PL94501B1 - Wyciagnik balonowy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wyciagnik balonowy, skladajacy sie z balonów polaczonych ze soba szeregowo w pozycji jeden nad drugim oraz z wyposazenia w aparature sluzaca do zdalnego uruchamiania, zasilania i kierowania ruchami balonów.

Znane dotychczas urzadzenia wyciagowe, jak na przyklad koleje linowe, wyciagi, dzwigi i zurawie wymagaja zmasowania ciezkich konstrukcji stalowych, a w trakcie eksploatacji zuzywaja wielkie ilosci energii, poniewaz musza byc poruszane silnikami elektrycznymi duzej mocy, badz silnikami spalinowymi, co czyni je bardzo kosztownymi.

Pojedynczych balonów, badz tez wiekszej ilosci balnoów przymocowanych do wspólnej liny, uzywa sie zwykle do unoszenia i przenoszenia ciezarów zgodnie z kierunkiem wiejacego wiatru. Stosowanie pojedynczego balonu do przenoszenia zwlaszcza wiekszych ciezarów wymaga olbrzymich rozmiarów powloki, której wykonanie —ze wzgledu na wielkosc sprawia duza trudnosc, szczególnie w sensie produkcji na skale przemyslowa. Ponadto tak olbrzymia powloka staje sie nazbyt rozwleczona w przestrzeni po wypompowaniu z niej wiekszej czesci gazu, co w konsekwencji czyni ja podatna na dzialanie wiatru.

Natomiast stosowanie wiekszej ilosci mniejszych "balonów, lecz przymocowanych do wspólnej liny, w momencie wypelnienia powlok gazem skazuje poszczególne powloki na wzajemne parcie na siebie oraz tarcie o line, do której sa przymocowane, co miedzy innymi naraza balony na mozliwosc nie kontrolowanego opróznienia. Ponadto sposób rozmieszczenia balonów wokól wspólnej liny powaznie komplikuje problem kontrolowanego zasilania ich gazem lub oprózniania. Wspólna zas wada obydwóch powyzszych rozwiazan jest to, ze sily obciazenia unoszonych ciezarów dzialaja na powloki balonów, co wymaga umieszczania balonów jeszcze w dodatkowych powlokach, wykonanych zwykle z tkaniny tekstylnej, a oprócz tego czasem otoczenia specjalna siatka balonowa.2 94 501 Wymienione wyzej niedogodnosci usuwa wed lug wynalazku wyciagnik balonowy, którego zarówno wlasna struktura, jak tez instalowanie nie wymaga masowych konstrukcji stalowych, ani zbyt wielkich powlok lub tez Wielu powlok narazonych w czasie pracy na ocieranie, a który w czasie pracy zuzywa znikome ilosci energii, umozliwiajcie — mimo pominiecia tego wszystkiego — wnoszenie ciezarów nawet na bardzo wielkie wysokosci, lub sprowadzanie ich stamtad.

Wyciagnik balonowy wedlug wynalazku ilustruja rysunki, na których fig. 1 przedstawia wyciagnik zlozony z trzech balonów oraz aparatury do zdalnego zasilania i kierowania ruchami balonów w trakcie pracy, fig. 2 — przekrój przez kilka balonów wypelnionych gazem, fig~3 — w przekroju jeden balon przed wypelnieniem gazem, fig. 4 — przekrój przez balon po wypelnieniu gazem, fig 5—przekrój przez metalowe wyposazenie dwóch balonów w sytuacji laczenia balonów z soba, fig. 6 — wewnetrzna okladzine metalowa sluzaca do ujecia powloki balonu, fig. 7 - pokrywe sluzaca do zamkniecia zestawu balonowego od spodu, badz od wierzcholka, fig. 8 — wykrój korka sluzacego do nakrecania na otwór w pokrywie wierzcholkowej, fig. 9 — wykrój korka sluzacego do nakrecania na otwór w pokrywie spodniej, fig 10 — przekrój przez górna koncówke weza, fig. 11 - przekrój pr/ez korek od pokrywy spodniej wraz z usytuowanym w srodku kolnierzem koncówki weza, fig. 12 — przekrój przez kanal przeplywu gazu, fig.13 —rdzen elektromagnetycznego mechanizmu zdalnego uruchamiania - wyciagnika, fig. 14 - przekrój przez obudowe mechanizmu, * fig. 15 — przefcTój przez obudowe wraz z usytuowaniem w niej rdzenia, fig. 16—obwiednie, fig. 17—opory wodzace przy przesuwie pionowym znajdujace sie w górnej czesci prowadnicy, fig. 18—poszczególne opory w widoku od czola.

