Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wyzarzania i cynowania drutów.Znane sa urzadzenia do wyzarzania i cynowania drutów za pomoca nagrzewania elektrycznego. Sluza one przede wszystkim do wyzarzania w procesie ciaglym drutów utwardzonych w procesie ciagnienia, poniewaz z powodu ich twardosci nie nadaja sie one najczesciej do praktycznego uzytku. Urzadzenie do wyzarzania drutów stanowi srod¬ kowa czesc linii produkcyjnej, w której urzadzenie do ciagnienia umieszczone jest przed urzadzeniem do wy¬ zarzania i drut z tego ostatniego doprowadzany jest do jiawijarki. W urzadzeniu do wyzarzania drut jest prowa- 4zony wzdluz przez dwie lub wiecej rolek kontaktowych, przez które drut poddawany jest dzialaniu pradu elek¬ trycznego, przy czym w wyniku stopniowo przeprowa¬ dzanego nagrzewania i chlodzenia nastepuje wyzarzanie materialu.Czesto jest przy tym wymagane aby powierzchnia dru¬ tów o róznych wymiarach zaopatrzona byla w powloke z cyny lub stopów cyny. Przeprowadza sie to z reguly za pomoca cynowania ogniowego lub galwanicznego.Do cynowania drutów znane sa urzadzenia, w których zimnym jest przesuwany w sposób ciagly i podczas przesu¬ wania zanurzany do kapieli o duzej pojemnosci cieplnej z cyny lub jej stopu. Zanurzenie dokonywane jest za po¬ moca urzadzen kierujacych, które umieszczone sa takze pod powierzchnia cieklego metalu. Chlodzenie opuszczajacych ciekly metal drutów odbywa sie w kapieli wodnej. ii Zaleta cynowania ogniowego polega na tym, ze powloka wzdluz calej powierzchni dyfunduje do materialu drutu dajac nieporowata powloke co jest bardzo wazne dla ochro¬ ny przed korozja.Niedostatecznosc znanych urzadzen tego rodzaju polega na ich duzych wymiarach. Natomiast ich wydajnosc wy¬ noszaca okolo 10 m/sek jest stosunkowo niska. Ponadto przy zlym wspólczynniku sprawnosci dochodzi do znacz¬ nego marnotrawstwa stopionego metalu. Aczkolwiek tylko niewielka czesc stopionej cyny styka sie z drutem, w zna¬ nych urzadzeniach do cynowania utrzymywana musi byc stale w odpowiedniej temperaturze znaczna ilosc stopionej cyny. Przez nieustanne ogrzewanie w stopionym metalu tworzy sie zuzel przez co równiez powstaja straty. Do zazuzlenia przyczynia sie równiez to, ze powierzchnia styku stopionej cyny z powietrzem jest duza. Dlatego w miejscu wchodzenia drutu do stopionej cyny i przy jego wyjsciu musi byc stale usuwana z powierzchni stopionej cyny warstwa tlenku i zuzla, wzglednie trzeba stale zapo¬ biegac jej tworzeniu mechanicznie lub za pomoca srodka agresywnego.Poniewaz cynowanie nastepuje nie bezposrednio po ciagnieniu, drut musi sie nagrzac w stopionej cynie tak, ze nie moze on byc szybko przesuwany przez stopiona cyne.Jezeli drut nie zostanie odpowiednio nagrzany, moze powstac pomiedzy powloka cynowa a drutem wiazanie o ograniczonej jakosci. Regulacja grubosci warstwy cyny jest trudna. W wyniku tego moga powstawac na powierz¬ chni drutu niewielkie grudki cyny, które zastygna w tej postaci. 92 52292 522 Poaadt© ze stopionego metalu powstaja dosyc duze ilosci par cynyiwznosza sie w powietrze otaczajace miejsce pracy. Mniejsze stezenia zanieczyszczenia powietrza, które z punktu widzenia ochrony zdrowia sa jeszcze do¬ puszczalne, moga byc zapewnione tylko przez kosztowne i uciazliwe dodatkowe srodki techniczne, na przyklad przez silne miejscowe wyciagi niepozadanych par. Silne wyciagi maja jednak niepozadany wplyw na przestrzenna i czasowa równomiernosc temperatury kapieli cynowej.Jezeli powloka cynowa wytwarzana jest na drutach me¬ toda