PL90345B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest tiksotropowy srodek chwastobójczy w postaci koncentratu.W rolnictwie i ogrodnictwie stosuje sie obecnie rózne srodki szkodnikobójcze, przy czym okreslenie to obejmuje zarówno srodki niszczace chwasty (herbicydy) jak tez szkodliwe owady i grzyby. Srodki te, jesli stosowane sa zgodnie z zaleceniami i przy zachowaniu ostroznosci, nie zagrazaja ludziom. Jednakze w praktyce zdarzaja sie przypadki niewlasciwego obchodzenia sie ze srodkami szkodnikobójczymi. Szczególnie dotyczy to srodków plynnych, które odlewane do naczyn lub butelek domowego uzytku, z przeznaczeniem np. do stosowania w ogrodzie przy domu, moga spowodowac powazne zatrucie u dzieci lub nieuwaznych osób doroslych.Wynalazek dotyczy takiego srodka, który w powaznym stopniu zmniejsza mozliwosc przypadkowego zatrucia sie substancja szkodnikobójcza.Wedlug wynalazku tiksotropowy srodek chwastobójczy w postaci koncentratu stanowi wodny roztwór soli czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego o wlasnosciach chwastobójczych, zawierajacy czynnik zelujacy, przy tym roztwór posiada pH o wartosci nie wiekszej niz 9 oraz stezenie kationu dwupirydyNowego co najmniej T0% wagowych.Korzystnymi czynnikami zelujacymi sa: rozpuszczalne w wodzie polimery zelujace, subtelnie rozdrobniona krzemionka i subtelnie rozdrobniony tlenek glinu.Srodek wedlug wynalazku moze takze zawierac substancje powierzchniowo-czynna.Bezposrednio po wytworzeniu srodek wedlug wynalazku jest plynny, lecz po odstawieniu szybko przechodzi w nieplynna postac zelu. Przed uzyciem wystarczy srodek energicznie wstrzasnac, by otrzymac go w postaci plynnej, a po odstawieniu go ponownie przechodzi w zel. I tak np. z butelki o waskiej szyjce, do której zostal wJany srodek wedlug wynalazku i który szybko ulegl zestaleniu, nie mozna przez pomylke wypic jej zawartosci. Ta szczególna cecha srodka sprawia, ze przypadkowe zatrucie sie nim jest malo prawdopodobne.Jak wspomniano, srodek w postaci koncentratu korzystnie zawiera substancje powierzchniowo-czynna.W takim przypadku przed uzyciem wystarczy koncentrat rozcienczyc woda, aby nadawal sie do opryskiwania.Jesli koncentrat nie zawiera substancji powierzchniowo-czynnej, mozna ja dodac do srodka po jego rozciencze¬ niu. Rozcienczony roztwór srodka dziala tak samo jak srodek bez czynnika zelujacego. Obecnosc czynnika2 90 345 zelujacego w rozcienczonym srodku nie moze wplywac ujemnie na jego wlasnosci chwastobójcze, gdyz jego zawartosc jest zbyt mala by mogla spowodowac wzrost lepkosci roztworu; równiez zbyt malf jest jego ilosc, by mogla zwiekszyc przyczepnosc substancji czynnej do opryskiwanych roslin; a poza tym wchlanianie soli dwupirydyNowych przez rosliny jest tak szybkie, ze wzrost adhezji nie mialby praktycznego znaczenia.Korzystnymi solami czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego o wlasciwosciach chwastobójczych sa zwiazki o ogólnym wzorze 1 lub o ogólnym wzorze 2, w których R i R1 sa takie same lub rózne i oznaczaja rodnik alkilowy lub alkenyIowy o 1—4 atomach wegla, ewentualnie podstawione grupa wodorotlenowa, karboksylowa, alkoksylowa alkilokarbonylowa, al koksykarbonyIowa, karbamylowa, N-alkilo- podstawiona karba* mylowa lub atomem chlorowca, (X)n~ oznacza anion a symbol n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4.Jako podstawniki korzystne sa grupy alkoksy o 1—4 atomach