Balony wyciagnika 1 (fig. 1) zasilane sa gazem lzejszym od powietrza, jak hel lub wodór. Gaz podawany jest za posrednictwem zdalnie kierowanego urzadzenia dozujacego 80 (fig. 1) ze zbiornika sprezarki 70 (fig. 1), który to zbiornik dla zwiekszenia bezpieczenstwa moze byc umieszczony w ziemi. Wyciagnik balonowy (fig. 1), którego zestaw balonów 1 (fig. 1) przemieszcza sie po prowadnicy, moze byc sterowany za pomoca skrzynki sterowniczej 21 (fig. 1) z punktu znajdujacego sie na górze, jakim moze byc miejsce docelowe nadawanych przedmiotów, jak równiez z dolu za pomoca identycznej skrzynki 21a. Zespolem balonowym mozna takze kierowac bez posrednictwa skrzynek zdalnego sterowania. Prowadnica wyciagnika sluzy jednoczesnie jako przewód 20, 22, 22a, 24 i 24a (fig. 1) laczacy skrzynke sterownicza 21 znajdujaca sie na górze ze zdalnie kierowanym urzadzeniem dozujacym gaz 80 oraz z druga skrzynka sterownicza 21a znajdujaca sie na dole.

Obydwie skrzynki oprócz przycisków 21 d i 21 e sluzacych do zdalnego kierowania balonami wyposazone sa w przekazniki foniczne 21c dzialajace na zasadzie telefonu, a takze w przyciski 21b uruchamiajace dzwonek alarmowy, w celu ulatwienia wzajemnego porozumiewania sie obslugi wyciagnika balonowego.

Kolowrót 60 (fig. 1) wyposazony w zapadke 61 sluzy do podluzania, ewentualnie skracania prowadnicy w wypadku, gdy tego wymaga przemieszczanie sie miejsca, do którego kierowane sa przesylki. Prowadnica 20 wyposazona jest zarówno nad miejscem docelowym, jak tez miejscem nadawania ciezarów w opory wodzace przesuw pionowy 30 i 30a (fig. 1).

Opory wodzace przesuw pionowy 30 i 30a sluza do dokladnego naprowadzania ciezarów w trakcie ich opuszczania. Efekt ten powoduje sie przez wypompowywanie gazu z górnej czesci zespolu balonowego poprzez nacisniecie guzika 21d znajdujacego sie w jednej ze skrzynek sterowniczych 21 lub 21a.

Zestaw balonowy 1 (fig. 1( unosi ciezary za posrednictwem obwiedni 40 (fig. 1), do której przymocowane sa liny. Obwiednia 40 posiada jeden podluzny otwór po srodku 41 (fig. 16) sluzacy do pionowego przemieszczania sie w zwezeniu znajdujacym sie w srodku 32 i 34 (fig. 17) opór wodzacych przesuw pionowy . Podluzny otwór 41 (fig. 16) przechodzi w swych koncach w dwa wieksze zaokraglone otwory 42 i 42a (fig. 16), których wielkosc pozwala na przeslizg obwiedni 40 po oporze slizgowej 31 (fig. 17) w zwezenie 32 i 34 znajdujace sie miedzy oporami, lecz nie pozwala minac drugiej opory 33 (fig. 17), poniewaz opora ta posiada wieksza srednice. W zwezenie miedzyoporowe 32 i 34 (fig. 17), opór znajdujacych sie w koncu prowadnicy 20 (fig. 1) obwiednia 40 wsuwa sie za pomoca otworu dolnego 42 (fig. 16) i z chwila upuszczania gazu z balonów przemieszcza sie zgodnie z kierunkiem sily ciazenia po linii pionowej az do chwili postawienia ciezaru, poniewaz zwezony otwór 41 (fig. 16) posrodku nie pozwala jej wyswobodzic sie z opór wodzacych 30 wczesniej niz po ustawieniu ciezaru. Wtedy dopiero nastapi wyswobodzenie obwiedni, kiedy górny jej otwór 42 (fig. 16) oprze sie ¦O luk 32 (fig. 17) i zsunie sie po oporze slizgowej 31 (fig. 17) ku dolowi, to jest w kierunku powrotnym.

