Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie napedzania tasmy z nosnikiem informacji przeznaczone zwlaszcza do napedzania tasmy w urzadzeniach peryferyjnych informatyki np. w czytnikach tasmy dziurkowanej.Znany sposób napedzania tasmy w urzadzeniach peryferyjnych informatyki polega na zamianie energii elektrycznej na mechaniczna, która odbywa sie w silniku napedzajacym elementy obrotowe urzadzenia napedowego, zwykle wykonywane w postaci zespolów rolek lub kólek. Energia ruchu obrotowego tych elementów zostaje nastepnie zamieniona na energie ruchu postepowego tasmy z wykorzystaniem sily tarcia powstalej z wyniku docisniecia tych elementów do tasmy. Ruch tasmy ma charakter start-stopowy. Zatrzymanie poruszajacej sie ruchem postepowym tasmy odbywa sie przez wylaczenie i zahamowanie napedu elementów obrotowych.W znanym sposobie maksymalna szybkosc przesuwu tasmy uwarunkowana jest przede wszystkim mozliwoscia jej zatrzymania na okreslonym odcinku dlugosci tasmy. Odcinek ten musi byc krótszy niz odleglosc pomiedzy dwoma kolejnymi informacjami zapisanymi na tasmie. W czytnikach tasm dziurkowanych odleglosc ta wynosi 2,54 mm. Przy zatrzymywaniu tasmy na tak krótkiej drodze konieczne jest pokonanie duzej bezwladnosci elementów obrotowych i tasmy przy uwzglednieniu jej wlasciwosci mechanicznych, a zwlaszcza wytrzymalosci na rozerwanie. Wymienione wzgledy ograniczaja szybkosc jej przesuwu, a co za tym idzie zdolnosc przekazywania informacji na przyklad do maszyny matematycznej, której zdolnosc przyjmowania informacji jest wielokrotnie wyzsza. Ograniczenie to jest wyraznie niekorzystne z punktu widzenia efektywnosci wykorzystania urzadzen informatyki wspólpracujacych z urzadzeniami peryferyjnymi, w których tasma jest napedzana omówionym sposobem.W znanych urzadzeniach do stosowania tego sposobu na przyklad w czytnikach urzadzen informatyki elementem napedzajacym tasme jest zespól dwóch rolek, napedowej i biernej, stykajacych sie ze soba wzdluz ' tworzacej. Miedzy tymi rolkami przechodzi tasma dziurkowana. Rolka napedowa jest wprowadzana w ruch obrotowy za pomoca sprzegla wlaczajacego silnik elektryczny. Ruch obrotowy rolki napedowej stykajacej sie z tasma wskutek wystepowania sily tarcia zostaje zamieniony na ruch postepowy tasmy i równoczesnie przenosi sie na rolke bierna. W celu zatrzymania poruszajacej sie tasmy uruchamia sie sprzeglo odlaczajace silnik2 94 641 elektryczny i wlacza hamulec dla zatrzymania obrotów rolki napedowej. Wraz z rolka napedowa zatrzymuje sie tasma dziurkowana i rolka bierna. Podstawowa wada, znanego urzadzenia jest dlugi czas zatrzymywania tasmy na odcinku pomiedzy dwoma kolejnymi informacjami, uwarunkowany glównie czasem niezbednym na uruchomienie hamulca, wlaczenie sprzegla i zatrzymanie elementów obrotowych, ograniczajacy szybkosc przesuwu tasmy i tym samym zdolnosc przekazywania informacji przez urzadzenie.Istote wynalazku stanowi sposób napedzania tasmy z nosnikiem informacji w czytniku tasmy dziurkowanej za pomoca dwu silników liniowych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu. Odpowiednio spreparowana tasme dziurkowana wprowadza sie w ruch postepowy przy pomocy wedrujacego pola magnetycznego wytwarzanego przez obwody pierwotne silników liniowych. Wspomniane pole oddzialuje na tasme stanowiaca obwód wtórny tych silników. Kazdy z dwóch silników liniowych wytwarza wedrujace pole magnetyczne o róznej wartosci. Napedzana tasma posiada szybkosc przesuwu odpowiadajaca róznicy predkosci wedrujacego pola magnetycznego obydwu silników, przy czym kierunek przesuwu zalezy od kierunku wektora wzglednej predkosci pola. Zatrzymanie tasmy nastepuje w przypadku nadania obydwu silnikom jednakowej wartosci predkosci wedrujacego pola magnetycznego o przeciwnym znaku. Czytnik moze pracowac rewersyjnie zaleznie od znaku wedrujacego pola magnetycznego silników.