wegla, alkilokarbonylowa i alkoksykarbony- lowa, kazda o 1—5 atomach wegla, a podstawnikiem N-alkilowym w grupie karbamylowej korzystny jest rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla.Jako szczególnie korzystne czwartorzedowe sole dwupirydyliowe o wlasciwosciach chwastobójczych wymienia sie: dwubromek 1,1'-etyleno-2,2'-dwupirydyliowy (diauat dibromide), dwuchlorek 1,1'-dwumetylo-4,4'-dwupirydyliowy (paraquat dichloride), dwuchlorek 1,1 '-dwu-2-hydroksyetylo-4,4'-dwupirydyliowy, dwuchlorek 1,V-dwu-3,&dwumetylomorfolinokarbonylo-metylo-4,4'KJwupirydyliowy (morfamquat dichloride), dwuchlorek 1-(2-hydroksyetylo)-1'-metylo-4,4'-dwupirydyliowy, dwuchlorek 1,1 '-dwukarbamylornetylo-4,4'-dwupirydyliowy, dwuchlorek 1,r-dwu-N,N-dwumetylokarbamylometylo-4,4'-dwupirydyliowyf dwuchlorek 1J'-dwu-N,N-dwuetylokarbamylornetylo-4,4'-dwupirydyMowy, dwuchlorek -1 ,T*dwu-(piperydynokarbonylometylo)-4,4'-dwupirydyNowy, dwuchlorek 1,1' dwubromek 1J'-dwuetoksykarbonylornetylo-4,4'-dwupirydyIiowy oraz dwubromek 1,1'-dwuallilo-4,4'-dwupirydyliowy.Pierwszy wyraz nazwy w nawiasach przy niektórych zwiazkach jest powszechnie przyjetym skrótem nazwy angielskiej dla czesci kationowej tych zwiazków. Na przyklad „paraquat" jest nazwa kationu 1,1'-uwumety- lo-4,4'-dwupirydyliowego, który jest szczególnie korzystnym kationem soli dwupirydyNowych w srodku wedlug wynalazku.Dzialanie chwastobójcze soli dwupirydyNowej nie zalezy od anionu i wobec tego przy jego doborze decyduja tylko takie wzgledy jak ekonomicznosc czy latwosc stosowania danej soli. Korzystny jest przy tym taki anion, który wplywa na lepsza rozpuszczalnosc soli dwupirydyliowej.Jako przyklady anionów jedno- lub wielowartosciowych wymienia sie: octanowy, benzenosulfonianowy, bromianowy, bromowy, maslanowy, chloranowy, chlorowy, cytrynianowy, mrówczanowy, fluorokrzemianowy, fumaranowy, fluoroboranowy, jodowy, mleczanowy, jablczanowy, maleinianowy, metylosiarczanowy, azotano¬ wy, propionianowy, fosforanowy, salicylanowy, amidosulfonianowy, bursztynianowy, siarczanowy, tiocyjaniano- wy, winianowy i p-toluenosulfonianowy, przy czym w solach dwupirydyNowych moga wystepowac mieszane aniony.Sole dwupirydyliowe o wlasciwosciach chwastobójczych o zadanym anionie mozna wytwarzac bezposred¬ nio z reagentów zawierajacych zadany anion lub przez wymiane anionu w uprzednio wytworzonej soli w znany sposób, np. przez przepuszczenie roztworu soli przez zywice jonitowa. Szczególnie korzystne sa chlorki kationów dwupirydyNowych, zarówno ze wzgledu na latwosc ich stosowania jak i ze wzgledów ekonomicznych.Poniewaz dzialanie chwastobójcze powyzszych soli zalezy tylko od czwartorzedowego kationu dwupirydy- liowego, ustalil sie zwyczaj, ze stezenie substancji czynnej w roztworze srodka chwastobójczego okresla sie w odniesieniu do czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego, unikajac w ten sposób niedogodnosci podawania róznych ilosci dla róznych soli zawierajacych ten sam kation dwupirydyliowy. Tak wiec, jesli nie zaznaczono inaczej, stezenia i dawki do stosowania podawane w opisie odnosza sie do ilosci czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego.Zawartosc czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego w srodku wedlug wynalazku korzystnie wynosi 0,45—1,36 kg w 4,5 I, co stanowi 10—30% wagowych, a szczególnie korzystnie zawartosc ta wynosi 15—25% wagowych.Jako czynnik zelujacy