Przedmiotem wynalazku jest krosno tkackie z rapierami wprowadzajacymi watek.Znane sa ogólnie krosna tkackie, w których stosowane sa co najmniej dwa sztywne rapiery przeznaczone do wprowadzania watku, napedzane przez mechanizmy wahliwych dzwigni, o przeciwbieznych ruchach posuwisto-zwrotnych na bidle, opartym na dwóch bocznych nogach, wahajacych sie wokól poprzecznego dolnego walu.Znane sa równiez modyfikacje konstrukcji krosien tkackich. Wedlug francuskiego opisu patentowego nr 1290867 w krosnie tkackim zastosowano bidlo laczace górne konce dwóch rapierów, podczas, gdy mechanizmy wahliwych dzwigni sterujacych oboma rapierami, to znaczy rapierem wprowadzajacym nic watku az do srodka szerokosci przesmyku, oraz rapierem ciagnacym te nic az do przeciwleglej krawedzi przesmyku, wspieraja sie na dwóch skrzyniach w ksztalcie korpusów, odpowiednio zamocowanych na obu koncach bidla i polaczonych ze soba przez pochwe wspomnianego bidla. Mechanizm taki nie posiada pelnej wymaganej sztywnosci, ulega silnym odksztalceniom, zwlaszcza w przypadku wprawiania go w wahadlowy ruch o duzej szybkosci, charakterystycznej dla nowoczesnych maszyn tkackich.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej podanych wad znanych krosien tkackich i udoskonalenie tych krosien, azeby wsporniki mechanizmów z wahliwymi dzwigniami napedzajacymi rapiery, stanowily jeden zespól wraz z bidlem.Zgodnie z wynalazkiem krosno tkackie posiada bidlo wykonane z jednoczesciowej drazonej belki, przedluzonej z kazdej strony krosna poza odpowiednia noge boczna, wspierajaca to bidlo. Przedluzenia bidla polaczone sa poprzez pary wsporników z dolnym walem ruchu wahliwego obu nóg bocznych.Dzieki tej szczególnej konstrukcji, drazona belka rozciagajaca sie w sposób ciagly nie tylko na czynnej dlugosci bidla na której spoczywa plocha, ale i poza te czesc czynna, aby sluzyc jako podpora mechanizmów2 94 646 wahliwych dzwigni napedzajacych rapiery, stanowi element o duzej sztywnosci, który praktycznie nie ulega odksztalceniom i w którym mogace jeszcze powstawac drgania, maja duza czestotliwosc przy szczególnie korzystnej malej amplitudzie. Belka jest dostatecznie sztywna, aby w wiekszosci przypadków mozna bylo nawet wyeliminowac uzycie pochwy bidla, przez co uzyskuje sie zmniejszenie ciezaru mechanizmów krosna a takze uklatwia sie bezposredni dostep do nici osnowy.Rozwiazanie wedlug wynalazku elimuje równiez znane skrzynie podpierajace mechanizmy wahliwych dzwigni, które z koniecznosci winny byc wykonywane z lekkich materialów, aby nie obciazac dodatkowo krosna.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania narysunku, na którym fig. 1 przedstawia krosno z dwoma rapierami do podawania watku w ich skrajnych polozeniach, zewnetrznych, w widoku perspektywicznym od strony tylnej, fig. 2 — krosno z rapierem do przeciagania watków, znajdujacym sie na wewnetrznym koncu skoku w momencie wymiany, we fragmentarycznym widoku perspektywicznym od strony bocznej, fig. 3 — to samo krosno we fragmentarycznym widoku z góry, fig. 4 — to samo krosno we frag¬ mentarycznym widoku z przodu, fig. 5 —to samo krosno we fragmentarycznym przekroju poprzecznym, wzdluz plaszczyzny przekroju okreslonej linia V—V na fig. 4, fig. 6 przedstawia krosna we fragmentarycznym przekroju poprzecznym, wzdluz plaszczyzny przekroju okreslonej liriia VI—VI na fig. 4, zas. 7 bardziej szczególowy frag¬ mentaryczny przekrój krosna z fig. 6.Krosno bezczólenkowe z rapierami do wprowadzania watku, pokazane na fig. 1 i fig. 2 ma rame 1, bidlo 2, którego dwie nogi 3, 4 spoczywaja na dolnym poprzecznym wale 5, ulozyskowanym w dwóch scianach bocznych ramy 1, wal korbowy 8 ulozyskowany równiez w obu tych scianach bocznych 1 A, 1B ramy i polaczony równiez z nogami 3, 4 poprzez lacznik 11, 12. Ponadto krosno ma ploche 13 zamocowana na bidle oraz dwa rapiery do wprowadzania watku, a