Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania mat z wlókien mineralnych oraz urzadzenie do wytwarzania mat z wlókien mineralnych.Dotychczas maty z wlókien mineralnych wytwarzano róznymi sposobami obejmujacymi wytwarzanie i rozdrabnianie wlókien ze stopionej masy oraz zbieranie tych wlókien, zazwyczaj na poruszajacym sie w sposób ciagly przenosniku w postaci siatki bez konca lub powierzchni lancuchowej. Rozdrabnianie wlókien uzyskiwano sposobem rozdrabniania odsrodkowego, w trakcie którego strumien stopionego surowca wlókien pada na obracajaca sie powierzchnie i splywa z niej w postaci bardzo cienkich wlókien pod wplywem sily odsrodkowej i przeplywu gazu w kierunku przenosnika zbierajacego wlókna. Wlókna wytwarzane w tym procesie sa stosunkowo krótkie, a tym samym mniej korzystne w pewnych zastosowaniach, niz wlókna wytwarzane przy rozdrabnianiu gazowym. W procesie rozdrabniania gazowego wlókna sa wytlaczane i/lub wyciagane ze stopionego surowca i poddane dzialaniu podmuchu gazu o wysokiej predkosci. Jeden ze sposobów polega na wyciaganiu z surowca wlókien w postaci stalej, zwanych wlóknami pierwotnymi oraz kierowaniu podmuchu gazu o temperaturze dostatecznej do ponownego stopienia wlókien, skierowanego prostopadle do kierunku drogi jaka pokonuja wlókna pierwotne.W obu sposobach wytwarzanie wlókien, odsrodkowym i przy zastosowaniu podmuchu gazu wymagany zespól urzadzen powaznie ogranicza zakres wlasciwosci uzyskiwanych wyrobów, jakie mozna wytwarzac stosujac taki zespól. Na ogól dotychczas stosowano urzadzenia wytwarzajace wlókna w ilosciach, jakie mozna bylo ze wzgledu na odpowiednia cene i szybkosc produkcji stosowac w praktyce.Znane jest urzadzenie z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 2565941 zawierajace duza liczbe komór ciagowych do wytwarzania wlókien szklanych rozdrabnianych przy uzyciu podmuchu gazu. Wlókna te sa2 91 737 zbierane w komorach zbierajacych, z których sa wyprowadzane i kolejno ukladane na przenosniku. Wydajnosc urzadzenia wedlug patentu Stanów Zjednoczonych nr 2565941 byla niewielka, poniewaz ilosc wlókien wychodzacych z kazdej komory tworzacej pod wplywem sily ciezkosci i podmuchu gazu rozdrabniajacego, byla niewielka.Wydajnosc sposobu rozdrabniania wlókien w procesie z podmuchem gazu zostala zwiekszona przez zastosowanie znacznej liczby zespolów rozdrabniajacych, które ukladaja rozdrobnione wlókna na przenosniku zbierajacym, po przeciwnej stronie którego utrzymuje sie podcisnienie powodujace przywieranie wlókien do przenosnika zbierajacego. W celu kierowania wlókien z oddalonych od siebie zespolów rozdrabniajacych do bardziej ograniczonych obszarów zbierania zastosowano rury formujace znane z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych nr 3076236. Proces ten jest ograniczony przez efektywne ssanie kierujace wlókna, które mozna uzyskac na powierzchni przyjmujacej wlókna przenosnika zbierajacego w trakcie narastania warstwy wlókien zmniejsza sie, poniewaz mata staje sie przeszkoda dla przeplywu gazu przenikajacego warstwe wlókien.Jeden ze sposobów zwiekszania podcisnienia w obszarze, w którym przeplyw gazu jest ograniczony przez uprzednio osadzone wlókna polega na zastosowaniu oddzielnych skrzyn podcisnieniowych pod przenosnikiem zbierajacym, takich jak przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2961698. W urzadzeniu pierwszy zespól formujacy wlókna zawiera komore zbierajaca, w poprzek dna której przechodzi przenosnik zbierajacy, znajdujacy sie nad skrzynia podcisnieniowa. Przenosnik zbierajacy wlókna przesuwa mate do miejsca, w którym naklada sie na mate warstwe posrednia lub material wzmacniajacy, a nastepnie do drugiego zespolu formujacego wlókna, majacego oddzielna komore zbierajaca i skrzynie podcisnieniowa. Podczas gdy mozna regulowac podcisnienie w drugiej skrzyni podcisnieniowej, zmniejszanie cisnienia, spowodowane zmniejszeniem przeplywu gazu przez uprzednio nalozona mate z wlókien i warstwe posrednia ogranicza wydajnosci ukladania wlókien.Inny przyklad urzadzenia do wytwarzania zlozonych mat z wlókien przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych nr 2457784, przy czym w urzadzeniu tym pewna liczbe mat podaje sie do stacji, w której zostaja one nalozone i poddane obróbce powodujacej wzajemne splatanie ich wlókien.Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania mat z wlókien mineralnych oraz zaprojektowanie, urzadzenia do wytwarzania mat, które wyeliminuje wymienione niedogodnosci dotyczace znanych sposobów i urzadzen. Cel zostal osiagniety przez opracowanie sposobu wytwarzania mat z wlókien mineralnych, jw którym zespoly formujace maty ustawia sie w jednej linii, formuje sie wlókna oddzielnie w kazdym z zespolów formujacych, zbiera sie wlókna w postaci mat na przenosnikach zbierajacych w kazdym z zespolów formujacych i dostarcza sie maty z przenosników zbierajacych do przenosnika transportujacego, przebiegajacego wzdluz urzadzenia, przy czym maty dostarczane do przenosnika transportujacego „z pradem" nakladaja sie na maty, które dostarczone zostaly do przenosnika transportujacego „pod prad".Wlókna w kazdym zespole formujacym tworzy sie przez prowadzenie pierwotnych wlókien pionowo w dól. Rozdrabnia sie pierwotne wlókna przez podmuch gazu skierowany prostopadle do kierunku prowadzenia wlókien oraz odbiera sie rozdrobnione wlókna w rurze tworzacej i skierowuje rozdrobnione wlókna pionowo na przenosnik zbierajacy.Cel wynalazku zostal osiagniety równiez przez skonstruowanie urzadzenia do formowania mat z wlókien mineralnych zawierajacego zespoly formujace ustawione tasmowo, zas kazdy zespól formujacy zawiera uklad wytwarzajacy wlókna, komore tworzaca, stanowisko odbierajace mate oraz przenosnik zbierajacy wlókna w komorze tworzacej wyposazony w powierzchnie, która gromadzi wlókna w postaci maty oraz komore tworzaca polaczona ze skrzynia podcisnieniowa, usytuowana po drugiej stronie przenosnika zbierajacego wlókna, przy czym stanowiska dostarczania mat nalezace do odpowiednich zespolów formujacych sa umieszczone w pewnej odleglosci od siebie wzdluz urzadzenia.Przenosnik transportujacy odbiera maty nieobrobione umieszczone obok siebie i przenosi je do stacji, w których zostaja poddane obróbce. Kazdy z zespolów formujacych mozna wlaczac lub wylaczac bez wplywu na prace pozostalych zespolów. Kazdy z zespolów formujacych ma przenosnik dla wybrakowanych wlókien pierwotnych, zespól czyszczacy przenosnik odbierajacy oraz skrzynie podcisnieniowa, przy czym zespoly te sa oddzielone oslona od przenosnika transportujacego w celu unikniecia zanieczyszczenia maty na wspólnym przenosniku.Zastosowanie zespolów formujacych ulatwia prace, poniewaz mozna laczyc warstwy o róznych charakterystykach wlókien z róznymi dodatkami i spoiwami ora? z warstwami posrednimi, lacznie z warstwami n ieprzepuszczajacymi gazy o szerokim zakresie gestosci {grubosci. Wyjscie urzadzenia mozna rozdzielic tak, ze jeden lub wiecej zespolów formujacych wytwarza mate pierwszego rodzaju, zas jeden lub wiecej zespolów formujacych w drugiej galezi wytwarza mate drugiego rodzaju. Rozdzielony, dwukierunkowy wspólny przenosnik stosuje sie do przeprowadzania maty zgodnie z potrzeba z jednego lub obu konców urzadzenia.91737 3 W zespolach formujacych najkorzystniej jest stosowac rozdrabnianie wlókien przy pomocy podmuchu gazu w taki sposób, ze kieruje sie wlókna pionowo w dól, na poziomy przenosnik zbierajacy z niska predkoscia i w dostatecznie niskiej temperaturze, aby uniknac utwardzania spoiwa wlókien na przenosniku zbierajacym.Skierowany w przeciwnym kierunku strumien cieczy odrywa wlókna i czastki spoiwa, które przywieraja do powierzchni przenosnika.Urzadzenie do wytwarzania mat z wlókien mineralnych zawiera zespól do rozdrabniania stopionych wlókien mineralnych, zespól wprowadzajacy wlókna do strumienia porywajacego je gazu oraz zespól zbierajacy te wlókna w komorze zbierajacej na przenosniku zbierajacym. Urzadzenie to unika ograniczenia narzucanego przez calkowita grubosc lub gestosc maty na przeplyw gazu przez mate, poniewaz wytwarza sie odcinki maty w niezaleznych, zespolach formujacych wytwarzajacych maty, a nastepnie laczy je w automatycznej linii bez wywierania ujemnego wplywu na inne odcinki maty przygotowane do polaczenia w jedna ciagla mate. Kazdy pojedynczy odcinek maty mozna wykonac tak, aby charakteryzowal sie odrebna kompozycja i rozmiarami wlókien oraz zawieral rózne spoiwo i dodatki. Skladniki calej maty laczy sie na przenosniku, przebiegajacym obok zespolów