galwaniczna) znaczna ilosc cyny lub jej stopów moze zostac zaoszczedzona. Korzystniejsze sa równiez warunki pracy z powodu braku uciazliwych par. Znaczna wade sta¬ nowi okolicznosc, ze powloki nie sa wbudowane w ma¬ terial drutu tak, ze z powodu wadliwego stopienia sie materialu powloki powstaja tzw. usztywnienia powloki, które przy wykorzystywaniu drutu moga miec szkodliwe nastepstwa.Nie tylko cynowanie za pomoca metody zanurzeniowej, lecz takze metoda galwaniczna, nie nadaja sie do wytwa¬ rzania drutu w sposób ciagly, poniewaz w obydwu meto¬ dach cynowanie przeprowadzane jest osobno poza ciagnie¬ niem i wyzarzaniem.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymienionych niedogodnosci, przy czym zadanie wynalazku polega na stworzeniu urzadzenia do wyzarzania i cynowania dla linii technologicznych z urzadzeniami do ciagnienia, wy<- zarzania i cynowania. W szczególnosci zadaniem wynalazku jest stworzenie urzadzenia do cynowania, które dowolnie moze byc podlaczane do urzadzenia do wyzarzania wzgled¬ nie od niego odlaczane. Wynalazek zmierza przy tym dp opracowania urzadzenia do ciaglego wyzarzania i cynowania drutów za pomoca nagrzewania elektrycznego, w którym drut przeprowadzany jest w znany sposób przez strefe grzejna i strefe wstepnego chlodzenia. §am wynalazek polega na tym, ze pomiedzy strefa grzejna i strefa wstepnego chlodzenia znajduje sie zamy¬ kane urzadzenie do. cynowania* które miedzy wejsciem drutu a wyjsciem kalibrujacym zawiera przestrzen ze stopionym metalem. Osiaga sie to, ze powloka cynowa w przestrzeni wyzarzajacej urzadzenia, nanoszona jest podczas wyzarzania na juz nagrzany drut* Cynowanie i wyzarzanie nastepuja wiec jednoczesnie^ przy czyna za¬ pewnione sa wymagana grubosc powlok, jak równiez równomiernosc przez wyjscie kalibrujace, Przestrzen ze stopionym metalem zostala celowo zam¬ knieta w elektrycznie ogrzewanym tyglu z regulatorem temperatury* przy czym wyjscie kalibrujace umieszczone jest w dnie tygla. Celowym jest, gdy urzadzenie do* cyno¬ wania umieszczone jest wychylnie od jego polozenia po¬ miedzy strefa grzejna a strefa wstepnego chlodzenia tak, aby w przypadku koniecznosci wyzarzania moglo byc przeprowadzone bez cynowania.Przez urzadzenie wedlug wynalazku do wyzarzania i cynowania, mozna przeprowadzac wyzarzanie i cynowa¬ nie drutu w sposób ciagly w jednej linii technologicznej, przy czym predkosc cynowania równa jest szybkosci na- wijar^i podlaczonej do urzadzenia do wyzarzania i cyno¬ wania, Szczególna zaleta wynalazku polega na tym, ze cynowanie moze byc przeprowadzane bez dodatkowego zapotrzebowania powierzchni, przy czym drut i stopiony metal stykaja sie ze soba dobrze i stosunkowo niewielkie ilosci cyny potrzebne sa do powlekania. Zakres zastosowan urzadzenia do cynowania moze byc dopasowany do za¬ kresu zastosowan urzadzenia do wyzarzania i w tym samym urzadzeniu moze byc przcprqwB Jezeli urzadzenie zostanie tak skonstruowane, ze urza¬ dzenie do cynowania wychylac sie moje od urzadzenia do- wyzarzania i cynowania, mozna wtedy przeprowadza6 wyzarzanie w znany sposób (tzn. bez cynowania). Szczel¬ nosc urzadzenia do cynowania gwarantuje, ze nie powstanie zanieczyszczenie powietrzem i eliminuje niebezpieczenstwo wypadku.Material do cynowania moze byc doprowadzany w sta- nie stalym do urzadzenia. Lacznie zalety te wplywaja na. uproszczenie obslugi urzadzenia oraz takze na potanienie- sposobu wytwarzania.Dalsze szczególy wynalazku sa objasnione w oparciu. o rysunki, które przedstawiaja przyklad wykonania zgod- nego