Natomiast w zwezenie miedzyoporowe, opór 30a (fig. 1) znajdujacych sie nad miejscem nadawania ciezarów, czyli na dole, obwiednia " (Mn. 1) dostaje sie poprzez otwór górny 42, a wydostaje sie poprzez otwór dolny 42a w chwile po oderwaniu ciezaru od ziemi.

Zestaw balonów 1 (fig. 1) polaczony jest wezem 90 (fig. 10) ze sprezarka 70 za posrednictwem urzadzenia dozujacego gaz 80, w poblizu którego waz 90 rozgalezia sie na dwie odnogi 93 i 94. (fig. 14). Urzadzenie dozujace gaz dziala na zasadzie kranu 82 (fig. 13) ur-ucJipmionego za pomoca elektromagnesów 84 i 84a (fig 14).94 501 3 Tdalnie uruchamiany mechanizm elektromagnetyczny dozowania gazu 80 sklada sie z tulei 81 (fig. 14), której Konce wyposazone sa w elektromagnesy 84 i 84a (fig. 14) i (fig. 15} We wnetrzu tulei 81 (fig 15) znajduje sie przylegajacy dokladnie do jej wewnetrznych scianek rdzen 82 (fig. 13 i 15), w którym usytuowane sa dwa kanaly przeplywowe II i MB (fig. 13 i 15). Od rdzenia 82, wyprowadzony jest na zewnatrz trzpien 85 (fig. 13 i 15), na który dzialaja skierowane ku sobie dwie sprezyny 86 {fig. 14 i 15) nadajace rdzeniowi polozenie w stanie nieprzenikalnosci dla gazu II i MB (fig. 15). W momencie wlaczenia elektromagnesu 84, za pomoca nacisniecia ha guzik 21 e w skrzynce sterowniczej 21 lub 21 a rdzen 82 przywierajac swym koncem do tegoz elektromagnesu 84 (fig. 15) naprowadza otwór II (fig. 17) w nim sie znajdujacy na przeciwko otworów I i III (fig. 15) znajdujacych sie w tulei 81 (fig. 15) stwarzajac tym samym kanal przeplywu I, II, III (fig. 15) z balonów do sprezarki. Elektromagnes 84 sprzezony jest za pomoca przewodu 23 (fig. 16 i 17) z silnikiem sprzezarki, to znaczy, ze wraz z uruchomieniem tegoz elektromagnesu 84 nastepuje uruchomienie silnika sprezarki 70 (fig. 1), który wtlacza przewodem 93a (fig. 15) gaz do zbiornika, co powoduje w konsekwencji kurczenie sie balonów i opadanie zestawu balonowego.

Po zaprzestaniu uciskania guzika 21c (fig. 1) sprezyna 86 (fig. 15) przywróci rdzeniowi 82 polozenie poprzednie, to jest spowoduje stan zamkniecia kanalów przeplywowych gazu, czyli w konsekwencji spowoduje bezruch zestawu balonowego 1 (fig. 1). Natomiast uruchomienie drugiego elektromagnesu 84 (fig. 14 i 15) otworzy kanal przeplywu IMA, MB, IC (fig. 15) dla sprezonego gazu przemieszczajacego sie ze zbiornika sprezarki do balonów na zasadzie wyrównywania róznicy cisnien. Czyli, jak z powyzszego wynika, zuzywanie energii nastepuje tylko w chwili powodowania operacji opadania balonów, bo tylko w momentach wypompowywania gazu z balonów nastepuje wlaczenie silnika-w dodatku silnika bardzo malej mocy (ok. 2 KM), A zatem znikome zuzycie energii ma miejsce bez wzgledu na wage przenoszonych ciezarów, czyli bez wzgledu na wykonana prace.

