Przedmiotem wynalazku jest uklad do badania przebiegu sedymentacji, zwlaszcza sedymentacji zawiesin czastek ciala stalego w cieczach.Dotychczas badanie przebiegu sedymentacji, zwlaszcza w warunkach laboratoryjnych, polega na dobraniu baterii cylindrów miarowych o jednakowej wysokosci, które napelnia sie próbkami badanej zawiesiny z róznymi dodatkami koagulantów lub flokulantów. Po wymieszaniu zawartosci próbek zawiesiny w pierwszym cylindrze wlacza sie chronometr do odmierzania czasu, zas w nastenych cylindrach zawiesine miesza sie kolejno w odstepach czasowych. Tak przygotowane próbki w cylindrach miarowych obserwuje sie golym okiem, czyli prowadzi sie obserwacje opadania poziomu granicy klarownosci cieczy nadosadowej. Poziom granicy klarownosci jest odnotowywany w okreslonych odstepach czasu, zas z zebranych wyników obserwacji sporzadzany jest wykres przebiegu sedymentacji dla calej baterii cylindrów miarowych. Wada opisanej metody badania przebiegu sedymentacji jest przede wszystkim brak dokladnosci odczytu, który uzalezniony jest tylko od prowadzacego badania, oraz od szybkosci sedymentujacych zawiesin. Dodatkowa niedogodnosc to ta, ze czestotliwosc zapisu na przyklad co 30 sekund jest za mala na to, aby odtworzyc na podstawie uzyskanych wyników krzywa sedymentacji.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogodnosci wystepujacych przy dotychczasowych metodach okreslania przebiegu sedymentacji oraz zautomatyzowanie obserwacji przebiegu opadania granicy klarownosci slupa cieczy nadosadowej w cylindrze miarowym a takze celem wynalazku jest opracowanie ukladu, w którym zapis przebiegu sedymentacji odbywalby sie w sposób ciagly i niezalezny od subiektywnych bledów obserwatora oraz bylby dokonywany synchronicznie we wszystkich cylindrach miarowych. Zagadnieniem wymagajacym rozwiazania jest opracowanie takiego ukladu mechanizmu, w którym ruch poziomu granicy klarownosci slupa cieczy nadosadowej zostalby przetworzony na sygnaly a te zeby mogly byc zarejestrowane w taki sposób aby wykazywaly przebieg synchroniczny ze wszystkich cylindrów miarowych wchodzacych w sklad baterii.2 94 223 v Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie ukladu-do badania przebiegu sedymentacji wedlug wynalazku, istotnego tym, ze zawiera ruchomy fotoelektryczny czujnik, który polaczony jest ze stycznikiem a ponadto prowadzony jest za pomoca ciegna usytuowanego na kierunkowych rolkach i na bebnie sprzezonym z sygnalizatorem polozenia, który jest polaczony z wielosciezkowym rejestratorem oraz ma cylinder z przyporzadkowanym mu ekranem, który posiada pionowa szczeline usytuowana naprzeciw ruchomego fotoelektrycznego czujnika, przy czym ciegno przechodzi przez szczeline w elektromagnesie elektromagnetycznego luzownika reagujacego na impuls fotoelektryczny pochodzacy od sprzezonego z nim fotoelektrycznego czujnika.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest wysoka dokladnosc mechanicznej rejestracji zapisu przebiegu sedymentacji na wielosciezkowym rejestratorze oraz mozliwosc równoczesnego otrzymania wykresu w czasie trwania badania. Uklad wyeliminowal kontakt czlowieka ze szkodliwymi dla zdrowia i srodowiska oparami badanych zawiesin, a takze poprawia w bardzo wysokim stopniu higiene pracy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na schematycznym rysunku, na którym uwidoczniono uklad skladajacy sie z cylindra 1, któremu przyporzadkowany jest ekran 2 wykonanyz dowolnego materialu w kolorze czarnym. Ekran 2 zawiera, nieuwidocznióna na rysunku, pionowa szczeline. Naprzeciw szczeliny w ekranie 2 usytuowany jest fotoelektryczny czujnik 3, który jest prowadzony za pomoca ciegna 4 na kierunkowych rolkach 5 i na bebnie 6 sprzezonym z sygnalizatorem polozenia 7. Sygnalizator polozenia 7 jest polaczony z wielosciezkowym rejestratorem 8, zas fotoelektryczny czujnik 3 polaczony jest ze stycznikiem 9, który podaje impulsy fotoelektryczne z czujnika 3 na nieuwidoczniony elektromagnes- elektromagnetycznego luzownika 10, przy czym przez szczeline elektromagnesu luzownika 10 przechodzi ciegno 4.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku polega na tym ze cylinder 1 z badana zawiesina ustawia sie tuz kolo szczeliny w ekranie 2, naprzeciw której z drugiej strony jest usytuowany fotoelektryczny czujnik 3 w plaszczyznie poziomu meniska zawiesiny. Podczas obnizania sie poziomu sedymentu, ciecz klarowna pozostajaca nad sedymentem przepuszcza swiatlo, padajace na fotoelektryczny czujnik 3, który za pomoca stycznika 9 podaje impuls na elektromagnetycznyJj/zownik 10. Luzownik ten zwalnia ciegno 4 a tym samym powoduje obnizanie sie fotoelektrycznego czujrfika 3 polaczonego z tym ciegnem, przy czym droga jaka wykonuje fotoelektryczny czujnik 3 jest równa drodze przebytej przez sedyment i jest przekazywana za pomoca ciegna 4 na beben 6 sprzezony z sygnalizatorem 7 polozenia, i która jest zapisywana na wielosciezkowym rejestratorze 8. Blokowanie przesuwu ciegna 4 z czujnikiem 3 nastepuje z chwila obnizenia sie tego czujnika do granicy sedymentu, który jest nieklarowany, to znaczy nieprzepuszczajacy swiatla. PL