formujacych usytuowanych w jednej linii.Pomiedzy czesci maty mozna wprowadzac warstwy nieprzepuszczalne dla gazów, jak równiez warstwy te moga byc nakladane w oddalonych od siebie stacjach odbierajacych mate na przenosniku bez koniecznosci przepuszczania strumienia gazu przez material lezacy ponizej na przenosniku transportujacym.W przykladzie urzadzenia wedlug wynalazku przedstawiono urzadzenie zawierajace piec zespolów formujacych, przeznaczonych do wytwarzania maty z wlókien szklanych, przy czym w kazdym zespole formujacym, stosuje sie pionowo przeplyw gazu porywajacego i rozdrabniajacego wlókna szklane. Gaz przeplywa przez poziomy przenosnik zbierajacy do skrzyni podcisnieniowej, umieszczonej ponizej, zas wlókna zbieraja sie na przenosniku. Wszystkie zespoly formujace sa ustawione w jednej linii, a ich przenosniki zbierajace wyprowadzaja maty z wlókien szklanych po tej samej stronie w kazdym zespole formujacym oraz w kierunku wspólnej linii tak, ze maty sa podawane z umieszczonych w pewnej odleglosci stacji dostarczajacych do umieszczonych w pewnej odleglosci stacji odbierajacych przenosnika transportujacego, przebiegajacego pod zespolami formujacymi. Laminacje mat wytwarzanych w poszczególnych zespolach formujacych uzyskuje sie umieszczajac maty w kolejnych zespolach formujacych tak, ze przykrywaja maty wytwarzane w poprzednich zespolach formujacych wzdluz kierunku ich ustawienia i przesuwu przenosnika transportujacego. Nieutwardzona zywica spalajaca, znajdujaca sie w kilku nakrywajacych sie matach wiaze je w jednorodna mate, gdy laminat zostanie poddany dalszej obróbce.Zespoly formujace wspólpracuja nie zaklócajac wzajemnie swej pracy i nie wywieraja ujemnego wplywu na maty wytwarzane w sasiednich zespolach. Oslony zapobiegaja stykaniu sie odpadków powstajacych w jednym zespole formujacym z matami wytwarzanymi przez cale urzadzenie. Przenosniki zbierajace z poszczególnych zespolów formujacych sa myte ciecza wewnatrz ich oslony, które chronia czesciowo wykonczony wyrób przed zetknieciem z ciecza zatrzymana przez przenosniki zbierajace po wyjsciu z oslony.Poszczególne zespoly formujace mozna wylaczyc i uruchomic bez wywierania wplywu na dzialanie urzadzenia, poniewaz powstajace wówczas nierozdrobnione wlókna poczatkowe sa zbierane i usuwane z zespolu przez uklad przenoszacy odpadki.Kazdy zespól formujacy moze zawierac wielokrotne sekcje, w których zespoly tworzace wlókna, rozdrabniajace wlókna' i rury tworzace kieruja wlókna porwane przez strumien gazu do wspólnej komory tworzacej. Ciagnione pionowo wlókna pierwotne sa rozdrabniane przez skierowany poziomo podmuch goracego gazu, a nastepnie rozdrobnione wlókna i strumien porywajacego gazu sa kierowane pionowo wzdluz kierunku przeplywu i zbierane w postaci maty na przenosniku zbierajacym. Skrzynia podcisnieniowa, znajdujaca sie pod przenosnikiem o powierzchni wyposazonej w otwory, moze byc przedzielona warstwami. Kazdy z obszarów oddzielonych warstwami mozna polaczyc z odpowiednim ukladem pompujacym tak, ze uzyskuje sie wieksze podcisnienie w czesci skrzyni polozonej dalej w kierunku ruchu przenosnika przez komore zbierajaca, co zapewnia wystarczajacy przeplyw gazu przez grubsza warstwe wlókien, znajdujaca sie w tym koncu komory.Przenosnik zbierajacy przenosi mate z komory zbierajacej kazdego zespolu formujacego i podaje ja do stacji przyjmujacej, znajdujacej sie ponad stacja odbierajaca mate z tego zespolu formujacego, umieszczona na przenosniku transportujacym. Przenosnik transportujacy jest podzielony na sekcje w celu zwiekszenia róznorodnosci produkcji, umozliwiajacej wyprowadzanie mat, wymagajacych zlozenia elementów powstajacych w pewnych zespolach formujacych przez odwrócenie kierunku ruchu przenosnika transportujacego. Na wyjsciu lub wyjsciach przenosnika transportujacego sa umieszczone zespoly obrabiajace, jak na przyklad utwardzajace, prasujace, formujace rury i inne, które odbieraja nieutwardzona mate laminowana i poddaja ja dalszej obróbce.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku,-na którym: fig. 1 - przedstawia urzadzenie z usunietymi czesciami oraz bez konstrukcyjnych detali wsporników dla ulatwienia obserwacji szczególów w widoku z boku, fig. 2— urzadzenie z fig. 1 w widoku z góry,4 91737 fig, 3 — urzadzenie z fig. 1, z usunietymi czesciami dla ilustracji zespolu wyprowadzajacego mate z typov ego zespolu formujacego w widoku z przodu.