korzystnie stosuje sie polimery rozpuszczalne w wodzie, takie jak poNsacharydy, karboksymetyloceluloze oraz hydroksyetyloceluloze, przy czym polisacharydy stosuje sie w postaci skrobi ewentualnie modyfikowanej chemicznie. Krzemionke jako czynnik zelujacy korzystnie stosuje sie w postaci subtelnie rozdrobnionej, zwlaszcza znana pod nazwa „Santocel" i „Gasil 23", tlenek glinu zas znany pod nazwa „Hydral".90 345 3 Czynnik zelujacy w srodku chwastobójczym wedlug wynalazku wystepuje w ilosci od 0,3 do 35% wagowych, na ogól 0,3-5% wagowych rozpuszczalnego polimeru i 15-30% wagowych krzemionki lub tlenku glinu.Szczególnie korzystnym czynnikiem zelujacym jest zywica ksantanowa z dodatkiem soli boranowej.Sposób otrzymywania zywicy ksantanowej (polisacharydu rozpuszczalnego w v Izie) podano w opisie patentowym St. Zjedn.Am. nr 3326733.Zamiast boranów mozna stosowac inne sole rozpuszczalne w wodzie, np. sole wielowartosciowych metali, takie jak siarczan miedzi i chlorek glinu, lecz na ogól sole te sa mniej korzystne.Korzystna zywica ksantanowa jest zywica znana pod nazwa „Kelzan". Stopien zzelowania roztworu zalezy od ilosci uzytej zywicy i boranu.Jako borany mozna stosowac boraks, boran amonu, metaboran sodu i czteroboran sodu. Korzystnymi boranami sa metaborany, zwlaszcza metaborany metali alkalicznych, np. metaboran sodu.W srodku wedlug wynalazku zywica ksantanowa korzystnie wystepuje w ilosci 0,3—1,5% wagowych. Gdy jako metaboran stosuje sie jego sól sodowa, korzystnie stosuje sie go w ilosci 50—1000 ppm. Przypuszcza sie, ze w tym przypadku struktura zelu jest wynikiem tworzenia sie wiazan wodorowych pomiedzy anionami boranu i,grupami wodorotlenowymi czasteczek zywicy ksantanowej. Równiez mozna przypuszczac, ze w tworzeniu zelu uczestnicza kationy dwupirydyliowe poprzez wiazania mostkowe z grupami wodorotlenowymi czasteczek zywicy ksantanowej.Stopien zzelowania roztworu zalezy w pewnym stopniu od jego pH. Im nizsze pH tym stopien zzelowania jest nizszy. Na ogól pH roztworu nie powinno byc nizsze od 6. Poniewaz roztwory o wiekszej alkalicznosci wplywaja niekorzystnie na trwalosc czwartorzedowej soli dwupirydyliowej, górna granica pH roztworu powinna wynosic 9, przy czym szczególnie korzystne jest pH w zakresie 6,5—7,5.Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku, jesli zawiera rozpuszczalne w wodzie polimery jako czynnik zelujacy, moze dodatkowo zawierac wypelniacz stanowiacy subtelnie rozdrobniona substancje stala ulatwiajaca zdyspergowanie lub rozcienczenie koncentratu woda przed opryskiwaniem.Jako wypelniacze odpowiednie sa drobno sproszkowana krzemionka lub tlenek glinu, zwlaszcza znane pod nazwa odpowiednio „Gasil" i „Hydral" a takze sproszkowana krzemionka znana pod nazwa „Santocel 54".Jak juz wyzej zaznaczono, srodek wedlug wynalazku moze zawierac substancje powierzenniowo-czynne, korzystnie niejonowe lubkationowe. , Anionowe srodki powierzchniowo-czynne sa mniej korzystne, poniewaz w niektórych przypadkach moga one ujemnie oddzialywac na sól dwupirydyliowa. Dobór srodka powierzchniowoczynnego zalezy od skladu srodka chwastobójczego i odbywa sie na drodze doswiadczalnej. Stwierdzono, ze korzystnym niejonowym sródkrem powierzchniowo-czynnym jest produkt kondensacji tlenku etylenu z alkoholami tluszczowymi, takimi jak alkohol oleinowy i cetylowy z alkilofenolami, takimi jak oktylofenol, nonylofenol i oktylokrezol. Z innych