z wynalazkiem urzadzenia do wyzarzania i cynowania- druców, przy czym fig. 1 przedstawia schematycznie urza¬ dzenie do wyzarzania i cynowania, umieszczone w komplet¬ nym urzadzeniu do produkcji drutu, fig. 2 przedstawia urzadzenie do wyzarzania i cynowania wedlug fig. 1 czescio- wo w przekroju i w powiekszonej skalic fig. 3 przedstawia, widok z góry fig. 2 czesciowo w przekroju, fig. 4 przed¬ stawia pojedyncze urzadzenie z fig. 2 w powiekszonej skali i czesciowo w przekroju, fig. 5 przedstawia schema¬ tycznie zwój drutu i jego doprowadzenie do urzadzenia do- H wyzarzania i cynowania.Na rysimkach podobne detale oznaczone sa jednakowymi odnosnikami cyfrowymi.Jak wynika z rysunku w urzadzeniu 1 do wyzarzania i cynowania ulozyskowane sa rolki 4, 5, 6, 7, 8 i 9, które- S0 sluza do doprowadzania drutu 3 z urzadzenia do ciagnienia. 2 przez urzadzenie l do urzadzenia do nawijania 33. Urza¬ dzenie 1 zawiera nastepnie znana pare krazków zarowych. i 11, pomiedzy którymi znajduje sie przestrzenparowa¬ nia dla utworzenia strefy grzejnej 12 i strefy wstepnego^ chlodzenia 13. Chlodnica 14, która znajduje sie za krazkiem, zarowym 11 i przed rolka kierujaca 8, sluzy do calkowitego chlodzenia idacego od krazka zarowego 11 drutu 3.Zgodnie z wynalazkiem, pomiedzy strefa grzejna 12: a strefa wstepnego chlodzenia 13, przewidziane jest urza- 40 dzenie do cynowania 17, którego detale przedstawibne- sa na fig. 2.Urzadzenie do cynowania 17 sklada sie w zasadzie^ z tygla ze stopionym metalem 16, zaopatrzonego w elek¬ tryczny element grzejny 15. Tygiel ze stopionym metalem_ 45 16 zamyka przestrzen ze stopionym metalem 26. Elektrycz¬ ny element grzejny 15 moze byc podlaczony do sieci przez; styki urzadzenia do wyzarzania i cynowania, przy czym. styki te widoczne sa po prawej stronie fig. 2.Urzadzenie do cynowania 17 w przedstawionym przy- 50 kladzie wykonania jest ulozyskowane wychylnie w plasz¬ czyznie pionowej, przy czym lozyskowanie sklada sie; z zawiasy 19 z wkladka 20 z dielektrycznego i zaroodpornego materialu. Urzadzenie do cynowania 17 posiada u górjr ramie nastawcze 18, które zaopatrzone jest takze w izolacje 55 cieplna i elektryczna i podlaczone jest do urzadzenia 17.Stojak 22 — w przykladzie wykonania oddziejony warstwa izolacyjna 21 elektryczna i zaroodporna — podpiera urza¬ dzenie 17 w jego polozeniu roboczym (polozenie poziome), przez co ustalone zostaje polozenie robocze urzadzenia.Dno tygla 16 posiada, \v przedstawionym przykladzie wykonania grubszy odcinek (fig. 4), w którym umieszczony jest pierscien kalibrujacy 24 z gwintami zewnetrznym- i wewnetrznym. W pierscieniu kalibrujacym 24 umieszczona tuleje zaciskowa 25 z gwintem zewnetrznym, która sluzy 65 do zamocowywania kalibru 27 pomiedzy pierscieniem kali— co92 522 ferujacym 24 a tuleja zaciskowa 25. Kaliber 27 sluzy do regulacji grubosci i równomiernosci naniesionej powloki cynowej. Tak wiec pierscien kalibrujacy 24, tuleja za¬ ciskowa 25 i kaliber 27 tworza wylot kalibrujacy 24, 25, 27.U góry znajduje sie tygiel ze stopionym metalem 16 zamkniety dachem 28, przy czym w przedstawionym przy¬ kladzie wykonania, na dachu umieszczona jest pokrywa 36 odchylana za pomoca zawiasy 29. Prowadnik 31 na pokrywie sluzy do doprowadzania drutu 3, przeznaczonego do cynowania, do kapieli z cieklego metalu w tyglu 16.Nastepnie na dachu 28 znajduje sie w znany sposób zamocowany regulator temperatury 32, którego dolna czesc siega do kapieli z cieklego metalu 26. Pokrywa 30 jest w taki sposób skonstruowana, ze material