PL92912B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania pochodnych kwasu L-a-hydrazyno ^-fenylopropiono- wego.Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku sa uprzednio nieznanymi, cennymi srodkami leczniczy¬ mi o ogólnym wzorze przedstawionym na zalaczonym rysunku, w którym R1 i R2 oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa lub alkoksylowa o 1—6 atomach wegla, fenyloksylowa lub benzyloksylowa, R3 i R4 ozna¬ czaja atom wodoru lub rodnik alkilowy o 1-6 atomach wegla, R5 oznacza atom wodoru, atom metalu lub rodnik alkilowy o 1-6 atomach wegla.Racematy kwasów a-hydrazyno-j3*/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowych podstawionych w pozycji a i ich estry sa znane jako silne inhibitory dzialania dekarboksylazy u ssaków (Sletzinger, „Journal of Medicinal Chemistry", 6, 101 (1963) i Porter, „Biochemical Pharmacology", 11, 1067 (1962). Takie zwiazki znalazly zastosowanie jako srodki lecznicze.Stwierdzono, ze D-izomer mieszaniny racemicznej jest nieaktywny, a nawet w pewnym stopniu przeciw¬ dziala dzialaniu L-izomeru, który jest aktywnym skladnikiem mieszaniny. Na podstawie pewnych testów stwier- dzoiio, ze L-izomer jest jedynym skladnikiem aktywnym racematu. Inne testy wykazaly, ze D-izomer przeciw¬ dziala i zmniejsza dzialanie L-izomeru. Celem wiec wynalazku bylo otrzymanie czystego L-izomeru, który okazal sie duzo silniejszym inhibitorem dzialania dekarboksylazy niz dotychczas znane zwiazki.Zahamowanie dzialania dekarboksylazy u ssaków jest wazna czescia dzialania fizjologicznego wielu typów farmaceutyków, co zilustrowano na przykladzie leczenia choroby Parkinsona przy uzyciu L-dopa. Zwiazek ten zuzywany jest zarówno w mózgu jak i w obwodowych czesciach ciala, ale pozadane jest by byl zuzywany jedynie w mózgu. Hydrazynozwiazki nie przechodza z krwia do mózgu i dlatego inhibituja dzialanie dakarboksy- lazy jedynie w obwodowych czesciach ciala. Takwiec, jezeli L-dopa stosuje sie wraz ze zwiazkiem hydrazyny otrzymywanymi sposobem wedlug wynalazku dzialanie dekarboksylazy na L-dopa jest inhibitowane w obwodo-2 92912 wych czesciach ciala, wskutek czego wiecej L-dopa moze byc wykorzystane w mózgu. W wyniku tego mniejsze ilosci L-dopa sa potrzebne do skutecznego leczenia.Zahamowanie dzialania dekarboksylazy jest równiez wazne w leczeniu zaburzen grubego jelita. U pewnych osób komórki jelit, i byc moze i inne, przejawiaja nadaktywnosc w produkcji serotoniny z 5-hydroksytryptofanu.W wyniku takiej obfitosci serotoniny nastepuje stale zaczerwienienie okreznicy i usuwanie zawartosci jelit. Jezeli tego sie nie leczy, moga nastapic powazne schorzenia. Inhibitory dzialania dekarboksylazy chronia przed tworze¬ niem serotoniny i dlatego mozna je stosowac przy leczeniu biegunki. Szczególnie korzystne sa inhibitory dziala¬ nia dekarboksylazy takiej jak hydrazynozwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku, a zwlaszcza te, które nie sa aktywne fizjologicznie w innych kierunkach.Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku hamuja nie tylko dzialanie dekarboksylazy dwuoksy- fenyloaminy, lecz równiez dekarboksylazy histydyny. Tak wiec mozna je równiez uzywac jako srodki przeciwhis- taminowe.Jak juz wspomniano, zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynalazku odpowiadaja wzorowi podanemu na rysunku. Szczególnie korzystne sa takie kwasy propionowe,w których w pozycji znajduje sie atom wodoru, rodnik metylowy lub etylowy. Kwas L-a-hydrazyno-a-wodoro- lub alkilo-0-/3,4-dwuhydroksyfenylo/-propionowy jest aktywny przy stosowaniu go u ssaków w ilosciach od 0,05 do 100 mg/kg/dzien.Omawiane zwiazki mozna stosowac równiez w postaci dopuszczalnych w lecznictwie soli, takich jak sole metali alkalicznych i sole amonowe grup karboksylowych lub chlorowodorki, bromowodorki, siaraczany itp. grup aminowych. Korzystnie jest jednak stosowac wolne aminokwasy zamiast ich soli. Aktywnosc biologiczna zwiaz¬ ków badano wedlug opisanych ponizej testów.W tescie stosowano biale myszki plci zenskiej wazace 18—22 g. Zwierzetom doustnie podawano L-dopa (L-3,4-dwuhydroksyfenyloalanine), w ilosci 80 mg/kg w polaczeniu z wyzej podanymi dawkami kwasu L-a-hydrazyno-a-metylo-]3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/ propionowego w postaci roztworu lub zawiesiny wodnej. Po 90 minutach zwierzetom odcinano glowy, usuwano mózg i zbierane w grupach po 7 sztuk. Trzy*ddzielne grupy traktowano w rózny sposób lekami i otrzymane wartosci usredniano.Mózgi homogenizowano 0,4 n kwasem nadchlorowym w ilosci 9 ml/g tkanki. Katecholoaminy i katecholo- aminokwasy adsorbowano na tlenku glinu a nastepnie eluowano.Dopa i dopamine rozdzielono chromatograficznie, stosujac kolumne zawierajaca zywice jonowymienna typu Amberlite CG—50 o rozmiarach 200-400 mesh. Nastepnie dopa i dopamine utleniano jodem w celu fluoro- o metrycznego oznaczenia zawartosci dopa i dopaminy zgodnie ze sposobem opisanym w A.J.Pharmac.Exp.Therap. 150, 17 (1965) (Porter, Totaroi Bercin).Uzyskane srednie wyniki z 3 prób podano w tablicy I.Tablica I Próba kontrolna Racemat L-izomer Dwaka mg/kg Dopa Mikrogramy/g 0,05 3,60 2,85 Dopamina Mikrogramy/g 1,30 1 3,05 2,68 Z wyników podanych w tablicy widac, ze w omawianym przypadku 10 mg L-zwiazku ma te sama aktyw¬ nosc, co 20 mg DL-zwiazku (racematy). Inaczej mówiac, w niniejszym tescie L-izomer jest zasadniczo 2 razy bardziej aktywny niz racemat. Porównanie zdolnosci racematu, D i L izomerów kwasu a-hydrazyno-a-me tylo-0- -/3,4- dwuhydroksyfenylo/propionowego wzmacniania dzialania L-dopy stosowanej przy wywolanym rezerpina zaniku ruchu oraz opadaniu powieki (ptosis).Myszy umieszczono w przezroczystych, plastikowych pudelkach i aklimatyzowano je w ciagu nocy. Zwie¬ rzetom podawano doustnie dawki racematu, L lub D izomerów kwasu a-hydrazyno-a-metylo-j3-/3,4-dwuhydro - ksyfenylo/propionowego w metocelu (srodek dyspergujacy — 1% roztwór wodny metylocelulozy) 1 godzine po dootrzewnym wprowadzeniu rezerpiny w ilosci 4 mg/kg. W 2 godziny po podaniu rezerpiny podawano zwierze¬ tom dootrzewnowo L-dopa w ilosci 150 mg/kg i w godzine pózniej myszy obserwowano pod katem zanikania ruchliwosci i wystepowania p-tosis.Zanikanie ruchliwosci oznaczano umieszczajac myszy oddzielnie na srodku siatki drucianej o rozmiarach X 50 cm na okres 15 sekund. Jezeli mysz nie przespacerowala do brzegów siatki (zwykle mniej niz 15% myszy92912 3 potraktowanych rezerpina osiaga brzeg siatki), uznawano, ze ruch zanikl. Myszy nie traktowane rezerpina space¬ rowaly po siatce lub schodzily z niej w ciagu tego okresu czasu. Ptosis uznawano za istniejaca jezeli powieki opadly o 50% lub wiecej.Tablica II Porównanie wplywu D i L izomeru kwasu