niejonowych srodków powierzchniowcKizynnych wymienia sie pólestry wywodzace sie z dlugolancuchowych kwasów tluszczowych i odwodnionych heksytoli, np. monolaurynian sorbitu, lub produkty kondensacji tych pólestrów z tlenkiem etylenu, a takze lecytyny. Jako przyklad kationowych srodków powierzchniowo-czynnych wymienia sie czwartorzedowe sole i produkty kondensacji tlenku etylenu z aminami, w szczególnosci z aminami otrzymywanymi z ziaren soi. Srodki te sa znane pod nazwa „Ethomeen", „Ethoduomeen", „Duoquad" i „Arquad". Srodek powierzchniowo-czynny w koncentracie chwastobójczym wystepuje korzystnie w ilosci 2—10% wagowych, zwlaszcza 4—6% wagowych.Ilosc polimeru rozpuszczalnego w wodzie uzytego jako czynnik zelujacy zalezy od jego wlasciwosci i zazwyczaj wynosi 0,3—5% wagowych, jednakze przy uzyciu wypelniacza ilosc czynnika zelujacego moze byc mniejsza i wynosic 0,2—0,6% wagowych przy zawartosci wypelniacza 1—10% wagowych.Srodek chwastobójczy w postaci koncentratu wedlug wynalazku zachowuje zdolnosc tworzenia zelu nie wykazujacego cechy plynnosci po wielokrotnym przeprowadzaniu go w ciecz przez energiczne mieszanie.W podwyzszonej temperaturze zel ma tendencje do miekniecia, lecz w temperaturze pokojowej odzyskuje .swoja jedrnosc.Próbki opisane w nizej podanych przykladach I—III byly poddane badaniom podczasffrzechowywania ich w róznej temperaturze, która cyklicznie zmieniano w zakresie od -8°C do 37°C, dwukrotnie w okresie 24 godzin.To30 cyklach nie ulegala zmianie zdolnosc badanej próbki do zachowania struktury zelu. Próbki otrzymane wedlug przykladów I—XIV byly przeprowadzane w postac ciekla przez wstrzasanie w butelkach do piwa, jako typowych naczyniach z waska szyjka. Próbki pozostawione w spokoju po 0,5 godzinie ulegaly zestaleniu i nie dawaly sie wylac z butelek odwróconych do góry dnem.Nizej podane przyklady objasniaja wynalazek. W przykladach I-VI11 stosowany koncentrat paraquatu zawieral 300 ppm wagowych metaboranu sodu.4 90 345 Przyklad I. Wytworzono koncentrat tiksotropowy przez zmieszanie skladników w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111.25 g* KeJzan ¦ \ ¦ (dodano w postaci 2% roztworu wodnego) 1,4 9 LissapoLNX 2,2 g DS4392 8,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do 200,0 g *) Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Poszczególne skladniki stanowia pod wzgledem chemicznym: Paraquat, koncentrat: roztwór wodny dwuchlorku 1,1'-dwumetylo-4,4'-dwupirydyNowego.Kelzan: nazwa handlowa zywicy ksantanowej, stanowiacej zespolony polisacharyd o ciezarze czasteczko¬ wym powyzej 106. Jest to polimer liniowy o strukturze szkieletowej, zawierajacy D-glikoze, D-mannoze i kwas D-glikuronowy, rozgalezionej co kazde 8 reszt cukrowych wiazaniem D-mannozy lancucha bocznego i co kazde 16 reszt cukrowych j3-wiazaniem D-glikozy lancucha bocznego oraz stosunku molowym D-glikoza: D-mannoza: kwas D-g!ikuronowy 2,8 : 3,0 : 2,0.Lissapol NX: nazwa handlowa srodka powierzchniowo-czynnego, stanowiacego produkt kondensacji tlenku etylenu z p-nonylofenolem w stosunku molowym 7—8 :1.DS 4392 srodek powierzenniowo-czynny, stanowiacy produkt kondensacji mieszaniny amin otrzymanych z ziaren sojowych z tlenkiem etylenu, w stosunku molowym okolo 1:15.Koncentrat wytworzono przez zwykle zmieszanie powyzszych skladników i byl w stanie plynnym umozliwiajacym przelanie go do naczyn. Po uplywie 15—20 minut koncentrat zestalil sie