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera pewna liczbe zespolów formujacych 11 wytwarzajacych maty, ustawionych w szereg tak, aby umozliwic przekazywanie wytwarzanych mat na przenosnik transportujacy 12.W niniejszym opisie zespoly formujace i ich elementy beda oznaczane dodatkowo indeksami literowymi, przy czym piec zespolów formujacych uwidocznionych na fig. 1 i 2 bedzie oznaczonych literami od a do e. Na fig. 1 12 usunieto modul 11c w celu ulatwienia ilustracji. Kazdy zespól formujacy zawiera zespól wytwarzajacy wlókna 13, w którym sa wytlaczane a nastepnie ciagniete przez walki 14 ciekle wlókna mineralne.W przykladzie urzadzenia wedlug wynalazku wytwarza sie wlókna szklane topiac szklane elementy, jak na przyklad kulki w donicach 13, do których podaje sie je w miare potrzeby, to znaczy tak, aby donica zawierala odpowiednia ilosc stopionego szkla i kulek. Mozna takze zastosowac inne substancje mineralne, które tworza wlókna i stopiony material mozna podawac do zespolów tworzacych wlókna z innych zródel, jak na przyklad ze zbiornika pieca, w którym materialy wsadu sa topione i rafinowane, czego na rysunku nie pokazano.Wszystkie zespoly formujace maja podobna postac. Ich zadaniem jest rozdrabnianie wlókien i powlekanie ich spoiwem w trakcie podawania na przenosnik zbierajacy 15. Korzystnie jest gdy wlókna sa chlodzone, a ich predkosc jest zmniejszona przy podawaniu na przenosnik tak, ze spoiwo nie utwardza sie w zauwazalnym stopniu na przenosniku zbierajacym i wlókna ukladaja sie na przenosniku z minimalnym wchodzeniem do szczelin przenosnika. Tworzona w ten sposób mata 16 jest przekazywana przez przenosnik 15 do przenosnika transportujacego 12.Korzystnie jest gdy przenosnik transportujacy znajduje sie pod zespolami formujacymi 11, tak ze przesuwa nieutwardzona mate 16 wytworzona przez poprzednie zespoly formujace 11 pod nastepnymi zespolami formujacymi wzdluz urzadzenia. Zbieranie wlókien nastepuje prez splukiwanie cieczaprzenosnika zbierajacego w pluczce 17. Urzadzenie moze dzialac przy wylaczeniu jednego lub wiecej zespolów formujacych lub gdy te zespoly formujace sa utrzymywane w stanie gotowosci, w którym pierwotne wlókna sa wytwarzane lecz nie rozdrabniane, jak w czasie przejscia ze stanu roboczego do stanu wylaczonego.W celu zachowania wlasciwej jakosci wyrobu, przenosnik transportujacy jest chroniony przed zanieczyszczeniami wytwarzanymi przez zespoly formujace, przy pomocy oslon 18, zas uklad zbierajacy odpadki wlókien pierwotnych 19 przenosi niewyrównane wlókna do odpowiedniego zbiornika, co umozliwia ich ponowne wykorzystanie.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 zawiera piec zespolów formujacych. Urzadzenie to moze wiec wytwarzac gotowa mate 21, wychodzaca po lewej stronie fig.1, która sklada sie nawet z pieciu warstw wykonanych z wlókien róznego rodzaju oraz zawierajacych w przekroju maty rózne spoiwa w dowolnej kolejnosci lub wzajemnej orientacji. Na przyklad, jesli pozadany jest gotowy wyrób zawierajacy grube wlókna zewnetrzne i drobne wlókna wewnatrz, mozna wytwarzac maty 16 z grubych wlókien w zespolach formujacych a i e, podczas gdy jeden lub wiecej zespolów formujacych sposród b, c i d moga wytwarzac maty 16 o cienkich wlóknach. Przy tym mozna przystosowac urzadzenie do wprowadzania innego rodzaju wlókien lub materialów w celu zmieszania z wytwarzanymi wlóknami, zarówno mieszajac takie substancje w czasie tworzenia maty 16 w poszczególnych zespolach formujacych 11 lub wytwarzajac struktury laminowane zawierajace warstwy nieprzepuszczalne 22b pomiedzy kolejnymi warstwami. Wspomniane warstwy moga byc nieprzepuszczalne dla gazu, poniewaz nie umieszcza sie ich w strumieniu gazu, porywajacego wlókna i przenoszacego je do przenosnika zbierajacego 15. Powinny byc one podawane ze szpul 23b osadzonych na walach 24b.Wydajne zastosowanie zespolów urzadzenia wedlug wynalazku wymaga maksymalnej róznorodnosci ich pracy. Poza mozliwosciami zmiany produktów wyjsciowych poszczególnych zespolów formujacych i selektywnego wprowadzania warstw nieprzepuszczalnych do zlozonej maty 21, urzadzenie zapewnia