ulatwienia procesu wygniatania i wygladzania powierzchni zebów kola (3) z jednoczesnym utwardzeniem tej powierzchni.

2. Sposób wygniatania uzebien wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obrabiane kolo (3) oraz narzedzia w postaci kól zebatych (2, 2') zanurzone sa podczas procesu w cieczy chlodzaco-smarujacej, np. w mieszaninie oleju z nafta.96381 3

3. Urzadzenie do wygniatania uzebien zwlaszcza w kolach zebatych, znam ienne tym, ze zespól napedowy dla obrabianego kola (3) najkorzystniej w postaci motoreduktora (8) i walka (10) jest sprzezony jednoczesnie poprzez uklad przekladniowy i5) z walkami MD kól zebatych (1,1') napedzajacych narzedzia w postaci kól zebatych (2, 2'), oraz poprzez uklad przekladniowy (6) z kolyskami (4, 4'), które osadzone sa na walkach (11) i posiadaja na swych ramionach zamontowane obrotowo kola zebate (2,2'), przy czym po stronie wygniatanego uzebienia kola (3) usytuowany jest sprezyscie obrotowy uzebiony element (9) z doprowadzeniem pradu elektrycznego.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym,, ze przelozenie ukladu przekladniowego (6) uzyskiwane np. z kombinacji przekladni walcowej i slimakowej jest wielokrotnie wieksze od przelozenia ukladu przekladniowego (5).

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, ze jest wyposazone w dwa suporty (7, 7') i gitara z wymiennymi kolami zebatymi dla regulacji odleglosci osi (x) miedzy kolem (3) a kolami (2,2').

6. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze doprowadzenie pradu elektrycznego do obrabianego kola (3) nastepuje za posrednictwem narzedziowych kól zebatych (2 i 2'). y" r"" r~ i r*~ p* /"""/*"" i r* rr* \tr P J^.\