mianowicie rapier wprowadzajacy 14 i rapier ciagnacy 15.Wal 18 nici osnowy 22 jest wyposazony w urzadzenie hamujace przedstawione schematycznie w postaci ciezaru 19 podwieszonego na koncu liny przechodzacej przez kolo linowe 21, zamocowane na tym wale. Nici osnowy 22, z których dla jasnosci rysunku pokazano tylko dwie, odwijajace sie z walu 18 i przechodzace przez glówny przewal 23 i przez przewal pomocniczy 24, dziela sie nastepnie na dwie warstwy, a mianowicie górna warstwe 25 oraz dolna warstwe 26, aby utworzyc przesmyk, podczas gdy tkanina 30 przewija sie przez walek 28 i nawija sie wreszcie na walek nawojowy 31.Wal korobowy 8 jest napedzany elektrycznym silnikiem 32 za posrednictwem przekladni pasowej, której pas 33 przechodzi od pasowego kola 34 silnika do kola pasowego 35 zamocowanego na koncu walu korbowego 8.Bidlo 2 sklada sie z drazonej belki ksztaltowej, jednoczesciowej, siegajacej z kazdej strony krosna poza odpowiednia noge 3, 4, tworzac przedluzenie, na którym spoczywa mechanizm napedowy obu rapierów 14,15.Te mechanizmy do napedu rapierów sa rozmieszczone w sposób wyraznie symetryczny wzgledem pionowej srodkowej plaszczyzny krosna. Mechanizm napedowy rapiera wprowadzajacego 14 sklada sie zasadniczo zdwuramiennej dzwigni 36 i z dzwigni napedowej 37. Jeden koniec dzwigni dwuramiennej 36 zamontowany jest swobodnie w jarzmie promieniowym 38 umieszczonym w korpusie 39, zamocowanym na przedluzeniu dolnego walu poprzecznego 5, podczas gdy na drugim koncu tej dzwigni 36 zamontowany jest przegubowo za pomoca kulistego sworznia tylny koniec rapiera wprowadzajacego 14.Dolny koniec dzwigni napedowej 37 jest zamontowany przegubowo za pomoca sworznia 40, posrodku dwuramiennej dzwigni 36, podczas gdy górna czesc 51, tej dzwigni napedowej A jak to szczególowo pokazano na fig. 5, ulozyskowana jest za pomoca dwóch lozysk tocznych 46, 47 osadzonych na pomocniczym wale 44, utworzonym w rzeczywistosci z dwóch polówek 44A, 44B, umieszczonych wspólosiowo lecz oddalonych od siebie na tyle, by pozwolic na przejscie górnej czesci dwuramiennej dzwigni 36. Obie polówki 44A, 44B walu 44 sa zamocowane w ksztaltowniku, tworzacym sztywny pomost 43 laczacy dwa boki utworzone przez dwie polowy przedluzenia bidla 2, przecietego na swej wysokosci, aby umozliwic ruchy górnej czesci dwuramiennej dzwigni 36 w utworzonej szczelinie 42.Na obu koncach polówek 44A, 44B, walu 44 sa zamocowane odpowiednio górne konce wsporników 53, 54, których dolne konce sa utwierdzone w korpusie 39.Górna czesc 51 dzwigni napedowej 37 zaopatrzona jest w ramie 55, polaczone lacznikiem 56 z dzwignia 57 spoczywajaca na poprzecznym wale 58, ulozyskowanym w scianach bocznych 1A, 1B ramy 1, i na którym osadzona jest krzywka 59 napedzana przez krzywke 60 zamocowana na koncu walu korbowego 8.Jak uwidoczniono na fig. 3 i fig. 4 do boków przecietej czesci bidla przymocowane sa dwie tasmy ochronne 61,62, które wystaja na zewnatrz tak, by objac swa dlugoscia caly zakres przemieszczen, tylnego konca rapieru wprowadzajacego 14, bez przenoszenia bardzo duzych naprezen z mechanizmu dzwigniowego na rapier, aby wprawic go w ruch posuwisto-zwrotny. Wolne konce obu tasm ochronnych 61,62 sa polaczone poprzez dwa94 646 3 prety 63, 64 odpowiednio z oboma wspornikami 53, 54.Dzwignia napedowa 37 jest lekko wygieta ku przodowi, gdyz jej górny koniec jest u lozyskowany w lozysku 47, znajdujacym sie na wprost tylnej powierzchni bidla, podczas gdy jej dolny koniec zamocowany przegubowo na dwuramiennej dzwigni 36 znajduje sie w pionowej srodkowej plaszczyznie wspomnianego bidla.W szczególnie korzystnym wykonaniu, przedstawionym na fig. 6 i fig. 7, belka stanowiaca bidlo jest utworzona przez ksztaltownik o przekroju ceowym z odgietymi na zewnatrz obrzezami, do których, przez zgrzewanie, przymocowana jest plyta 70.Bieznia bidla nie zawsze jest potrzebna i ten sposób