Opis patentowy opublikowano: 31.03.1978 95247 MKP C12h 1/22 Int. Cl.2 C12H 1/22 CZYTELNIAI , Urzedu Patentowego hUkti) Bzcwfpasplliiei [&mt\ Twórcy wynalazku: Maria Jarosz, Janusz Milewski, Henryk Ziaja Uprawniany z patentu: Instytut Przemyslu Fermentacyjnego, Warszawa (Polska) Urzadzenie do prowadzenia procesu dojrzewania spirytusów zbozowych i owocowych Itoedimiotem wynalazku jesit urzadzenie do pro¬ wadzenia procesu dojrzewania surowych spirytu¬ sów zbozowych i owocowych, przeznaczonych do wyitwarzania napój6w alkoholowych.Dojirzewainie sptiryltusu, wedliug tradblcyjnyich mie- ftodi, w dejbowych kadziach jest procesem wieioleit- niim, podczas którego zachodza zjajwtiska fizycznie — jak ekstrakcja skladników drewna kadzi przez wy- ipelmiajacy ja spirytus; zjawLiBka cheim!iczine — jak reakcje zacbadlzajce mtiejdzy skladnikami wyliugowa- nyimi. z drewna a skladnikami wyjstejpujalcymi w spirytusie oraz reakcje, zachodzace miedzy skladhi- tkaLmi sarniego spirytusu.Skrócenie czasu trwania i inftensyfakacja tego diugotirwalego procesu, z j'edmoczesny!m zachowa¬ niem wlszylsItMch pozadanych wlasciwosci sensory- cznych spirytusu, jesit celem badan, prowadzonych /w wieOiu krajach.Badania te wykazaly, iz proces dojirizewania' spi- iryituisu miozna, miedzy innymi, znacznie przyspie¬ szyc przez stworzenie odjpowtiedlnich warunków fi¬ zycznych i chemicznych oraz urzadzen do prowa¬ dzenia procesu dojrzewania spirykisu. I tak na przyklad znane z op. pat. ZSRR nr 215 186 u/rzadzenie stanowi emaliowany zbiornik, wyposazony w kra¬ townice z klepek debowych, spojonyich za pomoca dejbowylch kliinóiw i kolkólw oraz w przyirzajdy, regu¬ lujace doplyw tlenu i cisnienie, przy czyim pomie¬ szczenie, w którymi znajduje sie zbiornik winno byc ogrzewane do temperatury 23—32°C.W op. palt. ZSRR nr 295 796 opisana jesit linia technologiczna do wyftwairzania spfiryjbusu, zawiera¬ jaca emaliowane zbiorniki do pnowadzenia procesu dojirzewania spiryitusu. Zbiorniki te sa ogrzewane za pc)sredlnictweni plaszcza grzieljlnego i sa wyposa»- zone w umieszczona w nich kfliepke delbowa.Sposób wedlug op. patt. ZSRR nr 2H5 186 polega na inftensyjwnyim eksitralhowanliu skladników drew¬ na przez sporzadzanie nalewu na rozdrobinionym drewnie debowym i nasitejpnlie poddawanie ciaglej cyrkulacji spirytusu, który kraizy pmzez szereg zbio¬ rników, polaczonych w obwód zamkniety^ przy sta¬ lym doplywie spiryjtusu surowego i stalym odjpro- !wadzaniu spirytousu dojrzalego.Sposób, który ma znacznie przyspieszyc dojrzewa¬ nie spiryttusu wedlug op. pat. brytyjskiego nr 1164 074, polega na okresowymi mieszaniu spiryitusu za pomoca mieszadla.Opisane wyizej urzadzenia nie zapetwmiaga w pel¬ ni oczekiwanych efektów. Na przyklad sporzadza¬ nie nalewów na rozdirobniiionym dlrewnie debowymi powoduje wylugowanie z drewna zbylt duzych ilos¬ ci garbników w stosunku do innych sulbsitaaicjd, za¬ wartych w drewnie, co nadaje oitrzymaaieanu spiry¬ tusowi ostry smak. Stosowanie cyrkulacji spirytu¬ su nie daje dobrych wyników — nie przyspiesza w isjtotny sposób procesu dojrzewania. Statyczne ogrzewanie spirytusu powoduje miejscowe, nieko¬ rzystne w skutkach przegrzanie spirytusu, zminie}- 952473 95247 4 sza rówimez efektywnosc ekstrakcji drewna debo¬ wego, znajdujacego sie wewnatrz zbiornika.Oefliem wynalazku jest opracowanie prostego u- rzajdzemlai, zapewniajacego otrzymywanie dojrzalych spiryftuisów o pelnych walorach sensoirycznych* przy maksymalnie przyspieszionyim czasie triwainaai tego procesu. Cel ten osiagnieto poprzez ogrzewanie spi- ryftuisu, przeplywajacego w sposób ciagly przez na¬ czynie, w którym jiesl umieszczona konstrukcja, wykonana z drewna deboiwego.Urzadzenie wedlug wynalazku zawierai zbioinnik, w którym umieszczona jest konstrukcja, wykonana iw calosci z drewna deboiwego, i jest zaiopalteone w element