Dotad nie rozwiazano w sposób zado¬ walajacy zagadnienia przecinania metali zapomoca elektrycznosci, Licznemi próbami stwierdzono, ze przecinanie metali sposobem elektrycznym moze byc tylko wtedy ekonomiczne, jezeli na metal dziala tak silny luk elektryczny, ze metal wzdluz linji przecinania ulega spaleniu. Skutek ten osiaga sie podlug wynalazku niniejszego w ten sposób, za prad elektryczny doprowadza sie do przecinanego metalu zapomoca zebatej tarczy, której predkosc obwodowa wynosi okolo 120 m/sek i wiecej W ten sposób wytwarza sie luk elektryczny, który z powodu uzebienia tarczy waha sie z wiel¬ ka czestotliwoscia i daje tyle ciepla, ze metal sie spala.Zeby tarczy umieszcza sie nietylko aa jej obwodzie, lecz równiez na jej plaskich powierzchniach bocznych do pewnej od¬ leglosci od obwodu tarczy, maja tutaj kie¬ runek mniej wiecej izblizony do kierunku promieni. Zeby boczne nie wycina sie w samej tarczy, lecz najlepiej naklada sie je na nia tak, ze wystaja one nazewnatrz.Celem ich jest odrzucanie zuzla, po»- wstalego ze spalonego' metalu.Tarcze mozna chlodzic przez natry¬ skiwanie jakiejs cieczy najlepiej w miej¬ sce przeciwlegle do miejsca, w którem odbywa sie ciecie. Najlepiej uzywac do tego celu cieczy, wydzielajacych tlen, np. roztworu sody lub potazu. Do chlodzenia tarcz, przecinajacych bardzo ciezkie i gru¬ be przedmioty, np. plyty pancerne, zalecasie uzywaaie plynnego kwasu weglowego pod cajsiiaoniem.Do wytwarzania luku mozna uzywac tylko pradu o niskiem napieciu, poczawszy mniej wiecej od 0,2 wolta. Najlepiej u- trzymywac napiecie w granicach od 0,5 do 10 V, przyczem stosunek napiecia w wol¬ utach do natezenia pradu w amperach mo¬ ze wynosic od 1 :10 do 1 : 400 i wiecej, za¬ leznie od grubosci i twardosci przecinane- go metalu. Do*przecinania np. plyty o gru¬ bosci 18 mm trzebaby zastosowac napiecie 1 wolta i natezenie 200 A. O ile ten sam profil ma sie przecinac jednoczesnie w kil¬ ku punktach, to ilosc amperów trzeba sto¬ sownie powiekszyc. Uwaga powyzsza o tem, ze stosunek liczby woltów do liczby amperów ma wynosic 1:10 do 1 :400 i wiecej nalezy rozumiec w ten sposób, ze jest to stosunek najkorzystniejszy ekono¬ micznie w obecnych warunkach, lecz sto¬ sunek ten moze miec wartosc jeszcze znacznie wieksza. Tak np. okazalo sie, ze mozna^ osiagnac doskonale wyniki nawet wtedy, gdy stosunek ten wynosi 1 : 10 000.Opisanym sposobem mozna uzyskac temperature od ?000 do 6000°C, wskutek Gzege Spalanie przecinanego metalu jest zupelne i tarcza sama nie tnie, lecz sluzy tylko do zasilania luku pradem elektrycz¬ nym* Na rysunkach przedstawiono przykla¬ dy urzadzen, które moga sluzyc do przeci¬ nania opisanym wyzej sposobem.Fig. 1 przedstawia zebata tarcze o cy¬ lindrycznym obwodzie, przyczem zeby jej siegaja na bocznych powierzchniach io pewnej odleglosci od obwodu; fig. 2 przed¬ stawia przekrój tej tarczy; fig. 3 przed¬ stawia inne wykonanie tarczy; fig. 4, 5 i 6 przedstawiaja przekrój trzech róznych tarca; figi 1 przedstawia widok tarczy, za- opaitoacmej w specjalne srodki, zwieksza¬ jace jjaj? wydajnosc.W wykonaniu podlug figi 1 i 2 tarcza a posiada cylindryczny obwód 6. Obwodo¬ we zeby c posiadaja boczne przedluzenia d, siegajace do pewnej odleglosci od ob¬ wodu tarczy. Zeby te sa najlepiej nie wy¬ ciete w materjale tarczy, lecz nalozone na nia w ten sposób, zeby wystawaly z tej powierzchni. Tak wykonane zeby maja nietylko te zalete, ze zmuszaja doprowa¬ dzany prad i luk elektryczny do wahan o duzej czestotliwosci, lecz oprócz tego dokladnie odrzucaja powstajacy zuzel, dzieki czemu powierzchnie, przeciecia sa czyste.Tarcza nie potrzebuje miec obwodu koniecznie cylindrycznego, jak na fig. 2, lecz moze miec takze obwód zaokraglony lub z obu stron skosnie sciety, jak na fig. 4 do 6. Na) fig. 4 obwód tarczy jest daszko- wo sciety, a na fig. 5—boki obwodu sa zaokraglone, ledz schodlza sie w ostrej krawedzi, natomiast na fig. 6—obwód jest calkowicie zaokraglony.Celem uzyskania wiekszych wahan luku przez przerywanie pradu w okreslo¬ nych odstepach czasu, mozna tarcze zao¬ patrzyc na obwodzie w jeden lub wiecej wykrojów / (fig. 7), które zaczynaja sie sfromym uskokiem /', a potem lagodnie przechodza w obwód tarczy w /2. Jakkol¬ wiek przy szybkim obrocie tarczy ilosc przerw pradu, spowodowanych temi wy¬ krojami, jest wielka, to jednak w porówna¬ niu z iloscia wahan, które daja zeby, trzeba wahania, spowodowane przez wykroje, u- wazac za malo czestotliwe. Te przerywania pradu ulatwiaja powstawanie luku, który uskutecznia przecinanie lub wlasciwiej roz¬ dzielanie metalu, podczas gdy swoistego rodzaju zeby tarczy zapewniaja nieza¬ wodne odrzucanie powstajacego zuzla.Jak juz wspomniano, chlodzenie tar¬ czy moze byc bardzo pozyteczne i moze sie odbywac przez natryskiwanie wody lub jakiejs cieczy, wydzielajacej tlen, jak np. roztworu sody lub potazu. Natry- — 2 —, sfciwac ciecz mozna zapomoca rury g. i Tlen, uwalniajacy sie z takich cieczy, t mozna wprowadzac do miejsca przecina¬ nia przez odpowiednie skierowanie rury g i tam spozytkowac go do spalania przeci¬ nanego metalu. Mozna tez doprowadzac ciala stale, np. proszki, wydzielajace tlen i spelniajace to samo zadanie. W razie potrzeby mozna tez uzyc oprócz tarczy dmuchawki magnetycznej h, która rozcia¬ ga luk elektryczny wzdluz linji ciecia. Za¬ miast dmuchawki magnetycznej, lub obok niej, mozna tez stosowac dmuchawke, zasilana powietrzem lub tlenem. PL