a-hydrazyno-a-metylo- j3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego na przeciwdzialanie L-dopa porezerpinowemu zanikaniu ruchu i ptosis Wstepne traktowanie myszy- Metocel D-izomer + metocel L-izomer + metocel Dawka mg/kg — ,0 ,0 125,0 0,2 1,0 ,0b ED50C Porezerpinowy zanik ruchu.Stosunek liczby myszy ochronionych do liczby myszy badanych 1/10 1/10 2/10 2/10 3/10 /10 8/10 0,86 mg/kg Porezerpinowe wystepowanie ptosis. Stosunek liczby myszy ochronionych do liczby myszy badanych 1/10 1/10 2/10 3/10 2/10 7/10 9/10 0,56 mg/kg a) 1 godzine przed podaniem L-dopa w ilosci 150 mg/kg b) Za dawka kwasu L-a-hydrazyno-a-metylo-j3-/3,4- dwuhydroksyfenylo/propionowego nie przeciwdzialala skutkom wywolanym przez podanie rezerpiny, o ile byla podana przed podaniem metocelu. c) ED50 oznacza niezbedna dawke kwasu a-hydrazyno-a-metylo- 0-3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego która w polaczeniu z L-dopa podawana w ilosci 150 mg/kg przeciwdzialala skutkom wywolanym przez podanie rezerpiny u 50% myszy.Tablica III Porównanie wplywu racematu i L-izomeru kwasu a-hydrazyno-a- metylo-/3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego na przeciwdzia¬ lanie L-dopa (150 mg/kg) porezerpinowemu zanikowi ruchu i ptosis Wstepne traktowanie myszya) Metocel L-izomer + metocel Racemat + metocel Dawka mg/kg — 0,07 0,22 0,67 2,0 6,0 EDb) 0,67 2,0 6,0 18,0 ED50b) Porezerpinowy zanik ruchu.Stosunek liczby myszy ochronionych do liczby myszy badanych 7/70 4/30 /70 /70 45/70 33/40 1,2 mg/kg (0,5-2,9) 11/70 29/70 49/70 63/70 2,9 mg/kg (2,4-3,5) Porezerpinowe wystepowanie ptosis. Stosunek liczby myszy ochronionych do liczby myszy badanych 8/70 /30 16/70 23/70 44/70 34/40 1,0 mg/kg (0,5-1,8) /70 /70 50/70 62/70 2,8 mg/kg (2,2-3,8)4 92912 a) 1 godzine przed podaniem L-dopa w ilosci 150 mg/kg b)ED50 oznacza niezbedna dawke kwasu a-hydrazyno-tt-inetylorP-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowe- go, która w polaczeniu z L-dopa w ilosci 150 mg/kg przeciwdziala skutkom wywolanym przez podanie rezerpiny u 50% myszy. Wartosci w nawiasach odnosza sie do przedzialu ufnosci 95%.» W tablicy II i III zebrano wyniki dotyczace wplywu dootrzewnego podawania L-dopy w ilosci 150 mg/kg traktowaniu rezerpina wywolujaca zanik ruchu i ptosis u myszy potraktowanych uprzednio dawkami racematu, D i L izomerów kwasu a-hydrazyno- a-metylo-j3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego. Ta dawka L-dopy (150 mg/kg) nie przeciwdzialala rezerpinie u myszy potraktowanych uprzednio metocelem. Dawki racematu, D iL izomerów kwasu a-hydrazyno-a-metylo-j3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego, które sa niezbedne do przeciwdzialania zanikowi ruchu i ptosis spowodowanemu rezerpina (u 50% myszy — ED50), podawane w pola¬ czeniu z L-dopa (150 mg/kg), obliczone z równania regresji otrzymanego z danych doswiadczalnych.Izomer D kwasu a-hydrazyno-a-metylo-j3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/ propionowego wykazywal niewielka albo zadna zdolnosc wzmacniania efektów dzialania L-dopa na myszy potraktowane rezerpina (ED5o125,0 mg/kg). Z porównania wskazników ED50 uzyskanych w przypadku stosowania racematu i L-izo- meru kwasu a-hydrazyno-a- metylo-j3-/3,4-dwuhydroksyfenylo/propionowego wynika, ze L-izomer (EDjo = 1 ,2 mg/kg) jest okolo 2,4 razy bardziej aktywny od racematu (ED50 =2,9 mg/kg) przy wzmacnianiu dzialania