Przedmiotem wynalazku jest slup stalowy dla hal, nadajacy sie do podwieszania lekkich suwnic i do posadowienia w szczególnosci na terenach podlegajacych szkodom górniczym.Dotychczas znane konstrukcje slupów stosowane w halach maja forme pionowych podpór pod wia- zary dachowe i pod belki podsuwnicowe. Sa to tak zwane ustroje slupowo-wiazarowe. W glowicy slupy takie maja blachy lacznikowe lub lozyska na oparcie wiazarów dachowych. W podstawie stopy slupów sa zakotwione sztywno w fundamen¬ tach tylko w jednym kierunku — poprzecznym do kierunku hali.Inny znany rodzaj slupów to slupy przegubowe oparte na fundamentach, a w glowicy zwiazane sztywno z wiazarami.Przedstawione znane rozwiazania slupów posia¬ daja szereg wad w szczególnosci w przypadku sto¬ sowania ich w halach niskich z lekkimi suwnicami.Nie daja one mozliwosci zmiany kierunku jezdni i w zwiazku z tym niemozliwe jest rozgalezienie lub zalamanie biegnacego ciagu produkcyjnego.Wiazary dachowe zwiekszaja kubature hali, wy¬ magaja stezen polaciowych i pionowych miedzy wiazarami. W kierunku podluznym konieczne sa stezenia pionowe miedzy slupami, poniewaz slupy sa usztywnione w stopie tylko w kierunku po¬ przecznym hali. W miejscach dylatacyjnych hale takie wymagaja podwójnych slupów i zwiekszo¬ nych lub podwójnych fundamentów. Równiez w halach takich trudniejsze i kosztowniejsze jest zabezpieczenie przeciwko szkodom górniczym oraz: czesto niemozliwa jest pózniejsza rektyfikacja.Opisanych wad i niedogodnosci unika sie przy zastosowaniu slupa wedlug przedstawionego roz¬ wiazania. Istota rozwiazania takiego slupa polega na tym, ze jego trzon zlozony z ksztaltowników posiada w glowicy cztery wsporniki, których osie biegna po przekatni kwadratowego przekroju slupa. Do wsporników zamocowane sa na ich kon¬ cach równolegle idace belki podswietlikowe. Po¬ laczenie wsporników z narozami slupa wzmocnione jest przeponami zewnetrznymi i wewnetrznymi^ Przepony wewnetrzne nie sa pelne i posiadaja w srodk\i wyciety otwór.Stopa slupa posiada ksztalt krzyzowy i sklada sie z blachy podstawowej oraz osmiu blach pio¬ nowych. Na blachach spoczywaja luzno, dajace sie przesuwac cztery belki kotwiace, ze srubami kotwionymi w niezalewanych kanalach w funda¬ mencie. Odmiana slupa polega na tym, ze jego stopa posiada konstrukcje teleskopowa skladajaca sie z ksztaltowników z blachy stalowej, opasuja¬ cych od zewnatrz ksztaltowniki slupa, przy czym konce slupa u dolu, jak i l^once ksztaltowników stopy u góry polaczone sa przewiazkami usztywnia¬ jacymi calosc konstrukcji.Stosowanie konstrukcji slupów wedlug wyna¬ lazku przynosi szereg korzystnych skutków w szczególnosci w zastosowaniu do hal niskich 95 0783 o nieduzych rozstawach slupów oraz posadowio¬ nych na terenach podlegajacych szkodom górni¬ czym. Pokrycie dachowe hali ukladane jest bezpo¬ srednio na wspornikach glowicy slupa — brak ^wiazarcw daich-cwych zmniejsza wysokosciowa kubature hali, a zatem i jej koszt.Odwodnienie polaci dachowej jest proste, bez rynien, idace wprost do rur spustowych umieszczo¬ nych wewnatrz w osi kazdego slupa. Na belkach podswietlikowych mozna zakladac róznego rodzaju swietliki w zaleznosci od wielkosci potrzebnego oswietlenia. Istnieje mozliwosc podwieszania lek¬ kich suwnic d to w'kierunku poprzecznym lub po¬ dluznym hali z mozliwoscia rektyfikacji belek podsuwnicowyctu Istnieje .tez mozlirwoMc rektyfikacji w podstawie slupa w kierunku poziomym i pionowym w razie zmian w podlozu wskutek nierównomiernego osia¬ dania lub* Wskutek' szkód górniczych. Rozbudowa hali jest iatw^ w kazdym kierunku bez koniecz¬ nosci wyburzania scian i stawiania nowych slupów przy istniejacych* slupach oraz nowych funda¬ mentów.W razie przewidywanej potrzeby podwyzszenia hali istnieje taka' mozliwosc po zastosowaniu od¬ miany slupa o konstrukcji teleskopowej stopy.Taka odmiana slupa jest równiez korzystna na terenach górniczych o duzych odksztalceniach pio¬ nowych.' Dotychczasowy