wykonania bidla szczególnie nadaje sie do jej wyeliminowania. Plocha 13 w wielu zastosowaniach moze równiez byc zamocowana tylko przez swój dolny brzeg, na przyklad miedzy kolnierzami 71, 72, polaczonymi srubami 73 z obrzezem bidla 2.Górny brzeg kolnierza 71 w tym przykladzie zaopatrzony jest w szklany pret 76 podtrzymujacy dolna warstwe nici osnowy 26, po którym slizgaja sie rapiery.W razie koniecznosci trzymania plochy za jej górna krawedz, mozn zastosowac pochwe 81, jak to pokazano na fig. 6 zamontowana na wsporniku 82, zamocowanym na górnym koncu obu nóg 3 i 4.Sworzen przegubowy 49 górnego konca lacznika 56, zgodnie z fig. 4 jest zamocowany w rowku 91 górnej czesci 51 dzwigni napedowej 37 tak, by mozna bylo regulowac skok odpowiedniego rapiera 14 lub 15 przez zblizanie tego sworznia 49 mniej lub wiecej do walka 44. W kazdym razie, aby ulatwic regulacje, majaca zapewnic uzyskanie krancowych polozen obu rapierów posrodku szerokosci krosna, w momencie wymiany nici watku nadaje sie rowkowi 91 ksztalt lukowy, którego srodek lezy na dolnym koncu lacznika, gdy zespól mechanizmu wahliwych dzwigni jest w krancowym polozeniu, odpowiadajacym polozeniu wymiany nici watku jak widac na fig. 4. W tych warunkach, ruch sworznia 49 górnego lacznika 56 w rowku 91 nie ma zadnego wplywu na miejsce krancowego polozenia wewnetrznego rapierów i tylko zewnetrzne polozenia koncowe sa zmieniane w zaleznosci od wymaganej szerokosci.Dzialanie krosna jest nastepujace. Elekt-yczny silnik 32 napedza wal korbowy 8 od którego otrzymuja naped wszystkie elementy krosna. Bidlo 2 wykonuje ruch posuwisto-zwrotny pod dzialaniem obu laczników 11, 12, które je lacza zwalem korbowym. Ob«i rapiery 14, 15 napedzane sa synchronicznie w przeciwnych kierunkach przez oba mechanizmy wahliwych dzwigni, opisane wyzej. Krzywki 60, napedu rapierów sa zaklinowane na wale korbowym 8 w taki sposób, aby oba te rapiery byly maksymalnie odchylone, gdy bidlo zajmuje swe krancowe przednie polozenie i przeciwnie, aby ich konce stykaly sie ze soba w momencie wymiany watku, gdy bidlo jest w swym skrajnym polozeniu tylnym. Konce rapierów pod dzialaniem sily ciazenia oraz sil bezwladnosci slizgaja sie w zetknieciu dolnej warstwy nici osnowy oraz plochy 13. Kazda obrotowa krzywa 60 powoduje ruch odpowiedniej dzwigni 57, która przez lacznik 56 wprawia w ruch ramie 55 iw konsekwencji dzwignie napedowa 37, której koniec napedza ze swej strony srodek dwuramiennej dzwigni 36 w ruch po luku kola, podczas gdy koniec dolnego ramienia tej dzwigni porusza sie w jarzmie promieniowym 38 i koniec jej górnego ramienia opisuje linie prosta, znajdujaca sie w jednej linii z oboma rapierami.Dzieki szczególnej, jednoczesciowej konstrukcji bidla uzyskuje sie zespól bardzo sztywnych elementów, mogacych wytrzymac bardzo silne naprezenia, uruchamianych przez mechanizmy wahliwych dzwigni tak, ze zbedne jest stosowanie skrzyn montowanych na obu koncach bidla, które z koniecznosci musza byc wykonywane z lekkiego materialu, aby maksymalnie zmniejszyc efekty bezwladnosci, wynikajace z ruchu wahliwego bidla na którym sa zamocowane. Wszystkie omawiane elementy poddawane duzym obciazeniom, pracuja na rozciaganie lub na sciskanie tak, ze mechanizm nie ulega sprezystym odksztalceniom przez zginanie, niekorzystnym dla wymiany watku posrodku przesmyku, mianowicie podczas zwiekszania predkosci watku.Zmniejsza sie równiez amplitude drgan, których czestotliwosci zostala zwiekszona. Ponadto rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala zlikwidowac pochwe, czesto niebezpieczna, co ulatwia dostep do nici osnowy.Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony do opisanego i pokazanego przykladu wykonania i mozna do niego wprowadzic zmiany zalezne od przewidywanego zastosowania. Tak wiec na przyklad wynalazek ma równiez zastosowanie do krosien o kilku osnowach. PL PL