Przedmiotem wynalazku jest uklad ogranicznika amplitudy na odwracaczu fazy w szczególnosci przy wysterowaniu wzmacniaczy przeciwsobnych.W dotychczasowym stanie techniki znane sa i powszechnie stosowane ograniczniki amplitudy w ukladach niesymetrycznych, których koniecznosc stosowania wynika z potrzeby zabezpieczenia dal¬ szych stopni wzmacniacza przed przesterowaniem a zwlaszcza stopni koncowych mocy, których prze- sterowanie moze doprowadzic do calkowitych u- szkodzej tranzystorów. Ograniczniki te sa oparte na stosowaniu diod na wejsciu wzmacniacza jako elementów ograniczajacych.Wada takiego ukladu jest to, ze dla czulych wejsc rzedu 100 mV zastosowanie diody krzemo¬ wej daje ograniczenie amplitudy dopiero przy kil¬ kukrotnym przesterowaniu, co na ogól mija sie z celem. Poza tym dla wiekszych amplitud uklady te wprowadzaja znieksztalcenia nieliniowe. Wada rów¬ niez jest to, ze ogranicznik taki wymaga zastoso¬ wania minimum dwóch diod. Uklad taki jest- za¬ stosowany we wzmacniaczu firmy Stentor Radio- fabrjk — Norwegia Typ ST-2000 L 20008.Celem wynalazku jest opracowanie takiego ogra¬ nicznika amplitudy, który bylby prosty i tani oraz ograniczal symetrycznie dla tych samych amplitud w obu kanalach wzmacniacza przeciwsobnego.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie stopnia od¬ wracacza fazy zbudowanego na jednym tranzysto¬ rze z dwoma jednakowymi rezystorami — jednym w obwodzie emitera, a drugim w obwodzie kolek¬ tora — dzieki temu, ze miedzy kolektorem, a emi¬ terem tego tranzystora wlaczona jest dioda Zenera, natomiast koncówki wyjsciowe stanowia emiter i kolektor tranzystora.Zasadnicze korzysci wynikajace z zastosowania ukladu polegaja ma tym, ze przy pomocy jednej diody Zenera uzyskuje sie ograniczenie jednoczes¬ ne dwóch kanalów pTzeciwsobnych i przy idealnie równych amplitudach.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przykla-% dzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ogranicznika.Uklad zawiera tranzystor T, który w obwodzie emitera posiada rezytor Rl i w obwodzie kolek¬ tora rezystor R2, które co do wartosci rezystancji sa sobie równe. Z emitera sterowany jest jeden kanal 1, a z kolektora drugi kanal wzmacniacza przeciwsobnego 2. Miedzy kolektor i emiter wlaczo¬ na jest dioda Zenera D. Przykladajac na wejscie ukladu, czyli miedzy koncówki WE a mase ukladu napiecie Uwe, które spelnia w przyblizeniu .nierów¬ nosc podana we wzorze (1) -gg-Uwe:Uz-ud (l) gdzie: Uz=napiecie zasilania Ud=napiecie Zenera diody D Napiecie miedzy koncówkami 1—2, czyli napie- \ 92 81892 gig cie na wyjsciu ukladu Uwy spelnia w przyblizeniu nierównosc okreslona zaleznoscia i(2) 0 W zakresie tym uklad jest liniowy i kazdej zmia¬ nie napiecia na wejsciu AUwe odpowiada okreslo¬ na zmiana napiecia na wyjsciu AUwy. Z chwila kiedy napiecie wejsciowe Uwe przekracza wartosc okreslona zaleznoscia (1) uklad ten ogranicza na¬ piecie wyjsciowe Uwy na wartosciach granicznych okreslonych zaleznoscia wyjsciowe Uwe osiaga wartosc mniejsza od wyra¬ zenia Uz—Ur \ caly prad z tranzystora T plynie przez diode Zenera D a napiecie na wyjsciu jest wtedy maksymalne i równe jest napieciu diody Zenera D, czyli spelnione jest równanie Uwymax= =UD. Dalsze obnizanie napiecia wejsciowego nie powoduje zmiany napiecia wyjsciowego. Natomiast gdy napiecie wejsciowe Uwe osiagnie wartosc wiek¬ sza od wyrazenia - Uz ¦ tranzystor T wchodzi w atam nasycenia a napiecie wyjsciowe Uwymin^O, a do¬ kladnie mówiac równa sie napieciu nasycenia tran¬ zystora T, które w zaleznosci od typu tranzystora wynosi okolo 0,2V. Dalsze zwiekszanie napiecia Uwe praktycznie nie powoduje zmiany napiecia wyjscio¬ wego.Uklad ten nadaje sie w szczególnosci do zasto¬ sowania w sterowaniu wzmacniaczy przeciwsobnych oraz innych ukladów elektronicznych, gdzie wyma¬ gane jest przejscie z ukladu niesymetrycznego na uklad symetryczny sterowania z jednoczesnym o- graniczeniem amplitudy. Dla ustalenia odpowied¬ nich punktów pracy ukladu, uklad moAe byc wy¬ posazony w dzielnik polaryzacyjny bazy tranzy¬ stora T oraz kondensatory separujace skladowa stala na wejsciu i wyjsciu, w przypadku zastoso¬ wania go do napiecia zmiennego. PL