mozliwosc wyprowadzania gotowej maty z obu konców urzadzenia. Jak przedstawia fig. 1 kazdy z zespolów formujacych urzadzenia mozna wyposazyc w sekcje 25 przenosnika transportujacego 12 posiadajaca walek zwrotny 26 na wale przednim 27 oraz walek zwrotny 28 na wale tylnym 29 oraz dwukierunkowy naped 31 sprzezony z walem przednim. Przenosnik zbierajacy i przenosnik transportujacy mozna wykonac z ogniw lancucha lub siatki drucianej tak, ze uzyskuje sie powierzchnie ciagla z gietkiej siatki.Gdy wszystkie przenosniki sa napedzane tak, ze górna sekcja przesuwa sie z prawej strony na lewa, jak oznaczono na fig. 1, produkt wytworzony przez wszystkie czynne zespoly formujace wychodzi w postaci nieutwardzonej maty 21 po lewej stronie. Jednakze, jesli wytwarzanie maty 21 wymaga zastosowania mniej niz pieciu zespolów formujacych przykladowego urzadzenia, i jesli niewykorzystane zespoly formujace znajduja sie po prawej stronie zespolu formujacego wytwarzajacego najnizsza warstwe maty 16 podawanej na przenosnik transportujacy 12, wówczas mozna wykorzystac niepracujace zespoly formujace do wytwarzania drugiej maty.Uzyskuje sie to dzieki odwróceniu kierunku podawania sekcji przenosnika dla wolnych zespolów formujacych tak, ze ich górne odcinki 25 przesuwaja sie z lewej strony na prawa.91 737 5 W takich warunkach, gdy zespoly formujace c, d i e wytwarzaja mate 21 wychodzaca z lewej strony, mata wytwarzana przez zespoly formujace a i b bedzie przebywac droge oznaczona linia przerywana jako 33 do sekcji przenosnika 25, znajdujacych sie pod zespolami formujacymi a i b i dociera do walka zwrotnego 28a najbardziej wysunietego wprawo. Zespoly wytwarzajace z mat arkusze oraz rury, prasy formujace i piece utwardzajace zaznaczone schematycznie jako 30 i 32 na lewym i prawym koncu przenosnika transportujacego 12 mozna umiescic na koncu lub koncach przenosnika transportujacego w celu przyjmowania i dalszej obróbki maty w sposób tasmowy.Zwartosc urzadzenia jest zwiekszona dzieki przemieszczaniu wlókien powstajacych w kazdym zespole formujacym w kierunku pionowym. Surowce sa podawane do kazdego zespolu formujacego od góry, zas wlókna I zywica wiazaca tworzace utwardzona mate, wychodza dolem.Szklane kulki sa podawane do zespolów formujacych z odbieralników (nie pokazano) przy pomocy przenosnika czerpakowego 34. Przenosnik kulek 35 przeprowadza kulki do lejów zasypowych 36, z których kazdy zasila donice 13 w zespole formujacym 11. Przenosnik 35 moze miec postac rynny 37 z ciagla tasma 37 na dnie, co najlepiej widac na fig. 3 oraz wyposazony w rozgalezione rynny zsypowe 39 kierujace kulki do wlotów do lejów zasypowych 36. Z leja zasypowego 36 kulki sa kierowane poszczególnymi rynnami 41 do donic 13, w których sa stapiane.Pierwotne wlókna szklane 42 wychodza z dysz (nie pokazane) w dnie donic 13 i sa nastepnie podawane przez walki ciagnace 14 tak, ze przechodza przed palnikami rozdrabniajacymi 43, które kieruja spaliny o wysokiej temperaturze z duza predkoscia w kierunku otwartej gardzieli 44 rur formujacych 45. Uzyskuje sie w ten sposób kurtyne równoleglych, polozonych blisko siebie pierwotnych wlókien, rozciagajaca sie w kierunku poprzecznym do urzadzenia w obszarze na ogól odpowiadajacym szerokosci przenosnika zbierajacego 15 i kieruje sie ja ponad pretem prowadzacym 40. Pierwotne wlókna zostaja ponownie zmiekczone do temperatury wytwarzania w strumieniu spalin wychodzacych z palnika i sa rozdrabniane poziomo do cienkich wlókien porywanych sstrumieniem spalin. Wytwarzanie wlókien zachodzi w pierwszej czesci strumienia spalin, poza koncami wolnonosnych wlókien pierwotnych, zas wlókna zestalaja sie w otaczajacym powietrzu na skutek dzialania energii spalin wyplywajacych w odleglosci kilku milimetrów poza koncami wlókien.Rozdrobnione wlókna wraz ze strumieniem spalin dochodza do gardzieli 44 rury formujacej 45 o tak dobranym przekroju, aby regulowac ilosc zasysanego powietrza, wywolujac jednoczesnie jak najmniejsza ilosc zawirowan w strumieniu spalin. Dobór przekroju zalezy takze od wydajnosci palnika. Na przyklad palnik 43 wytwarzajacy 252 000 kcal na godzine, majacy dysze o wysokosci 12,5 mm i szerokosci 216 mm wymaga stosowania gardzieli rury formujacej o szerokosci 356 do 406 mm i wysokosci 190 