cynujacy, np. metaliczna cyna, w kawalkach i w stanie stalym, moze byc wprowadzana do przestrzeni ze stopionym metalem 26 w stanie utwardzonym.Przy wychylonym polozeniu tygla 16 wzglednie urza¬ dzenia do cynowania 17 o 90° jest on podpierany przez stojak 34, który w przedstawionym przykladzie wykonania umieszczony jest przy podlodze, moze jednak takze byc zamocowany przy nawijarce 33.Urzadzenie do wyzarzania i cynowania drutów, przed¬ stawione w przykladzie wykonania zgodnym z wynalazkiem, pracuje w sposób nastepujacy: drut 3 wychodzacy z urza¬ dzenia do ciagnienia 2, mieszczacego sie w linii technolo¬ gicznej, doprowadzony jest w znany sposób przez rolki 4, , 6 i 7 do krazka zarowego 10 i do przestrzeni parowania 12. Opuszczajacy przestrzen parowania 12 drut 3 wchodzi do urzadzenia do cynowania 17. Jest on przy tym prze¬ prowadzany przez prowadnik 31 na pokrywie 30 urzadzenia 17. Drut 3 opuszcza urzadzenie do cynowania 17 przez wylot kalibrujacy 24, 25, 27. Nastepnie jest on przeprowa¬ dzany przez strefe wstepnego chlodzenia 13 przez krazek zarowy 11 do chlodnicy 14. Z chlodnicy 14 drut 3 zmierza przez rolki prowadzace 8 i 9 do nawijarki 33, gdzie jest nawijany na' szpule.Nastepnie wlaczane jest ogrzewanie elementu grzejnego tygla 16 i po osiagnieciu przez tygiel 16 wymaganej temperatury, urzadzenie do cynowania 17 wychyla sie z polozenia roboczego (polozenie A na fig. 5) w polozenie zaladowcze (polozenie B na fig. 5). Urzadzenie do cyno¬ wania 17 jest razem z wprowadzonym drutem 3 wychylane z urzadzenia 1 w przedstawiony na fig. 5 sposobi z jego przerywana linia oznaczonego polozenia roboczego A w polozenie zaladowcze B, oznaczone linia ciagla i pod¬ niesiona zostaje pokrywa 30. Tygiel 16 jest w ten sposób, przez odsloniety pokrywa 30 otwór, napelniany kawalkami cyny o odpowiedniej jakosci tak, aby okolo 2/3 pojemnosci tygla zostalo wypelnione przez cyne. Wprowadzenie drutu 6 3 moze byc takze przeprowadzane podczas topnienia cyny, gdy pierscien kalibrujacy 24 z tuleja zaciskowa 25 zostanie wykrecony i drut 3 przeprowadzony zostanie przez prowadnik 31 i kaliber 27. Po tym tuleja zaciskowa 25 i pierscien kalibrujacy 24 musza byc ponownie wkrecone.Po stopnieniu cyny zamyka sie pokrywe 30 i zabezpiecza go w jego polozeniu i wtedy przechyla sie z powrotem w polozenie robocze A urzadzenie do cynowania 17 za po¬ moca ramienia 18. Drut 3 jest doprowadzany do nawijarki przez strefe wstepnego chlodzenia 13 poprzez krazek za¬ rowy U i rolki prowadzace 8 i 9 w opisany juz sposób.Ciagnienie i wyzarzanie drutu 3 nastepuje w znany Sposób. Cynowanie natomiast jest przeprowadzane miedzy pierwsza a druga faza wyzarzania, gdy biegnacy od górne- go krazka zarowego 10 ogrzany drut 3 przeprowadzony zostanie przez strefe parowania 12 i przez prowadnik 31 na pokrywie 30 tygla 16 i doprowadzony do kapieli ze stopionej cyny. Grubosc i równomiernosc nalozonej na drut 3 opusci kaliber 27 i ochlodzony zostanie w strefie wstepnego chlodzenia 13, zostaje on znów ogrzany na krazku zarowym 11. Ogrzany drut 3 przechodzi od krazka zarowego 11 do chlodnicy 14, gdzie zostaje ostatecznie oziebiony i przez rolki prowadzace 8 i 9 doprowadzony do nawijarki 33.W przypadku zerwania sie drutu 3, urzadzenie do cyno¬ wania 17 przechyla sie znów w polozenie zaladowcze B, podnosi sie pokrywe 30 i usuwa sie ewentualnie spalona cyne. Strate cyay uzupelnia sie przez napelnienie ma¬ terialem w kawalkach. Po wprowadzeniu drutu podejmuje sie znów i prowadzi w wyzej opisany sposób proces cyno¬ wania. PL