Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia dla maszyn wyciagowych.Stan techniki. Znany sposób regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia polega na tym, ze sygnal zadajacy prad twornika jest proporcjonalny do sumy bledu predkosci i calki z bledu predkosci, a sygnal zadajacy prad wzbudzenia jest funkcja znaku bledu predkosci z histereza i stanowi on wzorzec dla pradu wzbudzenia w jednym kierunku a przez inwersje sygnalu uzyskuje sie wzorzec pradu wzbudzenia dla drugiego kierunku. W chwili przejscia ukladu ze stanu postoju, gdy wartosc predkosci lub sygnalu sterujacego predkosci lub sygnalu sterujacego jest rózna od zera, podaje sie sygnal zadajacy prad wzbudzenia, bedacy funkcja znaku sygnalu sterujacego predkosci. W wyniku tego wymusza sie kierunek pradu wzbudzenia, zgodny z zadanym kierunkiem wirowania silnika. Sygnaly zadajace prad twornika blokuje sie sygnalami zadajacymi prad wzbudzenia. Wzajemne uzaleznienie tych sygnalów wybiera sie tak, ze pojawienie sie sygnalu zadajacego prad twornika jest mozliwe tylko dla takiego znaku bledu predkosci, dla którego przy aktualnym kierunku pradu wzbudzenia, sprzezenie zwrotne wedlug predkosci ma znak ujemny. Wartosci sygnalów stanowiacych wzorce przyspieszenia uzaleznia sie od znaku przyspieszenia i znaku predkosci, badz od znaków odpowiadajacych im wzorców, przez co uzyskuje sie niezalezne od siebie wartosci przyspieszen i opóznien napedu, które nastawia sie oddzielnie dla obu kierunków wirowania.Znany uklad regulacji predkosci ma zródlo sygnalu sterujacego predkosci polaczone z wejsciem wymuszajacym czlonu zadajacego predkosci oraz z wejsciem dyskryminatora zera. Wyjscie inwertowane i nieinwertowane regulatora predkosci sa polaczone z wejsciami regulatora pradu, którego sprzegajace wejscie jest polaczone poprzez przetwornik sygnalu pradowego z przekladnikami pradowymi, wlaczonymi w obwód twornika, zas wyjscie regulatora pradu jest polaczone poprzez sterownik z tyrystorowym przeksztaltnikiem twornika. Wejscie blokujace regulatora pradu jest polaczone z wyjsciem czlonu logicznego, którego dwa wejscia sa polaczone z wyjsciami czlonu zadajacego prad wzbudzenia. Pozostale dwa wejscia sa polaczone poprzez2 95 688 przetwornik sygnalu pradowego z przekladnikami pradowymi, wlaczonymi w obwodach zasilania wzbudzenia.Z przetwornikami równiez sa polaczone wejscia regulatorów pradu wzbudzenia, których wyjscia sa polaczone poprzez sterowniki z przeksztaltnikami tyrystorowymi. Zródlo sygnalu sterujacego predkosci jest polaczone z wejsciem czlonu logicznego, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora zera. Wyjscie czlonu logicznego jest polaczone z wejsciem czlonu zadajacego prad wzbudzenia, którego wyjscie nieinwertowane jest polaczone z wejsciem wymuszajacym regulatora pradu wzbudzenia i z jednym z wejsc trzeciego czlonu logicznego. Inwertowane wyjscie jest polaczone z drugim regulatorem pradu wzbudzenia oraz z drugim wejsciem czlonu logicznego. Dwa wyjscia trzeciego czlonu logicznego sa polaczone z dwoma wyjsciami regulatora predkosci, którego inwertowane wyjscie jest polaczone z wejsciem sledzacym czlonu zadajacego predkosci. Wejscie blokujace czlonu zadajacego jest polaczone poprzez czlon negacji z wyjsciem znegowanym czlonu logicznego.Istota wynalazku. Istota sposobu polega na tym, ze strukture regulatora predkosci zmienia sie przez zalaczenie lub odlaczenie czesci calkujacej regulatora w funkcji znaku bledu predkosci! znaku wzorca pradu wzbudzenia. Dla kombianacji znaków sygnalów bledu predkosci i wzorca pradu wzbudzenia, odpowiadajacej ujemnemu sprzezeniu zwrotnemu, wedlug predkosci, tworzy sie strukture regulatora predkosci proporcjonalno-calkujaca. Dla kombinacji znaków sygnalów bledu predkosci i wzorca pradu wzbudzenia, odpowiadajacej dodatniemu sprzezeniu wedlug predkosci, tworzy sie strukture regulatora predkosci proporcjonalna. Przelaczenie ze struktury proporcjonalnej do proporcjonalno-calkujacej dokonuje sie przy zachowaniu zerowych warunków poczatkowych.Uklad regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia dla maszyn wyciagowych ma analogowy lacznik, którego jedno wejscie jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora zera. Drugie wejscie -lacznika jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora zgodnosci znaków a wyjscie lacznika jest polaczone z wejsciem przelaczania struktury regulatora predkosci. Jedno wejscie dyskryminatora zgodnosci znaku jest polaczone z jednym z wyjsc czlonu zadajacego prad wzbudzenia. Drugie wejscie dyskryminatora zgodnosci znaku jest polaczone z wyjsciem sumatora, które równiez jest polaczone z wejsciem regulatora predkosci i z wejsciem czlonu zadajacego prad wzbudzenia.Zaleta sposobu i ukladu regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia dla maszyn wyciagowych, wedlug wynalazku, jest uzyskanie astatycznej regulacji predkosci przy zastosowaniu regulatora predkosci o zmiennej strukturze z zachowaniem w stanach przejsciowych zalet regulacji statycznej eliminujac jednoczesnie jej najwieksza wade jaka jest wystepowanie ustalonego bledu predkosci. Sposób i uklad eliminuja przeregulowywania przy ustalaniu sie predkosci i przy odciazeniach napedu do amplitudy skladowej zmiennej napiecia tachogeneratora, oraz spelniaja wymagania dotyczace ograniczenia przyspieszen napedu dla wszystkich jego rezimów pracy. Ponadto uklad odznacza sie dobrymi wlasnosciami regulacyjnymi i operacyjnymi napedu dla malych predkosci oraz dobrymi wlasnosciami regulacyjnymi napedu dla maszyn z litym stojanem i dobra wspólpraca dwóch silników na wspólny wal.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania jest uwidoczniony na rysunku, który przedstawia schemat ukladu.Sposób regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia dla maszyn wyciagowych polega na tym, ze tworzy sie sygnal zadajacy prad twornika proporcjonalny do sumy bledu predkosci i calki z bledu predkosci. Natomiast sygnal zadajacy prad wzbudzenia uzaleznia sie od funkcji znaku bledu predkosci z histereza, sygnal ten stanowi wzorzec dla pradu wzbudzenia w jednym kierunku oraz przez inwersje sygnalu uzyskuje sie wzorzec pradu wzbudzenia dla drugiego kierunku. Strukture regulatora predkosci zmienia sie przez zalaczenie lub odlaczenie czesci calkujacej regulatora 7 w funkcji znaku bledu predkosci i znaku wzorca pradu wzbudzenia. Strukture te zmienia sie tak, ze dla kombinacji znaków sygnalów bledu predkosci i wzorca pradu wzbudzenia odpowiadajacej ujemnemu sprzezeniu zwrotnemu wedlug predkosci, wybiera sie strukture regulatora predkosci proporcjonalno-calkujaca. Natomiast dla kombinacji znaków tych sygnalów odpowiadajacej dodatniemu sprzezeniu wybiera sie strukture regulatora predkosci proporcjonalna. Przelaczenie ze struktury proporcjonalnej do proporcjonalno-calkujacej dokonuje sie z zachowaniem zerowych warunków poczatkowych.Uklad zawiera zródlo sygnalu zadajacego 1 polaczone z wejsciem wymuszajacym czlonu zadajacego predkosci 2 oraz z jednym z wejsc dyskryminatora zera 3 i z jednym z wejsc pierwszego czlonu logicznego 4. Wejscie blokujace czlonu zadajacego 2 jest polaczone poprzez czlon negacji 5 z jednym z wyjsc drugiego czlonu logicznego 6. Wejscie sledzace czlonu zadajacego 2 jest polaczone z jednym z wyjsc regulatora predkosci 7.Wyjscie czlonu zadajacego predkosci 2 jest polaczone z jednym z wejsc sumatora 8, którego drugie wejscie jest polaczone z tachogeneratorem 9, który jest równiez polaczony z drugim wejsciem dyskryminatora zera 3.95 688 3 Wyjscie sumatora 8 jest polaczone z wejsciem regulatora predkosci 7 i z jednym z dwóch wejsc dyskryminatora zgodnosci znaków 10 oraz z jednym z dwóch wejsc czlonu zadajacego prad wzbudzenia 11. Drugie wejscie dyskryminatora zgodnosci znaków 10 jest polaczone z jednym z dwóch wyjsc czlonu zadajacego prad wzbudzenia 11. Wyjscie dyskryminatora znaku 10 jest polaczone z jednym z dwóch wejsc lacznika analogowego 12, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem dyskryminatora zera 3. Wyjscie lacznika analogowego 12 jest polaczone z wejsciem przelaczania struktury regulatora predkosci 7. Pozostale dwa wyjscia regulatora predkosci 7 sa polaczone z dwoma wejsciami regulatora pradu twornika 13, oraz z wyjsciami trzeciego czlonu logicznego 14. Wejscie sprzegajace regulatora pradu 