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku jest wyposazone w dwa silniki liniowe, z których kazdy sklada sie z dwóch bloków wykonanych z materialu ferromagnetycznego, najkorzystniej o strukturze drobnoziarnistej, stanowiacych obwód pierwotny silnika. Pomiedzy blokami znajduje sie szczelina, w której umieszczona jest tasma, przy czym wysokosc szczeliny powinna byc nieco wieksza niz grubosc tasmy. Pomiedzy silnikami jest umieszczony zespól czytajacy. Obydwa silniki liniowe sa sterowane z zespolu sterujacego. Tasme z nosnikiem informacji stanowi tasma dziurkowana o znormalizowanych wymiarach wykonana z materialu reagujacego na pole magnetyczne, korzystnie z mieszaniny masy papierowej z materialem ferromagnetycznym lub diamagnetycznym lub tasma metalowa.Dzieki zastosowaniu sposobu wedlug wynalazku polegajacecgo na sterowaniu tasmy predkoscia wzgledna wedrujacego pola magnetycznego stanowiaca róznice predkosci dwóch silników, mozna wyeliminowac z czytnika tasmy .zespól rolek napedowych oraz zespól hamulca, przy zachowaniu stalego napiecia tasmy w zespole czytajacym umieszczonym miedzy dwoma silnikami liniowymi.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na wielokrotne zwiekszenie szybkosci przesuwu tasmy a w efekcie, szybkosci przekazywania zawartych na niej informacji. Wplywa to wyraznie na zwiekszenie efefktywnosci wykorzystania urzadzen informatyki wspólpracujacych z urzadzeniami peryferyjnymi.Wynalazek jest blizej wyjasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment urzadzenia do napedzania tasmy dziurkowanej czytnika w przekroju poprzecznym, a fig. 2 —schemat blokowy czytnika tasmy.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 sklada sie z czesci nieruchomej, w postaci dwóch identycznych prostopadlosciennych bloków 1 wykonanych z pakietu blach transformatorowych. Kazdy z bloków jest zaopatrzony w wyzlobienie 2, w których sa umieszczone wielofazowe uzwojenia 3 liniowego silnika plaskiego. 8.Bloki 1 sa zamocowane na nosnej plycie 4 urzadzenia w ten sposób, ze wyzlobienia 2 obu bloków 1 leza naprzeciw siebie w odleglosci wiekszej od grubosci dziurkowanej tasmy 5 o znormalizowanych wymiarach, wykonanej z mieszaniny masy papierowej z materialem ferromagnetycznym lub tasmy metalowej. Tasma 5 prowadzona jest w szczelinie 6 miedzy blokami 1. Wprowadzenie tasmy 5 w ruch odbywa sie przez wlaczenie zasilania wielofazowych uzwojen 3 silników 8 w blokach 1 czesci nieruchomej silników 8. Powoduje to wytworzenie wedrujacego pola magnetycznego, którego linie sil przechodzace przez tasme 5 wywoluja powstanie w niej pradów wirowych. Na skutek wzajemnego oddzialywania indukowanych pradów z wedrujacym polem magnetycznym powstaje sila pociagowa, wprowadzajaca tasme 5 w ruch postepowy.Wartosc sily pociagowej oddzialujacej na tasme zalezy od wzglednej predkosci wedrujacego pola magnetycznego, która stanowi róznice predkosci pola dwóch liniowych silników 8, a jej kierunek jest uzalezniony od znaku wektora predkosci wzglednej, przy czym zahamowanie tasmy do predkosci zerowej nastepuje w przypadku, gdy obydwa silniki 8 posiadaja predkosc wedrujacego pola magnetycznego równa co do wartosci, a przeciwna co do znaku.Zgodnie z przykladem wykonania wynalazku czytnik tasmy 5 dziurkowanej sklada sie z zespolu 7 sterujacego jednoczesnie dwoma identycznymi silnikami liniowymi 8 sluzacymi do napedzania dziurkowanej tasmy 5. Pomiedzy silnikami 8 znajduje sie zespól 9 czytajacy informacje zapisane na tasmie 5. PL