Glówny jednak sens wynalazku zasadza sie na konstrukcji pojedynczego balonu jako elementarnej jednostki skladowej przystosowanej do wzajemnego laczenia balonów ze soba szeregowo w pozycji jeden nad drugim (fig. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12). Tak przystosowany balon moze miec ksztalt talerzowy (fig.3) poniewaz ksztalt ten czyni go najmniej podatnym na oddzialywanie wiatru oraz jest wygodniejszy do produkcji metoda przemyslowa. Powloka balonu moze byc sporzadzona z materialów uzywanych do budowy balonów i moze sie skladac z dwóch okraglych plaszczyzn 1 i 1a (fig.3), lub pólkul trwale polaczonych ze soba brzegami 2 i 2a (fig. 3) co po napelnieniu gazem nada jej ksztalt splaszczonej kuli (fig. 4).

Zarówno wierzchnia 1, jak tez spodnia la polac powloki po srodku jest zgrubiona 8 i 8a i ujeta tak samo od spodu, jak tez od wierzchu w oprawe wykonana z materialu sztywnego 7 i 6 oraz 7a i 6a. Okladzina wewnetrzna 7 oprawy polaczona jest w sposób szczelny z okladzina zewnetrzna 6. Miedzy okladziny 7 i 6 wprowadzona jest wzmocniona czesc powloki balonowej 8. Zarówno spodnia jak tez wierzcholkowa okladzina zewnetrzna 6 i 6a przechodzi w ksztalt tulei z otworami 5 i 5a zakonczonej kolnierzami 3 i 3a. Do jednego z kolnierzy 3 moga byc przymocowane na stale wahadlowe sruby 10 sluzace do skrecania z kolnierzem 3a innego balonu 9, 9a i 10 (fig. 5).

Celem umozliwienia przelozenia wahadlowych srub 10 z jednego kolnierza 3 na drugi 3a w obrzezach kolnierzy znajduja sie wyciecia 9 i 9a. Czolowe powierzchnie kolnierzy 3 i 3a w miejscu wzajemnego stykania sie posiadaja uszczelnienie gumowe 4 i 4a zabezpieczajace przed przenikaniem gazu. W celu utrudnienia przenikania gazu z jednego balonu do drugiego jeden z kolnierzy 3a wyposazony jest w okragly fartuch gumowy 5b, którego zadaniem jest przylegac do weza 12 (fig. 4) przesuwajacego sie wewnatrz balonów sluzacego dla kolejnego zasilania balonów, ewentualnie oprózniania.

Istotna funkcje w balonie spelniaja liny 11 i 11a (fig. 2 i fig. 4) przebiegajace od metalowego wyposazenia znajdujacego sie na wierzchu balonu do metalowego wyposazenia znajdujacego sie na spodzie balonu. Liny te 11 i 1 la (lub jedna lina) przejmuja na siebie sily ciazenia unoszonych ciezarów pozwalajace na stosowanie rozciagliwych wzglednie cienkich i duzych powlok balonowych, poniewaz powloka wtedy zupelnie nie bierze udzialu w przenoszeniu sily ciazenia z jednego balonu na drugi oraz na minimalny udzial wznoszeniu sil ciazenia w ogóle, które w dodatku staja sie równomiernie rozlozone na calosc powloki.

Przebiegajacy wewnatrz balonów waz 12 (fig. 4 i fig. 2) posiada w górnej swej czesci otwór 13 i górnym koncem umocowany jest w górnym kolnierzu wierzcholkowego balonu — a w koncu dolnym, w dolnym kolnierzu balonu znajdujacego sie na samym spodzie zestawu balonowego.