L-dopa likwidujacego porezerpinowy zanik ruchu. W odniesieniu do przeciwdzialania ptosis spowodo¬ wanej rezerpina, L-izomer (ED50 =1,0 mg/kg) jest okolo 2,8 razy aktywniejszy od racematu (ED50=2,9 mg/kg).Sposobem wedlug wynalazku L pochodne kwasu a-hydrazyno-0- fenylopropionowego otrzymuje sie przez poddanie racematu lub innej mieszaniny izomerów D i L pochodnych kwasu a-hydrazyno-j8-fenylopropionowego rozdzielaniu, na drodze frakcjonowania krystalizacji.Rozdzielanie prowadzi sie bezposrednio w postaci kwasu a-hydrazynopropionowego lub jego pochodnej acetylowej, formylowej, trójfluoroacetylowej lub benzoilowej. W tym przypadku mozna prowadzic frakcjonowa¬ na krystalizacje w sposób ciagly.Przygotowuje sie nasycony roztwór mieszaniny racemicznej w temperaturze 60— 100°C w rozpuszczalniku zawierajacym taka ilosc kwasu tworzacego sói, zeby 0—20% mieszaniny racemicznej znajdowalo sie w postaci soli. Nasycony roztwór saczy sie, przesacz zaszczepia sie potrzebna odmiana enancjomorficzna i oziebia sie do temperatury 5—40°C. Jezeli frakcjonowana krystalizacje prowadzi sie w sposób ciagly do rozpuszczenia miesza¬ niny racemicznej mozna stosowac roztwór macierzysty.Oddzielony stereoizomer hydrolizuje sie, korzystnie w wodnym roztworze kwasu lub zasady w umiarkowa¬ nych warunkach, w celu usuniecia grup acylowych. Jezeli zwiazek zawiera inne podstawniki, takie jak np. grupy metoksylowe w polozeniu 3 i 4 lub benzoksylowe w polozeniu 3 i 4 mozna je hydrolizowac równoczesnie uzyskujac wolne grupy hydroksylowe, co jednak wymaga bardziej ostrych warunków hydrolizy. Hydrolize ko¬ rzystnie prowadzi sie w temperaturze od 75 do 165°C. W razie potrzeby równoczesnej hydrolizy grup metoksylo- wych lub benzoksylowych w pozycji 3 i 4 zwiazek hydrolizuje sie stezonymi kwasami chlorowcowodorowymi w temperaturze od 100 do 165°C. W przypadku nieobecnosci takich podstawników hydrolize prowadzi sie w mniej ostrych warunkach.Ponizej podano przyklady ilustrujace sposób wedlug wynalazku.Przyklad I. 45 g kwasu D,L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/- a-hydrazynopropionowego rozpuszcza sie w 115 ml In roztworu kwasu solnego w temperaturze 45°C. Otrzymana mieszanine saczy sie i nasycony roztwór zaszczepia w temperaturze 45°C 5 g kwasu L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowego. Próbke kwasu L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowego do zaszczepiania roztworu mozna otrzymac np. na drodze rozdzialu racematu za pomoca acylowania srodkiem optycznie czynnym, rozdzielania utworzo¬ nych diastereoizomerów i nastepna hydrolize. Zaszczepiony nasycony roztwór oziebia sie do temperatury 25°C wciagu 35 minut i pozostawia na 1 godzine w tej temperaturze. Wydzielony osad oddziela sie odsaczajac gp, nastepnie przemywa sie go 2 porcjami po 15 ml wody o temperaturze 25°C i suszy pod zmniejszonym cisnieniem otrzymujac kwas L-aV3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowy topniejacy z rozkladem w temperatu¬ rze 208°C.Roztwór macierzysty z poprzedniego etapu laczy sie z 5 g kwasu D,L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hy- drazynopropionowego, ogrzewa sie do temperatury 45°C i saczy. Nastepnie nasycony roztwór traktuje sie 4 g kwasu D-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/- a-hydrazynopropionowego i oziebia sie do temperatury 25°C w ciagu 30 minut. Wytracony