mm, umieszczonej w odleglosci okolo 150 mm od dyszy.Przeplyw strumienia podmuchu jest wzmocniony dla typowej grupy szesciu lub siedmiu palników 43 umieszczonych w poprzek 2544 mm rury 45, za pomoca owiewek 47 majacych postac wywinietego dziobka.Dzieki zastosowaniu rury 45 o srednicy wewnetrznej 457 do 610 mm i zmniejszeniu wszelkich efektów wirowych na wylocie rury 48 poprzez zastosowanie prostego, pionowego odcinka o dlugosci przynajmniej szesciokrotnie wiekszej od promienia krzywizny wewnetrznej, udalo sie utrzymac laminarny charakter przeplywu przy zmianie kierunku strumienia spalin, zassanego powietrza i porywanych wlókien z poziomego do pionowego.Podmuch goracego gazu i porywane wlókna wychodza z rury 45 do komory tworzacej 49, która znajduje sie ponad przenosnikiem zbierajacym wlókna oraz skrzyni podcisnieniowej 51, znajdujacej sie ponizej. Spoiwo wprowadzone do strumienia jest rozpylane z rozgalezionych rur 50, umieszczonych przy wylocie rur formujacych 48. W celu lepszego chlodzenia wlókien, wyjscie 48 rury 45 znajduje sie w pewnej odleglosci od przenosnika zbierajacego 15. Kierunek przeplywu powietrza w komorze 49 jest w zasadzie równolegly do kierunku gazu goracego. To znaczy powietrze wchodzi wzdluz rury^48. Ponad przenosnikiem zbierajacym jest zapewniony szeroki obszar do zasysania powietrza, w celu uzyskania przeplywu o duzym wydatku i malej predkosci, co prowadzi do wzmozenia chlodzenia wlókien bez poddawania ich silom mechanicznym wystepujacym w turbulentnych przeplywach gazów.Korzystnie jest gdy dolne krawedzie scian 52 i 53 znajdujacych sie na poczatku i na koncu komory tworzacej 49 znajduja sie w bezposrednim poblizu przenosnika 15 i moga byc wyposazone w walki uszczelniajace (nie pokazane) otwory, przez które przechodzi przenosnik w celu nieprzepuszczania powietrza na poziomie przenosnika. Powietrze jest przedmuchiwane przez urzadzenie przy pomocy jednego lub wiecej wentylatorów 55 polaczonych przez otwory 56 w scianie skrzyni podcisnieniowej 51 z odpowiednim kominem wylotowym 57.Jak stwierdzono, mozna uzyc przenosnika 15 w postaci lancucha, którego górny odcinek przechodzi A dokola rolek 58 i 59 i slizga sie po powierzchni rusztu 61 ponad skrzynia podcisnieniowa 51. Mate 16 zdejmuje6 91737 sie z przenosnika 15 w punkcie dostarczania maty na walek 59, a przenosnik przechodzi przez odpowiedni mpól czyszczacy 17 nad wylotem 62 w celu usuniecia przylegajacych wlókien i spoiwa, kióT9 mogly pozostawac po macie 16. Przenosnik nastepnie powraca do walka 58 pod skrzynia podcisnieniowa 51.Otaczajace powietrze moze swobodnie wplywac przez otwarty wierzch komory tworzacej 49. Wszelkie pomosty robocze 63 wykonuje sie w postaci otwartych siatek. Jesli do maty maja zostac wlaczone dodatki, wprowadza sie je do strumienia wlókien z rur 45 przy pomocy urzadzenia (nie pokazane) i w sposób powodujacy najmniejsze mozliwe odchylenia i przerwy strumienia. Stosuje sie wielokrotne rury formujace 45 pod warunkiem, ze zmniejszaja znieksztalcenia strumienia goracego gazu i wlókien na wejsciu 44 zas wyloty sa skierowane prostopadle do kierunku przesuwu przenosnika 15 i w pewnej odleglosci w tym kierunku tak, ze strumienie trafiaja do wejsciowego konca przenosnika zbierajacego 15. Taki uklad, lacznie z ograniczaniem powietrza zasysanego przez palnik oraz konstrukcja rury umozliwiaja przeplyw spalin i wlókien w kierunku pionowym na dól z minimalnymi zawirowaniami, przy czym ruch wlókien ma charakter swobodnego przeplywu. Powietrze z otoczenia wchodzi pod wplywem zasysana przez przeplyw w rurach formujacych 45 oraz pod wplywem ssania przez skrzynie podcisnieniowa 51.W ciagu wedrówki przez komore 49, spaliny wyplywajace z palnika i powietrze z otoczenia stopniowo sie mieszaja i uzyskuja te samapredkosc przy zachowaniu minimalnych zaburzen i mechanicznego oddzialywania na wlókna. Wlókna przemieszczaja sie zasadniczo w kierunku prostoliniowym do przenosnika, a powietrze z otoczenia miesza ma stopniowo. Zmniejszenie temperatury maty zbieranej na przenosniku 15 jest wzmagane przez spryskiwanie spoiwem.Gdy wymagane jest ukladanie mat o wiekszej grubosci mozna zastosowac dwie lub wiecej sekcji tworzacych wlókna. Sekcja takie wykorzystuja rury tworzace o jednakowym przekroju, jak rury 45 hm