13 jest polaczone poprzez przetwornik sygnalu pradowego z przekladnikami pradowymi 16. Wejscie blokujace regulatora pradu 13 jest polaczone z drugim wyjsciem drugiego czlonu logicznego 6. Wyjscie regulatora pradu 13 jest polaczone poprzez sterownik 17 z tyrystorowym przeksztaltnikiem 18 w obwodzie twornika. Wyjscie dyskryminatora zera 3 jest polaczone z drugim wejsciem pierwszego bloku logicznego 4, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem ustawiajacym czlonu zadajacego prad wzbudzenia 11.Nieinwertowane wyjscie czlonu zadajacego 11 jest polaczone z wejsciem wymuszajacym regulatora pradu wzbudzenia 19 jednego kierunku pradu oraz z jednym z wejsc trzeciego czlonu logicznego 14 i z jednym z wejsc drugiego czlonu logicznego 6. Wyjscie inwertowane czlonu zadajacego 11 jest polaczone z wejsciem wymuszajacym regulatora pradu wzbudzenia 19 drugiego kierunku pradu oraz z drugim wejsciem trzeciego czlonu logicznego 14 i z drugim wejsciem drugiego czlonu logicznego 6. Wejscia sprzegajace regulatorów pradu wzbudzenia 19 sa polaczone poprzez przetworniki sygnalu pradowego 20 z przeksztaltnikami pradowymi 21 wlaczonymi w obwód wzbudzenia. Wyjscia przetworników sygnalu 20 sa polaczone równiez z pozostalymi dwoma wejsciami czlonu logicznego 6. Wyjscia regulatorów pradu 19 sa polaczone poprzez sterowniki 22 z przeksztaltnikami 23.Dzialanie ukladu regulacji napedu przeksztaltnikowego z rewersem wzbudzenia dla maszyn wyciagowych, wedlug wynalazku, polega na tym, ze sygnal sterujacy predkosci podaje sie na wejscie wymuszajace czlonu zadajacego 2, który ksztaltuje sygnal zadajacy predkosci zgodnie z nastawionymi przyspieszeniami napedu.Sygnal zadajacy predkosci podaje sie do sumatora 8, w którym porównuje sie go z napieciem tachogeneratora 9, reprezentujacym predkosc napedu. Sygnal wyjsciowy sumatora 8, proporcjonalny do bledu predkosci, podaje sie na wejscie regulatora predkosci 7. StruKtura regulatora predkosci 7 moze byc proporcjonalna lub proporcjonaIno-calkujaca w zaleznosci od tego czy jego czesc calkujaca jest zalaczona czy wylaczona. Zmiane struktury regulatora dokonuje sie przez zwieranie lub rozwieranie kondensatora wzmacniacza calkujacego przy pomocy lacznika analogowego 12. Zalaczenie lacznika odbywa .sie pod wplywem sumy logicznej sygnalu postoju napedu, wykrywanego przez dyskryminator zera 3, oraz sygnalu wyjsciowego dyskryminatora zgodnosci znaków 10. Dyskryminator zgodnosci znaków 10 wykrywa stan ukladu, w którym kombinacja znaków bledu predkosci i wzorca pradu wzbudzenia odpowiada wystepowaniu dodatniego sprzezenia zwrotnego wedlug predkosci, które jest eliminowane przez trzeci czlon logiczny 14. Stan ten wystepuje przy kazdej zmianie znaku bledu predkosci, która moze byc spowodowana przez zmiane wzorca predkosci lub przez przeregulowanie przy ustaleniu sie predkosci albo przez przeregulowanie wystepujace przy odciazeniu napedu. We wszystkich tych trzech przypadkach nastepuje zmiana struktury regulatora predkosci 7 z proporcjona I no-calkujacej na proporcjonalna. W tej sytuacji zmiana kierunku pradu wzbudzenia odbywa sie przy proporcjonalnej strukturze regulatora predkosci 7, gdyz stan powodujacy zmiane struktury regulatora predkosci 7 z proporcjona Ino-cal kujacej na proporcjonalna, zawsze poprzedza stan wymagajacy zmiane kierunku momentu elektrycznego, a wiec rewers wzbudzenia. W czasie postoju napedu struktura regulatora predkosci 7 jest proporcjonalna. Przeregulowania wystepujace przy ustalaniu sie predkosci i przy obciazeniach napedu powodowane sa istnieniem czesci calkujacej w regulatorze predkosci 7. Przez eliminowanie czesci calkujacej dla tych wymienionych przypadków zapewnia ograniczenie wartosci przeregulowan do progu nieczulosci dyskryminatora zgodnosci znaków 10, jest to szczególnie istotne przy czestych zmianach predkosci zadanej, a wiec przy dojazdach maszyny wyciagowej. Wybór struktury proporcjonalnej przy postoju napedu ma na celu wyeliminowanie wplywu dryfów termicznych i czasowych wzmacniacza regulatora predkosci 7. Sygnaly wyjsciowe regulatora predkosci 7 nieinwertowany i inwertowany podaje sie na wejscie regulatora pradu twornika 13. PL