osad oddziela sie w sposób opisany powy zej.Roztwór macierzysty z ostatniego etapu zawraca sie z 5 g kwasu D,L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydra¬ zynopropionowego i postepujac w sposób opisany w etapie pierwszym niniejszego przykladu, otrzymuje sie kwas L-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowy.9-912 5 Przyklad II. Naczynie A napelnia sie 195 ml O,In kwasu chlorowodorowego i 19 g kwasu D,L-a-/l,4- dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowego. Otrzymana mieszanine ogrzewa sie do temperatury 45°C na lazni wodnej i utrzymuje sie ja przez caly czas trwania operacji. Przewód z naczynia A przechodzi przez filtr, a nastepnie dzieli sie na 2 czesci prowadzace do naczyn B i C. Naczynia B i C sa napelnione 12 g kwasu D,L-a- -/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowego rozpuszczonego w 230 ml 0,1 n kwasu chlorowodorowe¬ go w temperaturze 25°C. Roztwór saczy sie w celu pozbycia sie zawieszonych czasteczek i 115 ml tego roz¬ tworu wlewa sie do naczynia B, a reszte do naczynia C. Naczynia B i C utrzymuje sie w trakcie operacji w temperaturze 25°C. Do naczynia B dodaje sie 1,35 g kwasu L-a-3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropio - nowego, a do naczynia C dodaje sie 1,35 g kwasu D-a-/3,4-dwuhydroksybenzylo/-a-hydrazynopropionowego.Roztwór z naczynia A przepompowuje sie do naczyn B iC z szybkoscia 2 ml/minute, aby naczynia te napelnialy sie z szybkoscia 1 ml/minute. Nadmiar cieczy z naczyn B i C zawraca sie do naczynia A odpowiedni¬ mi przewodami.W regularnych odstepach czasu dodaje sie do naczynia A mieszanine racemiczna DL, aby utrzymac roz¬ twór w stanie nasycenia. Izomery D i L usuwa sie w regularnych odstepach czasu, a kiedy to potrzebne, dodaje sie dodatkowe zarodki krysztalów. W ten sposób realizuje sie ciagle rozdzielanie mieszaniny racemicznej na izomery D i L.CH-i-C00R5 HN-NH2 £§r PL PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenie patentowe

2. Sposób otrzymywania pochodnych kwasu L-a-hydrazyno-0-fenylopropionowego o wzorze przedstawionym na zalaczonym rysunku, w którym R1 i R2 oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa, grupe alkoksylowa o 1—6 atomach wegla, grupe fenoksylowa lub grupe benzyloksylowa, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla, R5 oznacza atom wodoru, atom metalu lub grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla, znamienny tym, ze przygotowuje sie nasycony roztwór racematu lub innej mieszaniny izomerów

3. D i L pochodnych kwasu a-hydrazyno-0-fenyiopropionowego o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym

4. R1, R2, R3, R4 i R5 maja wyzej podane znaczenie w rozpuszczalniku zawierajacym kwas tworzacy sól, który wprowadza sie w takiej ilosci, zeby 0—20% mieszaniny racemicznej lub innej rozpuszczalnej mieszaniny znajdo¬ walo sie w postaci soli, o temperaturze 60—100°C, po czym roztwór saczy sie, przesacz zaszczepia sie zadanym enancjomerem, oziebia do temperatury

5. -40°C i poddaje frakcjonowanej krystalizacji, korzystnie w sposób ciagly, przy czym oddzielany izomer otrzymuje sie bezposrednio w postaci kwasu a-hydrazynopropionowego lub w postaci jego pochodnej acetylowej, formylowej, trójfluoroacetylowej lub benzoilowej, w których nastepnie hydrolizuje sie grupy acetylowa, trójfluoroacetylowa lub benzoilowa. R3 R* PL PL PL