sposób przecinania slupa i wstawiania nowego czlonu wymaga specjalnej konstrukcji podtrzymujacej i usztywniajacej caly slup, co pochlania wiele materialu i czasu.. W nowym rozwiazaniu cala operacja uproszczo¬ na zastala do zalozenia podnosników hydraulicz¬ nych i podniesienia slupa na potrzebna wysokosc oraz unieruchomienia nowego polozenia przez za- spawanie lub srubowanie. Dodatkowy koszt kon¬ strukcji prowadnicy teleskopowej jest minimainy.Slup wspornikowy jest usztywniony w funda¬ mencie w kazdym kierunku, wobec czego hala nie wymaga zadnych stezen podluznych czy poprzecz¬ nych.Rozwiazanie wedlug wynalazku pokazano w przykladzie wykonania na zalaczonych rysun¬ kach, na których: fig. 1 przedstawia trzon slupa w przekroju poprzecznym, fig. 2 — widok glowicy slupa z góry, fig. 3 — widok glowicy slupa z boku, fig. 4 — stope * slupa w przekroju pianowym, fig. 5 — stope slupa w przekroju poziomym, fig. 6 — odmiane teleskopowa stopy slupa po pod¬ wyzszeniu slupa.Slup sklada sie z 4-ech katowników 1 stanowia¬ cych razem kwadratowy przekrój rurowy (fig. 1).Wewnatrz slupa jest wystarczajace miejsce na prze¬ prowadzenie rury spustowej 2 odwadniajacej polac dachowa. Glowica slupa jest tak skonstruowana, ze osie belek 'wspornikowych 3 przechodza wzdluz przekatnych kwadratowego przekroju slupa (fig. 2).Polaczenie tych belek z narozami kwadratowego przekroju slupa jest wzmocnione odpowiednimi blachami z zewnatrz slupa 4 i przeponami 5 wew¬ natrz slupa. Na koncach belek wspornikowych 3 sa zamocowane belki podswietlikowe 6 dla zamo¬ cowania na nich fam swietlikowych 7 róznego typu oswietlajacych hale, Pod .helikami wsporniko¬ wymi sa podwieszone belki podsuwnicowe 8 w spo- 1078 4 sób .umozliwiajacy ich .rektyfikacje w pionie i w poziomie, oraz wstawienie ich w kierunkach prostopadlych do siebie.Stopa slupa 9 (fig. 4) sklada sie z plyty podsta- wowej 10 w ksztalcie krzyzowym, na której stoja pionowo cztery katowniki slupa oraz osiem blach trapezowych 11. Na blachach trapezowych leza luzno dajace sie przesuwac cztery belki kotwiczne 12, które na koncach maja po dwie sruby ko- io twiczne 13, razem osiem sztuk. Sruby wpuszczone w kanalach w fundament utwierdzaja sztywno stope slupa i cala konstrukcje slupa wspornikowego w kazdym kierunku.Pionowe kanaly w fundamencie na .sruby kot- wiczne pozostaja puste lub zasypane tylko pia¬ skiem, poniewaz przewiduje sie mozliwosc wy¬ miany srub kotwicznych na dluzsze, gdy zajdzie potrzeba podniesienia slupa przy rektyfikacji pio¬ nowej.W plaszczyznie poziomej mozliwosc przesuwania slupa w dowolnym kierunku oraz skrecanie wokól osi pionowej, umozliwiaja ruchome belki kotwiace 12 oraz" odpowiednie odleglosci srub kotwiacych 13 od plyty podstawowej 10 celowo wycietej ¦ w ksztalcie krzyzowym. Umozliwia to rektyfika¬ cje do HI kategorii szkód górniczych wlacznie.W przypadku posadowienia na terenach o szko¬ dach górniczych wiekszych z tendencja zapadli¬ skowa, rozwiazanie slupa przewiduje taka odmiane stopy slupa (fig. 6) o konstrukcji teleskopowej, która umozliwia podniesienie go do góry na wieksza odleglosc. Zalete te mozna wykorzystac dla hal równiez wtedy gdy przewiduje sie w przy¬ szlosci potrzebe zwiekszenia wysokosci hali ze wzgledów technologicznych.Rozwiazanie takie rózni sie od poprzedniego tylko tym, ze posiada dodatkowe cztery katowniki 14 opasujace od zewnatrz katowniki slupa i po¬ laczone u góry przewiazkami 15. Po przyspawaniu 40 katowników montazowych 16 do katowników slupa 1 i katowników stopy 14 mozna wstawic miedzy nie podnosniki hydrauliczne i podniesc slup. Do¬ datkowe przewiazki 15 sluza do usztywnienia konca ^podnoszonego slupa oraz do ustalenia jego poziomu. Nastepnie nalezy wlozyc do srodka ka¬ towniki lub blachy 17 podpierajace katowniki slupa oraz zespawac wszystkie krawedzie pionowe i poziome. Calosc bedzie wtedy dostatecznie sztyw¬ na i bedzie mogla przeniesc zwiekszone sily i mo¬ menty dzialajace na podwyzszony slup. PL