i nie mozna bylo go przelewac bez uprzedniego energicznego wytrzasania.Przyklad II. Wytworzono koncentrat tiksotropowy przez zmieszanie skladników w podanej kolejnos¬ ci: Paraquat, koncentrat 111,25*/ Kelzan (dodano w postaci 2% roztworu wodnego) 1,2 g Gasil23 10,0g DS4392 8,2 g LissapolNX 2,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Gasil 23: nazwa handlowa subtelnie sproszkowanej krzemionki, uzytej jako wypelniacz, o powierzchni wlasciwej 300m2/g.Przyklad III. Wytworzono koncentrat tiksotropowy przez zmieszanie skladników w podanej kolejnos¬ ci: Paraquat, koncentrat Kelzan (dodano w postaci 2% roztworu wodnego) Gasil 23 Hydral D S 4392 Lissapol NX Kwas octowy Woda 111,25 g*i 1,2 g ,0 g ,0 g 8,2 g 2,2 g 0,5 g do 200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Hydral: nazwa handlowa subtelnie sproszkowanego tlenku glinu, którego 0,04% zostaje na sicie 325 mesh.Przyklad IV. Zmieszano skladniki w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111,25 g */ Kelzan (dodano w postaci 2% roztworu wodnego) 1,4 g LubrolW 2,2 g Ethoduomeen 8,2 g90 345 5 Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraqat w gotowej mieszaninie.Lubrol: nazwa handlowa srodka powierzchniowo-czynnego, bedacego produktem kondensacji alkoholu cetylowego z tlenkiem etylenu w stosunku molowym 1 :20.Ethoduomeen: nazwa handlowa srodka zwilzajacego, stanowiacego produkt kondensacji tlenku etylenu z amina o wzorze RNH(CH2)3NH2/ pochodna kwasów tluszczowych zawartych w loju.P r z y k l a d V. Zmieszano skladniki w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111,25 g*/ Kelzan (dodano w postaci 2% roztworu wodnego 1,4 g LubrolW 2,2 g Duoquad 8,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Duoquad: nazwa handlowa srodka powierzchniowo-czynnego bedacego dwuamina otrzymana z kwasów tluszczowych zawartych w loju i czwartorzedowana chlorkiem metylu.Przyklad VI. Wytworzono tiksotropowy koncentrat, stosujac skrobie jako czynnik zelujacy. Zmiesza¬ no skladniki w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111,25 g */ Skrobia 10,0 g LissapolNX 2,2 g D S4392 8,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Przyklad VII. Wytworzono tiksotropowy koncentrat, stosujac hydroksyetyloceluloze jako czynnik zelujacy, przez zmieszanie skladników w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111,25 g */ Gasil23 10,0 g Natrosol NH250 10,0g LissapolNX 2,2 g D S4392 8,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Natrosol NH 250: nazwa handlowa hydroksyetylocelulozy o duzej lepkosci.Przyklad VIII. Wytworzono tiksotropowy koncentrat, stosujac karboksymetyloceluloze sodowa jako czynnik zelujacy, przez zmieszanie skladników w podanej kolejnosci: Paraquat, koncentrat 111,25 g */ Gasil23 10,0g Cel Iofas B 300 (dodano w postaci 10%roztworu) 10,0 g LissapolNX 2,2 g D S4392 8,2 g Kwasoctowy 0,5 g Woda do200,0 g */ Ilosc odpowiadajaca 20% wagowych jonu paraquat w gotowej mieszaninie.Przyklad IX. Zmieszano skladniki w podanej kolejnosci: Diquat dibromide, koncentrat 150,0 g Fosforansodu 4,82 g Molibdeniansodu 0,32 g Kelzan (dodano w postaci 2% roztworu wodnego) 2,4 g6 90 345 Wodorotleneksodu 1,0 g Metaboran sodu (dodano w postaci roztworuwodnego) 0,6 g Woda do200,0 g Ilosc uzytego diguat dibromide odpowiada 13,3% wagowych jonu diquat w gotowej mieszaninie.Przyklad X. Wytworzono tiksotropowy koncentrat, stosujac drobno sproszkowana krzemionke