Przed napelnieniem balonów gazem w komorze tegoz balonu znajdzie sie tez otwór 13 (fig 2) usytuowany w górnej czesci weza 12. Z chwila «\ walowania doplywu gazu, wydostajacy sie przez otwór 13 gaz napelnia najpierw balon znajdujacy sie na spodzie, a po nim w kolejnosci od dolu do góry, wszystkie inne balony.4 94 501 Natomiast opróznianie z gazu balonów nastepuje w odwrotnej kolejnosci, to jest od góry do dolu-poza balonem ostatnim znajdujacym sie na samym spodzie, którego zadaniem jest unosic w powietrzu ciezar wlasny reszty opróznionych balonów, wraz z innymi czesciami wyciagnika do nich na stale zainstalowanymi jak obwiednia 40 (fig. 1) liny oraz czesc naziemna weza 90. Pozostala ilosc balonów, to ilosc potrzebna do uniesienia nadanego ciezaru (netto) i dostarczenia go do celu — powiekszona o przynajmniej jeden balon nienapelniony (balon wierzcholkowy, fig. 1) stanowiacy rezerwe. Zarówno dolna jak i górna koncówka zestawu balonowego zamykana jest pokrywa 16 (fig. 1 i 7), która jest wyposazona w uchwyty 19 sluzace do przymocowywania lin (fig. 1) oraz w identyczna ilosc tak samo wahadlowych srub 10 (fig. 7 i 5), jakie stanowia wyposazenie jednego z kolnierzy 3 (fig. 5) kazdego z balonów. Posrodku pokrywy znajduje sie wystajaca na zewnatrz tuleja 18 (fig.,7) zaopatrzona po zewnetrznej stronie w gwint. Przez tuleje 18 doprowadza sie do balonów gaz za pomoca przylaczenia weza 92 (fig. 10), polaczonego ze sprezarka 70 (fig. 1). Koncówka weza 92 wyposazona jest w kolnierz 91 (fig. 10). Waz 92 zostaje uprzednio wprowadzony w otwór znajdujacy sie w dnie korka 17a (fig. 9) tak, zeby koncówka weza 92 zakonczona kolnierzem znalazla sie we wnetrzu korka 17a i 91 (fig. 11) — a nastepnie nakreca na tuleje 18 (fig. 7) pokrywy 16 (fig. 7).

Natomiast korek 17 (fig. 8) sluzacy do nakrecania go na górna pokrywe zestawu balonowego (fig. 1) rózni sie od korka 17a (fig. 9) nakreconego na pokrywe dolna tym, ze nie posiada w swym dnie otworu sluzacego do wprowadzania weza 92 i 91 (fig. 11). Na zespól balonów 1 wyciagnika balonowego winny sie skladac przynajmniej dwa balony, ale moze sie takze skladac kilka, kilkanascie lub kilkadziesiat balonów. Zalezy to od wagi ciezarów jakie maja byc donoszone oraz od wielkosci zastosowanych powlok balonowych. Przy czym w zespól moga byc wlaczone balony o róznych wielkosciach poszczególnych powlok, z tym tylko, ze ich kolnierze 3 i 3a sluzace do bezposredniego laczenia balonów beda jednakowe.

W przypadku zestawu zlozonego z kilkunastu lub kilkudziesieciu balonów funkcje nosnika ciezaru wlasnego napowietrznej czesci wyciagnika —zamiast jednego balonu - moze spelniac kilka kolejnych balonów, liczac od spodu. Natomiast funkcje rezerwowej mocy wyciagnika moze spelniac kilka kolejnych balonów znajdujacych sie na wierzchu. Podczas wykonywania operacji przenoszenia ciezaru z dolu do góry, wypelniona gazem jest najwieksza liczba balonów (oczywiscie oprócz rezerwowych). Z chwila opuszczania ciezaru w miejsce docelowe, upuszczony zostaje gaz najprzód z górnego balonu, sposród balonów wypelnionych gazem.

Kontynuowanie upuszczania gazu po wykonaniu operacji ustawienia ciezaru, spowoduje opadanie i nakladanie sie powlok na siebie 1 (f'9- U w kolejnosci od góry az do momentu, w którym zespól balonów zacznie opadac pod wplywem wlasnego ciezaru, zgodnie z kierunkiem nadanym rnu przez prowadnice 20, czyli nastapi ruch powrotny zespolu balonowego. W trakcie tego ruchu, to jest w trakcie przemieszczania sie zestawu balonowego po prowadnicy 20 z góry do dolu.moze sie odbywac znoszenie ciezarów z góry (na przyklad zalogi), lecz wymaga to wypelnienia gazem wiekszej ilosci balonów niz tylko balonów-nosników ciezaru wlasnego. Powolne upuszczanie gazu pozwoli utrzymywac kontrole ruchu zespolu balonowego umozliwiajaca lagodne ladowanie.

