Przedmiotem wynalazku jest tulejka zaciskowa, sluzaca do mocowania materialu pretowego, zwlasz¬ cza iw automatach tokarskich wzdluznego tocze¬ nia.Znane i stosowane dotychczas tulejki naciskowe, wykonywane sa w calosci z materialu sprezystego, w których segmenty mocujace czesci przedniej sa promieniowo ruchome przez wykonanie symetrycz¬ nie rozmieszczonych obwodowo, najkorzystniej trzech wzdluznych szczelin. Znane sa równiez tulejki zaciskowe, zlozone równiez obwodowo najczesciej z trzech segmentów, rozprezanych za pomoca sru¬ bowych sprezyn, osadzonych w prostopadlych do szczelin otworach.Wada tulejek zaciskowych, wykonanych w ca¬ losci z materialu sprezystego jest koniecznosc sto¬ sowania stali sitopowej. Ze wzgledu na zlozonosc konstrukcyjna i zwiazany z tym sposób wy¬ twarzania charakteryzuja sie wysoka materialo- i pracochlonnoscia oraz stosunkowo niska zywot¬ noscia wynikajaca z procesu obróbki cieplnej, przy uwzglednieniu odmiennych wymagan dla okreslo¬ nych iczesoi tulejki zaciskowej, na przyklad twar¬ dosc i sprezystosc. Dalsza wade (tych tulejek sta¬ nowia symetrycznie rozmieszczona obwodowo szcze¬ liny wzdluzne, którymi przedostaja sie zanieczysz¬ czenia na istozkowa powierzchnie robocza tulei za¬ ciskajacej, powodujac niewspólosiowe z wrzecio¬ nem roboczym automatu polozenie tulejki. Zapo¬ bieganie temu zjawisku wymaga czestego demon¬ tazu i czyszczenia zespolu zaciskajacego, a wy¬ stepujace czesto w praktyce nieterminowe prze¬ strzeganie tych czynnosci, prowadzi z reguly do zakleszczania tulejki zaciskowej w ruchomej wzdluznie ItuHei zaciskajacej, utrudniajacego demon¬ taz, prowadzacy najczesciej do zniszczenia — pek¬ niecia tulejki zaciskowej. Poza tym w eksploatacji tylna czesc tulejki zaciskowej wykonanej w ca¬ losci z materialu sprezystego, nie znajduje funk¬ io cjonalnie uzasadnienia w automatach (tokarskich wzdluznego toczenia, nawet podczas wytwarzania przedmiotów o wysokiej dokladnosci, poniewaz miedzy innymi zachowanie wspólosiowosci obra¬ bianego materialu zapewnia tulejka prowadzaca.Podstawowa wada naltomiast tulejek zacisko¬ wych, zlozonych obwodowo najkorzystniej z trzech segmentów rozprezanych za pomoca srubowych sprezyn, jest to, ze w stanie niezamontowanym, tu¬ lejka nie stanowa zespDlonej calosci* powodujacej utrudnienia w transporcie i przechowywanioi, po¬ legajace na niedopuszczalnosci zamiennosci posz¬ czególnych segmentów w kompletach, nawet dla tych samych przekrojów obrabianego materialu. Z tych wzgledów stosowanie tulejek zaciskowych, zlozonych z segmentów, rozprezanych za pomoca srubowych sprezyn zostalo zaniechane.W tym rozwiazaniu sprezynki srubowe, rozpre¬ zajace segmenty tulejka zaciskowej nie zapewniaja poprzecznie i wzdluznie wymaganego wzajemnego usytuowania itych segmentów. 