fig. 1.Rury mozna zastosowac do zasilania poszczególnych komór (nie pokazano) z indywidualnymi komorami cisnieniowymi, lecz równiez stwierdzono, z& przez odpowiednie rozmieszczenie elementów, pewne czynnosci mozna polaczyc, jak na przyklad zastosowac wspólna skrzynie podcisnieniowa 51 we wspólnej komorze tworzacej 49 w calym urzadzeniu lub w jego czesci. Przy wytwarzaniu maty wielowarstwowej uzyskuje &e zasadnicze.ulepszenia zatrzymywania spoiwa w dalszych warstwach maty, poniewaz pierwsza i dalsze warstwy (jesli istnieja) dzialaja jak wydajny filtr dla spoiwa wchodzacego z dalszym strumieniem lub strumieniami wlókien.Zespoly formujace 11 sa wyposazone w przegrode 46, rozdzielajaca skrzynie podcisnieniowa na czesci lub komory 51A i 51B, zas oddzielne wentylatory 55A i 556 polaczone z kazda z komór zapewniaja maksymalna elastycznosc regulacji dzialania ssacego, wywieranego na mate, wciagu jej ukladania. Komora tworzaca jest w tym przykladzie wspólna dla rur tworzacych stopnia A i £, podczas gdy skrzynie podcisnieniowe A i 8 laza dokladnie pod odpowiednimi rurami wzdluz drogi przebywanej przez wlókna do przenosnika zbierajacego.W urzadzeniu tym wentylator 55A dla sekcji A jest napedzany przez silnik 63 poprzez bezposredni naped pasowy 64, a regulacje podcisnienia przeprowadza sie przy uzyciu zasuwy (nie pokazanej na rysunku) w kominie wylotowym 57A. Wentylator 55B dla sekcji B jest napedzany przez przekladnie 65 polaczona napedem pasowym 66 z silnikiem 67, dzieki czemu mozliwe jest uzyskanie szerszego zakresu otrzymywanego podcisnienia.W celu utrzymywania kontroli zbierania wlókien, powierzchnia zbierajaca lancucha tworzacego przenosnik zbierajacy 15 jest ciagle oczyszczana z wlókien i spoiwa. Obrotowa rozgaleziona glowica splukujaca 69 znajdujaca sie w górnej obudowie 71 kieruje strumienie cieczy, która moze byc woda w przypadku zastosowania do spajania mat spoiwa rozpuszczalnego w wodzie na te powierzchnie lancucha zbierajacego, która znajdowala sie pod spodem w czasie przesuwania przez dno komory zbierajacej. Lancuch zbierajacy jest w tym czasie odwrócony, dzieki czemu sila ciezkosci wspomaga splywajacy strumien cieczy unoszacy wlókna i czastki spoiwa z lancucha do zbierajacego leja 72 polaczonego z odpowiednim przewodem odplywowym 73, przebiegajacym w poprzek zespolu formujacego do odpowiedniego zbiornika (nie pokazany). Oslona 18 chroni mate na przenosniku transportujacym 12 przed ciecza czyszczaca lub odpadkami, które moglyby spasc z zespolu czyszczacego 17 i powrotnego odcinka przenosnika 15.Praca przenosników zbierajacych 15 jest dopasowana do przenosnika transportujacego 12 tak, ze ich predkosci nie róznia sie miedzy soba i mata 16 nie jest poddawana naprezeniom przy przechodzeniu z przenosnika 15 na przenosnik 12 lub pomiedzy odcinkami przenosnika 12. Glówny silnik napedowy 74 0 zmiennej predkosci napedza wal 75 polaczony ze stacjami napedowymi przenosników, które sa przekladnicami 76 dla przenosników 15 oraz 31 dla sekcji przenosnika 12. Przekladnie 31 polaczone z sekcjami przenosnika 12 powinny zawierac zespól zmieniajacy kierunek ruchu. Pomiedzy rolka napedzajaca 79 1 przekladnia 76 znajduje sie przekladnia lancuchowa 78, zas pomiedzy rolkami 26 napedzajacymi sekcje przenosnika 12 i przekladniami 31 znajduja sie przekladnie lancuchowe 81. Przekladnie 76 i 31 umozliwiaja dopasowanie predkosci odpowiednich odcinków przenosników w celu kompensacji nierównomiernosci uzebienia91737 7 w kolach zebatych i napedach lancuchowych, dzieki czemu uzyskuje sie zazwyczaj pozadana jednakowa predkosc we wszystkich wspólpracujacych zespolach.Zakres zmian produktu wytwarzanego przez urzadzenie wedlug wynalazku mozna ocenic na podstawie rozpatrzenia nastepujacych zmian. Liczba warstw laminowanych w macie jest ograniczona wylacznie przez liczbe zespolów formujacych 11 zastosowanych w urzadzeniu. Pomimo iz uwidoczniono pojedyncze zródlo szklanych kulek, zasilajace wszystkie zespoly formujace, do lejów zasypowych 36 poszczególnych zespolów formujacych mozna wprowadzac szklo o róznej kompozycji, przez co wytwarza sie wlókna szklane o róznych wlasciwosciach. Szybkosc ciagniecia wlókien oraz zespoly rozdrabniajace mozna wyregulowac tak, aby wytwarzaly wlókna o róznych rozmiarach w kazdym