Jak z powyzszego wynika, nawet w przypadku stosowania zestawu zlozonego z duzej ilosci balonów o wielkich rozmiarach poszczególnych powlok, zestaw narazony jest w minimalnym stopniu na oddzialywanie wiatru, poniewaz w chwil i rozpostarcia w przestrzeni, czyli w chwili wypelnienia gazem duzej ilosci balonów, obciazony jest przez unoszony ciezar. Natomiast z chwila uwolnienia od ciezaru opróznione powloki nakladaja sie na siebie, skladajac sie na podobienstwo miecha, zajmuja przez to znikoma ilosc miejsca w przestrzeni.

Ponadto obciazaja one na tyle balony-nosniki ciezaru wlasnego, ze czynia zestaw balonowy w bardzo minimalnym stopniu podatnym na podmuch wiatru, który jest w stanie przeniesc prowadnica 20.

Wyciagnik moze miec zastosowanie w róznych dziedzinach transportu naziemnego, poczynajac od komunikacji wysokogórskiej poprzez mozliwosc stosowania go w budownictwie, zwlaszcza przy wznoszeniu wysokosciowców az po mozliwosc instalacji w kopalniach odkrywkowych w celach wydobywczych kopalin.

Z uwagi na to, ze wyciagnik balonowy zuzywa znikowe ilosci energii, moze byc stosowany w terenach pozbawionych infrastruktury, poniewaz sprezarka moze byc napedzana silnikiem spalinowym, a zródlem energii potrzebnej dla zdalnego kierowania zespolem balonów moze byc suche ogniwo lub akumulator.

Gaz zas - zwlaszcza szlachetny jakim jest hel, stosowany w pracy wyciagnika podlega czestej cyrkulacji, ale nie ulega zuzyciu i moze byc w kazdej chwili sprezony w zbiorniku i uzyty do innych celów.

W kontekscie tych mozliwosci (wyeliminowanie konstrukcji stalowych oraz znikome zuzywanie energii) rnimo potrzeby produkcji duzych rozmiarów powlok balonowych, wyciagnik balonowy okazuje sie byc bardzo ekonomicznym srodkiem transportu naziemnego zwlaszcza w aspekcie transportu na duze wysokosci.

Claims (6)

Zastrzezenia patentowe

1. Wycicjgnik balonowy, znamienny tym, ze sklada sie z balonów (1) polaczonych ze soba -...'i:in.miowu w pozycji jeden nad drugim za pomoca zlacz kolnierzowych (3) oraz- zasilajacego weza (12) -;•:;( <)\>j;vJ/i»j;|ccgo- do nich gaz lzejszy od powietrza korzystnie hel.94 501 5

2. Wyciagnik balonowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kazdy z jego balonów posiada na wierzchu i na spodzie powloki balonowej (1) odkladziny (6) i (7) oraz (6a) i (7a) z materialu twardego wraz z kolnierzami (3) sluzacymi do wzajemnego laczenia przez wyciecia (9) i sruby wychylne (10), poszczególnych balonów z soba w szczelnysposób. '

3. Wyciagnik balonowy wedlug zastrz. 1 lub 2, z n a m i e n n y t y m , ze wewnatrz poszczególnych balonów przebiega jedna (11) lub wiecej lin (11a), przeprowadzonych od górnego sztywnego umocowania (3), powloki (1) do dolnego sztywnego umocowania (3a) powloki (1a).

4. Wyciagnik balonowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego prowadnica linowa (20) jest zarazem przewodem (22) i (22a) laczacym skrzynke sterownicza (21), znajdujaca sie w górnej czesci prowadnicy (20) z elektromagnetycznym mechanizmem (80) zdalnego uruchamiania wyciagnika balonowego.

5. Wyciagnik balonowy wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze prowadnica linowa (20) wyposazona jest w opory wodzace przesuw pionowy (30) i (30a).

6. Wyciagnik balonowy wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze posiada obwiednie (40) prowadnicy (20), w której znajduje sie po srodku podluzny otwór (41) sluzacy do przemieszczen pionowych, przechodzacy w swych koncach w dwa wieksze zaokraglone otwory (42) i (42a), z których jednym obwiednia (40) wchodzi w zwezenie miedzyoporowe (32) i (34) a drugim wydostaje sie z niego.94 501 S*' %J *" £ ii £f •— Fig 2 Fig 394 501 Fig.A94 501 l AL. A13 Fig. 12 / fi m Fiq.« K-K rft t-6 J4Jcfl) . Fiq. 18 ^—' ? Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl