**** L Twórcawynalazku: — Uprawniony z patentu: Hans Grille, Velbert (Republika Federalna Nie¬ miec) Element polaczalny do budowy kominów, zwlaszcza kominów przemyslowych Przedmiotem wynalazku jest element ftoiaczalny do budowy kominów, zwlaszcza kominów przemy¬ slowych, skladajacy sie z warstwy zewnetrznej stanowiacej trzon nosny komina oraz z warstwy wewnetrznej stanowiacej przewód komina do od¬ prowadzania spalin, majacy na swym obwodzie wpusty i wypusty zlaczne, a miedzy warstwa ze¬ wnetrzna i wiarstwa wewnetrzna jest umieszczona warstwa izolacji cieplnej. Kominy z elementów prefabrykowanych, czyli komliny skladajace sie z oddzielnych elementów polaczalnych, osadzonych jeden ma dirugim byly dotychczas budowane tak, ze plaszcz i rdzen komina stanowiacy przewód do odprowadzania spalin wytwarzane byly osobno a nastepnie laczone ze soba w jedna calosc. Ponie¬ waz kominy na swych poszczególnych odcinkach sa narazone na wysokie i -rózne temperatury, przeto istnial trudny problem z powodu róznych wspól¬ czynników wydluzania cieplnego poszczególnych warstw komina.Ten rodzaj konstrukcji wymaga z jednej strony konstrukcji pomocniczej do przytrzymywania rdze¬ nia przy transporcie poszczególnych elementów i przy montazu komina, a z drugiej — wytrzymalego polaczenia spoinowego miedzy poszczególnymi rdze¬ niami przewodów spalinowych w stanie gotowym umieszczonym jeden nad drugim. Wytrzymale po¬ laczenie spoinowe powoduje powstanie zsumowa¬ nego wydluzenia osiowego na wysokosc, ze wzgle- 13 du na silne wydluzenie cieplne rdzenia £rzewÓ^ du spalinowego w stosunku do plaszcza zewnetrz¬ nego.Celem wynalazku jest opracowanie elementu po- laczalneigo do budowy kominów* który zezwala na calkowita prefabrykacie i przy którym rózne wy¬ dluzenia Osiowe poszczególnych odcinków rdzenia przewodu spalinowego nie przenosza sie lub prze¬ nosza sie w bardzo malym stopnia na sasiednie elementy. Cel ten zgodnie z wynalazkiem zostal osiagniety dzieki temu, ze opracowano element po- laczalny komina, którego warstwa zewnetrzna i Warstwa wewnetrzna sa ze soba polaczone za po- imoca mostków zbrojenia, które krzyzuja sie ze so¬ ba i przechodza przez warstwe izolacji cieplnej, a na powierzchni warstwy zewnetrznej, miedzy wpustem i podkladka dystansowa, jest umieszczo¬ na warstwa materialu * odksztalcalnego pod nac&s* kami, której grubosc jest wieksza od wysokosci podkladka dystansowej. Dzieki umieszczeniu war¬ stwy materialu izolacyjnego miedzy rdzeniem prze¬ wodu spalinowego i plaszczem zewnetrznym i dzie¬ ki odpowiedniemu wykonaniu elementów zlacznych zapewnia sie to, ze wydluzenie osiowe rdzenia przewodu spalinowego przy jego nagrzaniu jest ograniczone do iposzczegolnegio elementu polaczal- nego, a tym samym sa zlokalizowane maksymalne obszary wydluzenia, jak tez unika sie zsumowa¬ nych naprezen wewnetrznych. Dalsza zaleta pole- 93 759a 93 759 ga na* tym, ze za pomoca tego rodzaju elementów polaezalnych mozna wykonywac komin sposobem montazu na sucho, qo po pierwsze znacznie zmniej¬ sza naklad na monitaz, a po drugie znacznie zmniejsza sam czas montazu przy wysokich komi¬ nach i praktycznie mozliwy jest montaz w kaz¬ dych warunkach atmosferycznych. W korzystnym wykonaniu elementy komina sa polaczone ksztal¬ towo przynajmniej z plaszczem zewnetrznym.Dalsza korzystna cecha elementu wedlug wyna¬ lazku jest jego zbrojenie przez (Umieszczenie most¬ ków w warstwie izolacji cieplnej. Dziejki temu war¬ stwa izolacyjna moze sie w okreslonym zakresie odksztalcac pod~ naciskiem, przez co element w cza¬ sie jego transportu nie zostaje uszkodzony.Nastepna zaleta elementu polaczalnego komina polega na tym, ze przy jego wykonywaniu mozna najpierw rdzen tego elementu qbkladac w kolo materialem izolacyjnym i zakladac mostki zbroje¬ nia, a nastepnie wykonac plaszcz zewnetrzny przez zalanie swiezym betonem, przy czym otoczony izo¬ lacja cieplna rdzen przewodu spalinowego sluzy równoczesnie jako deskowanie wewnetrzne dla pla¬ szcza zewnetrznego. Zbrojenie zwlaszcza wówczas, gdy znajduje sie ono w dolnym obszarze elementu zespalajacego, chroni warstwe izolacyjna przed 'nie¬ dopuszczalnym zgnieceniem przez nacisk wywiera¬ ny przez zalewany beton. Szczególnie korzystne jest, gdy zbrojenie wykonuje sie z krzyzujacych sie "mostków poprzecznych, które w stosunku do po¬ wierzchni wewnetrznej plaszcza zewnetrznego sa umieszczone na sztorc. Ten uklad -ma te zalete, ze przy betonowaniu plaszcza zewnetrznego, znajduja¬ cy sie w polach miedzy .krzyzujacymi sie zebrami material izolacyjny nieco sie zgniata tak, ze po¬ wstaje szczelne polaczenie miedzy plaszczem zew¬ netrznym i zbrojeniem, a tym samym równiez i plaszczem izolacyjnym. Na skutek dzialajacego ha zbrojenie cisnienia zalewanego betonu, zbroje¬ nie dociska sie równoczesnie do powierzchni zew¬ netrznej rdzenia przewodu spalinowego przez co powstaje polaczenie miedzy zbrojeniem i rdzeniem przewodu spalinowego, a przyczynia sie do tego zwykla chropowatosc jego powierzchni zewnetrz¬ nej. Tak wiec polaczenie to powstaje praktycznie na icalym odcinku pomiedzy rdzeniem przewodu spalinowego i plaszczem zewnetrznym co daje la¬ twy do transportu i prosty przy montazu element zespolony.Przy dalszym wykonaniu wynalazku na jednej z powierzchni czolowych warstwy zewnetrznej ele¬ mentów znajduje sie podkladka. dystansowa, ko¬ rzystnie o zamknietym obwodzie, wykonana z wy¬ trzymalego materialu. Dzieki tej (podkladce, przy nakladaniu poszczególnych, elementów jeden na drugi nie musii sie stosowac — jak to bylo do¬ tychczas — specjalnej wytrzymalej zaprawy na znajdujace sie ai góry powierzchnie czolowe po¬ szczególnych elementów komina.Zaleta wytrzymalej podkladki dystansowej, która przy montazu umieszcza sie korzystnie na znajdu¬ jacej sie u góry powierzchni czolowej polega na ttym, ze juz w zakladzie wytwórczym mozna doko¬ nywac dokladnie pasowana powierzchnie przyle- 40 45 50 60 65 gania, za pomoca której mozna wyrównywac nie¬ dokladnosci, które zwykle powstaja w betonie przy zalewaniu plaszcza zewnetrznego.Iinna zaleta podkladki dystansowej jest to, ze powstaje dalece niezalezna od pogody sucha spoi¬ na pomiedzy poszczególnymi elementami zespalaja¬ cymi, która przy montazu zapewnia dokladne osa¬ dzenie poszczególnych elementów zespalajacych.Zbedne jes|t podklinowywanie i czasochlonne wy¬ równywanie, co bylo konieczne przy dotychczas znanych elementach zespolonych. Poniewaz pola¬ czenie pomiedzy poszczególnymi elementami naste¬ puje bez zaprawy, to montaz komina mozna prak¬ tycznie prowadzic w kazdych warunkach atmosfe¬ rycznych.Wedlug dalszej cechy wynalazku szczególnie ko¬ rzystne jest, gdy podkladke dystansowa umiesz- icza sie na czolowej powierzchni warstwy zewne¬ trznej, wzdluz zewnetirznego obwodu i gdy posiada ona mniejsza szerokosc niz czolowa powierzchnia warstwy zewnetrznej. Umozliwia to pokrycie po¬ zostalej czesci powierzchni czolowej materialem izolacyjnym.W dalszym korzystnym wykonaniu wynalazku przewiduje sie, ze na koncach elementu polaczal- nego, powierzchnie czolowe warstwy zewnetrznej na calej jej szerokosci i laczace sie z nimi po¬ wierzchnie czolowe warstwy wewnetrznej leza w jednej plaszczyznie. Ten uklad daje te zalete, ze mozna stosowac mozliwie szeroka izolacje w od¬ niesieniu do calej grubosci elementu polaczalnego i unika sie zarówno przenikania gazów spalinowych przez spoine jak tez tworzenia sie skroplin przy gotowym kominie na scianach wewnetrznych rdze¬ nia przewodu spalinowego w obszarze spoin.Szczególnie korzystne jest, aby warstwa wewne¬ trzna elementu polaczalnego posiadala na jednym swym koncu czolowym obudowy wpust, a na dru¬ gim koncu obudowy wypust. Przy takim wykona¬ niu, w przypadku, gdy przy montazu wpust znaj¬ duje sie na górnej powierzchni czolowej elementu, a wypust na dolnej powierzchni nakladanego ele¬ mentu, otrzymuje sie samoodwadmiajaca strefe spo¬ inowa, która nie dopuszcza do przedostawania sie wilgoci w szczelny obszar spoiny pomiedzy posz¬ czególnymi elementami zespalajacymi. Ponadto szczególnie korzystne jest, gdy powierzchnia czo¬ lowa miedzy podkladka dystansowa i obiegowym wpustem jest zaopatrzona w dajaca sie odksztal¬ cac warstwe izolacji cieplnej, której grubosc jest nieco wieksza od grubosci podkladki dystansowej.Daje to te korzysc, ze przy montazu komina z ele¬ mentów polaezalnych wedlug wynalazku, warstwa izolacji cieplnej wystajaca ponad podkladke dy¬ stansowa zgniata sie pod ciezarem górnego elemen¬ tu polaczalnego i powstaje przez to szczelne przy¬ leganie obydwu' powierzchni czolowych znajduja¬ cych sie jeden na drugim elementów.. Korzystne jest równiez i to, gdy pomiedzy wpustem i wypu¬ stem nalozonych na siebie elementów znajduje sie odksztalcalna i odporna na wysoka temperature uszczelka. Uszczelka ta nie pozwala na przedosta¬ wanie sie skroplin od zewnetrznej strony przewo-'? diu kominowego do spoiny pomiedzy elementami polaczalnymi.Przyklad wykonania wynalazku jest uwidocznio¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia element polaczalny w przekroju pionowym, fig. 12 — naroznik elementu polaezalnego w przekroju poziomym, fig. 3 — element polaczalny wzdluz lindi 3—3 na fig. 2, a fig. 4 — dwa nalozone na siebie elementy polaczalne w przekroju pionowym.Element policzalny wedlug wynalazku sklada sie z warstwy wewnetrznej 1 stanowiacej przewód spalinowy, którego przekrój moze byc wykonany na przyklad taki jak przedstawiono na fig. 2, to znaczy prostokatny wzglednie kwadratowy.Warstwa wewnetrzna 1 jest otoczona warstwa izolacji cieplnej 2, a ta z kolei jest otoczona war¬ stwa zewnetrzna 3 korzystnie z betonu, przy czym warstwa zewnetrzna przenosi cale obciazenie zlo-, zonego z poszczególnych elementów komina.Element polaiczaliny wedlug wynalazku wykonuje sie tak, ze warstwe wewnetrzna 1 stanowiaca prze¬ wód komina z nalozona warstwa izolacji cieplnej 2 umieszcza sie w betonowej formie, która sluzy ja¬ ko deskowanie wewnetrzne, a powierzchnie zew- nejtrzna warstwy zewnetrznej 3 ogirairiilcza sie odpo¬ wiednim, dodatkowym, dajacym sie ponownie sto¬ sowac deskowaniem. Pusta przestrzen znajdujaca isie miedzy powierzchnia zewnetrzna warstwy izo¬ lacyjnej 2 i powierzchnia wewnetrzna deskowa¬ nia nie przedstawionego na fig. 1, zalewa sie na¬ stepnie betonem.Poniewaz materialy stosowane zwykle na war¬ stwe izolacyjna 2 odksztalcaja sie pod naciskiem, to w dolnym obszarze plaszcza izolacyjnego znaj¬ duje sie zbrojenie 4, które jest wykonane na przy¬ klad z mostków 4 ulozonych na sztorc w stosunku do powierzchni zewnetrznej warstwy 1, wzglednie do powierzchni wewnetrznej warstwy 3, przy czym, imlostki 4 wzajemnie Sie krzyzuja, jak jest to uwi¬ ecznione na fig. 3. Tego rodzaju zbrojenie nie do¬ puszcza, aby przy napelnianiu .betonu, material izo¬ lacyjny w dolnym obszacrze, to znaczy w obszarze najwyzszego nacisku, zostal niedopuszczalnie zgnie¬ ciony. Poniewaz w górnym obszarze nacisk jiapel- nianego plynnego betonu nie jest stosunkowo duzy, przeto nastepuje tu tylko male odksztalcenie, któ- ire odpowiednio do iskladu betonu jest jeszcze nie¬ równomierne i dlatego prowadzi praktycznie do ksztaltowego polaczenia pomiedzy warstwa izola¬ cyjna i warstwa zewnetrzna.Stosowanie przebiegajacych w postaci siatki w is/tiosunku do siebie mostków zbrojenia 4 ma te dalsza zalete, ze w dolnym obszarze material izo¬ lacyjny nieco silniej zostaje zgnieciony, przy czym poszczególne pola siatki zamkniete przez mostki 4 mfle zezwalaja na niedopuszczalne odksztalcenia ma¬ terialu izolacyjnego. Z drugiej strony podczas na¬ pelniania beton przedostaje sie do pól siatki tak, ze powstaje tu silniejsze polaczenie miedzy zbroje¬ niem i warstwa zewnetrzna elementu. Poniewaz pod wjplywem nacisku napelnianego betonu zbro¬ jenie zostaje docisniete do powierzchni zewnetrz¬ nej warstwy 1 przeto przy uwzglednieniu zwykle BtosunkofWJO chropowatej powierzchni przewodu 1759 6 spalinowego, powstaje na calym odcinku zbrojenia praktycznie silne polaczenie miedzy warstwa 1 i wanstwa 3 elementu polaezalnego. Tak wykona¬ ny element polaczalny mozna podnosic podnosni- kami, transportowac i wreszcie za pomoca odpo¬ wiednich podnosników mozna umieszczac jeden na drugim w celu wykonania komina, bez stosowania dodatkowych srodków pomocniczych.- Fig. 4 jeszcze wyrazniej przedstawia uklad zbro- jenia warstfwy izolacyjnej 2. Powierzchnie czolowe i 6 elementu polaezalnego sa teraz tak wykonane, ze zarówno pofwierzchnie czolowe warstwy zewne¬ trznej 3, jak tez czesc powierzchni czolowych war¬ stwy wewnetrznej 1 leza w. jednej plaszczyznie.Przy tym warstwa 1 stanowiaca przewód spalino¬ wy jest tak wykonana, ze na górnej powierzchni czolowej posiada obwodowy wpust 7, a na dolnej powierzchni czolowej posiada obwodowy wypust 8, przy czym wpust 7 i wypust 8 sa tak zwymia- rowane, ze jak widac na fig. 4 — wchodza w sie¬ bie przy nakladaniu. Wykonanie elementu pola¬ ezalnego w obszarze powierzchni czolowej jest przedstawione na fig. 4 w przekroju czesciowym, nJieco w powiekszeniu. Górna powierzchnia czolowa warstwy 3 elementu polaezalnego, jest zaopatrzo- ina w podkladke odleglosciowa 9, obiegajaca obwód krawedzi zewnetrznej, wykonana z wytrzymalego materialu. Obszar 10 miedzy podkladka odieglos- dowa z jednej strony i wypustem 8 z drugiej strony jest przy tym wypelniony materialem izola¬ cyjnym, który naklada sie na powierzchnie czolo¬ wa warstwy 3 elementu polaezalnego1, przy czym grubosc wiarsltwy izolacyjnej jest troche wieksza od wysokosci podkladki dystansowej 9, Przy nasadza¬ niu elementu polaezalnego material izolacyjny zgniata sie i uzyskuje sie prawie calkowite usz¬ czelnienie obydwu powierzchni czolowych w ob¬ szarze spoiny. Powierzchnie czolowe 11, 12 na wy- 40 puscie 8 wzglednie na wpuscie 7 przy nasadzaniu jedno na drugim zgniataja umieszczona w wpuscie 7 dajaca sie odksztalcac odporna na nagrzanie ma¬ se uszczelniajaca • 13 tak, ze uzyskuje sie calkowite (uszczelnienie spoiny miedzy sasiadujacymii elemen- « tami polaczalnymi w obszarze scian przewodu spa¬ linowego.Poniewaz powierzchnia czolowa 12 wpustu 7 le¬ zy nizej od plaszczyzny powierzchni czolowej 5 _0 to prócz tego unika sie przedostawania sie na zewnatrz przez spoine wilgoci osadzajacej sie na scianach wewnetrznych 14 przewodu spalinowego.Na flig. 4 jest prócz tego uwidocznione, ze ciezar budowlany wmontowanego na goltowo komina jest 55 przejmowany na calej wysokosci przez warstwe zewnetrzna 3 poszczególnych elementów polaczal- nyich i jest przenoszony poprzez umieszczone po¬ srednio podkladki (dystansowe 9. Moze byc przy tym celowe, aby podkladki dystansowe byly wiek- 60 sze dla elementów polaczalnych, które nalezy u- miescic w dolnym obszarze komina, dla unikniecia dzialajacych nacisków powierzchinliowyeh. Warstwy stanowiace przewód spalinowy kazdego poszczegól¬ nego elementu polaezalnego moga sie wydluzac 65 pod wplywem goracych gazów spalinowych bez7 93 759 s paftetiotefceffiia sie wydluzenia osiowego na sasiednie elementy polaczalne. Powstaje przez to wolna od naprezen sciskajacych spoina pomiedzy poszczegól¬ nymi elementami polaczalmymi.Jak widac na fig. 1 i 4 wydluzenie osiowe po¬ szczególnych warstw wewnetrznych 1 nie przenosi sie tez na warstwe zewnetrzna 3, poniewaz zbro¬ jenie jest umieszczone korzystnie w dolnym ob¬ szarze elementu polaczalnego i dlatego zapewnio¬ ny jest swobodny ruch wzdluzny w jedna sitrone warstiwy stanowiacej przewód spalinowy w stosun¬ ku do waratwy zewnetrznej 3.Zamiast szczególowo opisanych mostków zbroje¬ nia 4, mozna stosowac inne elemenlty polaczeniowe w postaci zeber pretowych, haków lub podobnych, które przy betonowaniu z jednej strony laczy sie z warstwa zewnetrzna 3, a z drugiej strony zacze¬ piaja one np. o odpowiednie wybrania, irowki, lub tym podobne na zewnetrznej stronie Warstwy 1 i tworza takie polaczenie miedzy tymi warstwami, ze warstwa przewodu (spalinowego jest mocno po¬ laczona z warstwa zewnetrzna, pomimo znajduja¬ cej sie pomiedzy nimi stosunkowo grubej warstwy izolacyjnej. PL