jako czynnik zelujacy. Zmieszano skladniki w podanej kolejnosci: Paraquat,koncentrat X g LissapolNX 1,1 g D S4392 4,1 g Benzoesansodu 2,0 g Metaboransodu 1,3 g Santocel54 2,0 g K320 13,0g Spestone 17,0 g Woda do100,0 g Ilosc X koncentratu paraquat zalezy od anionu uzytej soli i w przeliczeniu na jon paraquat wynosila 20% wagowych.Santocel 54: nazwa handlowa aerozelu krzemionkowego.K 320: krzemionka o grubszym ziarnie niz w Santocel 54.Spestone: nazwa Handlowa drobno sproszkowanego kaolinu.Wytworzono inny koncentrat tiksotropowy zawierajacy drobno sproszkowana krzemionke, przez zmiesza¬ nie ponizszych skladników: Paraquat,koncentrat X g LissapolNX 1,1 g DS4392 4,1 g Benzoesansodu 2,0 g Metaboransodu 1,3 g Santocel54 15,0 g Woda do100,0 g */ odpowiadalo 20% wagowym.Przyklad XI. Zmieszano nastepujace skladniki: Dwuchlorek 1,1-dwu-2-hydroksyetylo-4,4'-dwupirydyliowy (w przeliczeniu na kation dwupirydyliowy) 20,0 g Kelzan 0,4g LissapolNX 1,1 g DS4392 4,1 g Metaboransodu 440 ppm Woda do100,0 g Przyklad XII. Zmieszano nastepujace skladniki: Dwuchlorek 1-(2-hydroksyetylo)-1'-metylo-4,4'-dwupirydyliowy 20,0 g */ Kelzan 0,4g LissapolNX 1,1 g DS4392 4,1 g Metaboransodu 140 ppm Woda do 100,0 g */ w przeliczeniu na kation dwupirydyliowy.Przyklad XIII. Zmieszano skladniki w podanej kolejnosci: Dwuchlorek 1,1'-dwukarba myIomety Io- 4,4'-dwupirydyliowy 20,0 g Kelzan 0,4g LissapolNX 1,1 g DS4392 4,1 g90 345 7 Metaboransodu 140 ppm Woda do 100,0 g */ w przeliczeniu na kation dwupirydyliowy.Przyk, lad XIV. Wytworzono tiksotropowy koncentrat, stosujac zywice ksantanowa jako czynnik zelujacy. Zmieszano nastepujace skladniki: Paraquat,koncentrat 111,25 g . Kelzan (dodano w postaci 1 —2% roztworu wodnego 0,80 g LissapolNX 2,2 g DS4392 8,2 g Rozcienczony kwas octowy lub amoniak do pH 7,0—7,2 Metaboran sodu czterowodny (dodany w postaci 5% roztworu wodnego) 140 ppm Silcolapse M430 0,02 g Woda do200,0 g Silicolapse: nazwa handlowa srodka przeciwpieniacego zawierajacego zwiazek silikonowy.Przyklad XV. Wytworzono koncentrat jak w przykladzie XIV, z ta róznica, ze koncentrat paraquatu uzyto w ilosci 55,63 g i uzyskano koncentrat chwastobójczy o zawartosci 10% wagowych kationu paraquat.Przyklad XVI. Dzialanie chwastobójcze srodka wedlug wynalazku. Tiksotropowy koncentrat z przykladu XIV przeprowadzono w postac plynna przez energiczne wytrzasanie w ciagu 1 minuty, wymieszano w wiadrze z niewielka iloscia wody, dodano do okolo 23 litrów wody i wymieszano. Tak otrzymany roztwór rozcienczono w zbiorniku do opryskiwania i uzyto do opryskania scierniska po jeczmieniu zachwaszczonego róznymi chwastami trawiastymi, w tym perzem, stosujac 225 l/ha roztworu przy cisnieniu 3,5 kG/cm2. Obszar doswiadczalny podzielono na pólka 5mX 15 m i przeprowadzono szesc badan powtórzonych pieciokrotnie.W trzech badaniach uzyto srodka wedlug wynalazku, a w pozostalych trzech stosowano typowy srodek chwastobójczy zawierajacy chlorek paraquatu w ilosci 20% wagowych jonu paraquatu oraz ten sam srodek powierzchniowo-czynny i w takiej samej ilosci co w kompozycji wedlug wynalazku (przyklad XIV). Badania wykonano jak nastepuje: 1. Typowy srodek paraquatu uzyty w ilosci 1,4 l/ha 2.Typowy srodek paraquatu uzyty w ilosci 2,8 l/ha 3. Typowy srodek paraquatu uzyty w ilosci 5,6 l/ha 4. Srodek wedlug przykl. XIV uzyty w ilosci 1,4 l/ha . Srodek wedlug przykl. XIV uzyty w ilosci 2,8 l/ha 6. Srodek