grzejny oraz w^ zamokniety uklad cyrkula- cyjmy, wytmuszatfajcy mechanicznie ruch spiryttusu.Przedmiot wynalazku jeslt uwidoczniony w przy¬ kladnie wyfc-omania na zalaczonymi ryisiunkru schenia - tyicznyim, na którymi Fig. 1 prziedstawia urzadzenie z element eim grzejnymi, wmomrtowanylm w przewód cyrkulacyjny, Fig. 2 — urzadzenie z plaszczem grzejnym, a Fig. 3 — wersje urzadzenia, wyposa¬ zonego w mieszadlo.Urzadzenie przedstawione na Plig. 1 i Mg. 2 skla¬ da sie ze zbiornika 1, wyposazonego w umieszczo¬ na. wewn.a(trz konstrukcje 2, zbudlojwana z drewna debowego bez uzycia metalowych wiaizan oraz z podlaczonego do naczynia" przewodu cyjrkulaCyj- nego 5 z wmontowana dJo niego potmjpa 4 i z ele¬ mentu grzejnego 3. Przewód cyrfcuflaicyjny 5 laczy * dolna czesc naczynia 1 z jego górna czescia.Fig. 3 przedstawia inina wersje urzajdzenia we¬ dlug wynalazku. Stanowi je zbiornik 1 z umiesz¬ czona wewnajtrz konsitrukcja drewniana 2 oraz za¬ opatrzony w mieszadlo 6. Zbiornik jesft wy(posa- zony ponadto w elemen/t grzejmy 3.Urzadizemie wedllulg wynalazku powinno byc wy¬ konane z materialów, nile reagujacych ze skladnika¬ mi spirytusu.Konstrukcja drewna dejboweigo 2, umieszczona w zbiorniku 1, jesft wylklonana na^orzystniej z debu sizypulkowego lub bezszypulkowegO' po co najmniej 2-letnimi okresie sezonowania. Elelmenity drewniane w postaci desek i klocków sa zamocowani przy pomocy klinójw i kolków tak, by byty one calko¬ wicie zanurziome i by spiryttus; mógl swobodnie mie¬ dzy nimi przeplywac. Wymiary konstrukcji drew¬ nianej ustalono doswiadczalnie — grubosc elemen¬ tów drewnianych co najmniej 2 cm, a calkowita powierzchnia sityku drewna ze spiryltufceim okolo 60 cm2 na 1 Itr spiryftusu. Drewnlo debowe przed u- imiesaczeniiem w urzadzeniu wedlug wynalazku, na¬ lezy poddac obróbce wodno-termicznej przez zalanie woda i podgrzewanie doi wrzenia, iW tym stanie na- lezy utrzymac drewno przez okolo 30 minu(t, a na¬ stepnie wode wyllac, a drewno przemyc dokladnie riazltworem spirytusu o mocy okolo 65%. Tak przy¬ gotowane drewno moze byc uzyte dio dwóch cyk(M produkcyjnych.Edememt ginzejny 3 jest wmontowany w przewód cyrkulacyjny 5, ma positac plaszcza grzejnego, okry¬ wacajcego dolina czesc zbiornika 1 lub tez stanowi go wezowmica umieszicziona w dolnej, czesci zbiorni¬ ka.S|posób prowadzenia procesu dojrzewania spiry¬ tusu zbozowego i owocowego w urzadzeniu wedlug wynalazku jesit nastepujacy: Spforyta zbozowy, przezmacz-ony dio dojrzewania (w urzadzeniu wedlug wynalazku, powinien posiadac moc co najmniej 90° oraz dobre wlasciwosci or¬ ganoleptycznie. Zawartosc fuzli powinna wynosic okolo 3lgfl 100°. W przypadku wiekszej ilosci fuzli spiryftus zbozowy miesza sie ze spiryltusem rektyfi¬ kowanym zwyklym. Przed rozpoczeciem procesu dojrzewania spiryftus rozciencza sie woda destylo¬ wana ljub zmiekczona do mocy okolo 65%. Tak przygotowanymi spirytusem zbozowym napelnia sie zbiornik 1, ogrzewa sie spiryltus do tem|peratuiry 40—46°C, wjprawiajac go jednoczesnie w ruch za pomloca pompy lub mieszadla. Proces dojrzewania maiiezy prowadzic przez okires 3 miesiecy.Swiezy destylat owocowy, przeznaczony dio doj¬ rzewania, powinien charakteryzowac sie dobrymi wlasciwosciami organolepftyicznymji, posiadac moc 60—70°, zawartosc fuzli 1—4 g/l 100°. Spirytus o- wocowy dojirzewa w przeplywie ciaglym w tempe¬ raturze 40—45°C przez okires 4 tygodni.Dojrzaly, w urzadzeniu wedlug wynalazku, spi¬ ryltus zbozowy lub owocowy poddaje sie procesowi lezakowania w ciaglu 2 miesiecy, po czym moze on byc uzyty do sporzadzania- zestawów alkoholowych.Przeprowadzione badania wykazaly, iz zmiany, jakie uzyskuje sie przez 1 miesieczne dojirzewanie spirytusu w uirzajdzielniu wedlug wynalazku, sa rów¬ nowazne zmianom zachodzacym podczas 2-letniego lezakowania w beczkach debowych w temperaituirze 18°C. PL