95 77895 ¦•"", ¦ 3 Celem wynalazku jest obnizenie kosztów wytwa¬ rzania tulejek zaciskowych, przez zmniejszenie ma- terialo- i pracochlonnosci oraz zwiekszenie stopnia sprawnosci eksploatacyjnej.W dazeniu do osiagniecia wytyczonego celu, w wyniku dlugotrwalych prób i badan, nieoczeki¬ wanie stwierdzono, ze cel ten osiaga sie w tulej¬ kach zaciskowych przez nierozlaczne lub rozlaczne laczenie obwodowych segmentów za pomoca ma¬ terialów elastycznych, na przyklad gumy.Nierozlaczne laczenie segmentów tulejki zacis¬ kowej dokonuje sie znanym procesem klejenia albo wulkanizowania osadzonych wkladek we wzdluz¬ nych szczelinach pomiedzy segmentami z mater¬ ialów elastycznych, na przyklad gumy. Rozlaczne laczenie segmentów tulejki zaciskowej, polega na osadzeniu w równoleglych dwustronnie do wzdluz¬ nych szczelin otworach, funkcjonalnych ksztaltem wiklaldek, wykonanych z materialów elastycznych, na przyklad gumy.Przedmiot wynalazku przedisltawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fiig. 1 przedstawia czolowy widok tulejki zaciskowej z plaskimi wkladkami laczacymi, fig. 2 — widok pionowego przekroju wzdluznego w plaszczyznie wkladki wedlug fig. 1, fig. 3 — czolowy widok tulejki zaciskowej z wkladkami laczacymi, w po¬ przecznym ksztalcie dwóch kól, polaczonych dwu- Wklesla soczewka, a fig. 4 — widok pionowego przekroju wzdluznego w plaszczyznie szczeliny wedlug fig. 3.Jak przedstawiono na fig. 1 i 2, segmenty 1 tu¬ lejki zaciskowej laczone sa obwodowo we wzdluz¬ nych szczelinach 2 miedzy tymi segmentami, za pomoca plaskich Wkladek 3, wykonanych z mater¬ ialów elastycznych, na przyklad gumy, polaczonych nierozlacznie z metalowymi segmentami 1 za po¬ moca klejenia albo wulkanizowania.Na fig. 3 i 4, przedstawiono tulejke zaciskowa, której segmenty 1 laczone sa rozlacznie za pomoca wkladek 4 o poprzecznym przekroju w ksztalcie dwóch kól, polaczonych dwuwklesla soczewka, osadzonych w równoleglych do szczelin 2, wzdluz¬ nych otworach 5, odpowiadajacych ksztaltem po¬ przecznemu przekrojowi wkladek 4, przy czym osadzenie tych wkladek w otworach 5 segmenów 1 F/g.f Fig.2 LDA — Zaklad 2 — 778 : ..-¦'' '[• ¦'¦¦¦ : "; 4 .¦;.¦'.'. dokonuje sie na wcisk. W polaczeniach wedlug wynalazku, grubosc wkladek 3 lub odleglosc osi symetrii czesci kolowych w widoku poprzecznym wkladek 4 dla okreslonych wielkosci tulejek zacis- kowych jest tak dobrana, ze w stanie otwartym srednika roboczego otworu 6 tulejki zaciskowej jest odpowiednio wieksza od srednicy obrabianego ma¬ terialu.Dzialanie wkladek 3 i 4 polega na wykorzysta- niu ich wlasnosci elastycznych, powodujacych po" odlaczeniu isily zamykania — samoczynne otwarcie tulejki zaciiskowelj.Tulejki zaciskowe, w których segmenty 1 pola¬ czone sa wedlug wynalazku, charakteryzuja sie prosta konstrukcja, niskim kosztem wytwarzania i wysokim stopniem sprawnosci eksploatacyjnej, wynikajacym miedzy innymi z osadzenia we wzdluz¬ nych szczelinach 2 wkladek 3 i 4, zapobiegajacych przedostawaniu sie zanieczyszczen na stozkowa po- wierzchnie robocza tulei zaciskowej.Rozwiazania wedlug wynalazku nie ograniczaja sie jedynie do przedstawionych przykladów wyko¬ nania. Laczenie segmentów : tulejek zaciskowych moze byc równiez dokonywane za pomoca Wkla- dek, okreslonych ilosci celowych technicznie ksztal¬ tów. PL