zespole formujacym lub nawet mieszanine wlókien o róznych rozmiarach w macie z pojedynczego zespolu formujacego, gdy zespoly tworzace i rozdrabniajace wlókna w czesciach A i B ustawione tak, ze wytwarzaja rózne wlókna. Spoiwo i dodatki mozna zmieniac dla kazdej maty przez kontrole substancji podawanej do dyszy 50 rozpryskujacej spoiwo w kazdym zespole formujacym lub kazdej sekcji zespolu formujacego we wnetrzu mat mozna umieszczac róznego rodzaju przegrody, przy czym moga one spelniac role wzmocnienia, ekranu cieplnego i/lub zapory nie przepuszczajacej gazów lub cieczy.W czasie wylaczania i ponownego uruchamiania zespolów formujacych zostaje wytworzona pewna liczba pierwotnych wlókien, których jakosc jest nizsza od wymaganej, przy regulowanym rozdrabnianiu. Wlókna te sa usuwane bez zaklócenia pracy innych zespolów formujacych lub maty przesuwajacej sie ponizej zespolów formujacych, które je wytwarzaja i wpadaja do rynny 82 pod donicami 13 tworzacymi wlókna. Do pólkolistego dna 84 rynny 82 jest dopasowany przenosnik srubowy 83, który przesuwa odpadki wlókien pierwotnych do zsypu 85. Ze zsypu 85 odpadki sa podawane na tasme 87 majaca postac rynny, umieszczona w obudowie 86.Tasma jest napedzana i przenosi odpadki do zsypu 88 wyladowczego, z którego dostaja sie one do odpowiedniego zbiornika (nie pokazano).Mata 16 wytwarzana w okresie, gdy pierwotne wlókna sa ukladane w odpowiedniej sieci na precie prowadzacym 40, a palniki rozdrabniajace sa uruchomione, ma zazwyczaj gorsza jakosc. Mate taka usuwa sie z przenosnika transportujacego 12, jak równie.* maty tworzace zlozony produkt 21, przez drzwiczki 89 osadzone obrotowo na czopie 91 tak, ze mozna je oprzec o zderzak 92, które przechwytuja mate o niedostatecznej jakosci 16, przesuwajaca sie pomiedzy stacja wydajaca mate na przenosniku 15 do stacji przyjmujacej mate na przenosniku transportujacym 12. Mata przechwycona przez drzwiczki 89 jest usuwana spomiedzy zespolów formujacych 11 przy pomocy odpowiedniego zespolu lub recznie. Gdy zostaje utworzona kurtyna 42 pierwotnych wlókien, a palniki rozdrabniajace wlókna osiagnely wlasciwa wydajnosc, oraz gdy mata wychodzaca z przenosnika zbierajacego 15 odpowiada wymaganiom, wówczas drzwiczki 89 obracaja sie wokól czopa 91 do polozenia przedstawionego dla kazdego zespolu formujacego na fig. 1 i 2 i otwieraja droge pomiedzy stacjami wydajacymi i odbierajacymi.Liniowy uklad zespolów formujacych tworzacych maty z wlókien, z których kazdy jest wyposazony we wlasna skrzynie podcisnieniowa i kazdy pozwala na zasysanie powietrza tylko przez mate tworzona w tym zespole formujacym jest szczególnie dogodny do wytwarzania grubych mat o duzej gestosci lub mat przedzielonych przegrodami stanowiacymi zapory dla gazu, a w kazdym zespole formujacym strumien wlókien ma kierunek pionowy, a laminacja czesci maty przebiega na poziomym przenosniku i czesci laminowane sa podawane przez poziome przenosniki. Nalezy podkreslic, ze mozliwe jest dokonywanie modyfikacji urzadzenia bez odstepstwa od zasady jego dzialania. Na przyklad wlókna mozna rozdrabniac w procesie obrotowym, a nie przez podmuch gazu.Zbieranie wlókien mozna przeprowadzac na pionowym odcinku przenosnika zbierajacego. Przenosnik transportujacy moze znajdowac sie w innym miejscu, niz pod zespolami formujacymi tworzacymi mate.Jednakze rozdrabnianie goracym gazem z przeplywem laminarnym umozliwia uzyskanie wlókien o znacznie lepszej jakosci, bowiem maja one wieksza dlugosc i sa osadzone na ekranie zbierajacym wstanie nieuszkodzonym, dzieki czemu uzyskuje sie mate o wiekszej wytrzymalosci. Poza tym pionowy przelot przez otwarta komore zbierajaca zmniejsza predkosc wlókien i zwieksza ich chlodzenie w trakcie przelotu, dzieki czemu temperatura maty nie wzrasta do temperatury utwardzania spoiwa, a niska predkosc podawania wlókien na przenosnik powoduje mniejsze przedostawanie sie wlókien do szczelin przenosnika. Mozna zastosowac inne sposoby czyszczenia przenosnika lecz dokladne czyszczenia jakie uzyskuje sie przy myciu strumieniami cieczy znacznie polepsza jakosc uzyskiwanej maty.Zgodnie z powyzszym, omówiony zostal tylko przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, który . moze ulegac modyfikacjom i nie ogranicza wynalazku.8 91737 PL