wedlug przykl. XIV uzyty w ilosci 5,6 l/ha Procentowe uszkodzenie chwastów oceniano po 11 i 18 dniach od opryskania, przyjmujac za 100% chwasty, calkowicie zniszczone. Wyniki zestawiono ponizej: Ocena po 11 dniach po 18 dniach Typowy srodek paraquatu 1,4 l/ha 44 72 2,8 l/ha 58 82 ,6 l/ha 62 88 Srodek wedlug przykladu XIV 1,4 l/ha 46 70 2,8 l/ha 54 78 ,6 l/ha 62 88 Przytoczone dane wskazuja, ze wyniki, w granicach wahan dopuszczalnych w tego typu badaniach, dla srodka wedlug wynalazku sa takie same jak dla srodka typowego. PL

Claims (16)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Tiksotropowy srodek chwastobójczy w postaci koncentratu, znamienny tym, ze stanowi wodny roztwór soli czwartorzedowego kationu dwupirydyNowego o wlasnosciach chwastobójczych, zawierajacy czyn-8 90 345 nik zelujacy, przy tym roztwór posiada pH o wartosci nie wiekszej niz 9 oraz stezenie kationu dwupirydyliowe¬ go co najmniej 10% wagowych.
2. 2. , Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako sól czwartorzedowego kationu dwupirydyli- owego zawiera zwiazek o wzorze ogólnym 1, w którym (X)n" oznacza anion, a n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4.
3. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako sól czwartorzedowego kationu dwupirydy- liowego zawiera zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym R i R1 sa takie same lub rózne i niezaleznie oznaczaja rodnik alkilowy lub alkenyIowy o T—4 atomach wegla, ewentualnie podstawione grupa wodorotlenowa, karboksylowa, alkoksyIowa, alkilokarbonylowa, alkoksykarbonylowa, karbamoilowa, N-alkilokarbamoilowa lub atomem chlorowca, (X)n* oznacza anion, a n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4.
4. 4. Srodek wedlug zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, ze zawiera sól dwupirydyliowa o anionie chlorkowym, bromkowym, jodkowym, metylosiarczanowym lub p-toluenosulfonianowym.
5. 5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera sól dwupirydylio^/a w ilosci 10—30% wagowych w przeliczeniu na kation dwupirydyliowy. 6. ,
6. 6. Srodek wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze zawiera 15—25% wagowych s' ii dwupirydyNowej w przeliczeniu na kation.
7. 7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera czynnik zeluja jy w ilosci 0,3—35% wagowych.
8. 8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako czynnik zelujacy zawiera polisacharyd, pochodna celulozy, albo subtelnie rozdrobniona krzemionke, tlenek glinu lub kaolin.
9. 9. Srodek wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze jako czynnik zelujacy zawiera zywice ksantanowa z dodatkiem soli boranowej.
10. 10. Srodek wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze zawiera 0,3—1,5% wagowych zywicy ksantanowej.
11. 11. Srodek wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze posiada pH w zakresie 6—9.
12. 12. Srodek wedlug zastrz. 11,znamienny tym, ze posiada pH w zakresie 6,5—7,3.
13. 13. Srodek wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze dodatkowo zawiera subtelnie rozdrobniona krzemionke lub tlenek glinu.
14. 14. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dodatkowo zawiera srodek po ierzchniowo- czynny.
15. 15. Srodek wedlug zastrz. 14, z n a mi * n n y t y m, ze jako srodek powierzchniowo-oynny zawiera produkt kondensacji tlenku etylenu z p-nonylofenolem, p-oktylofen 'em lub p-oktylokrezolem.
16. 16. Srodek wedlug zastrz. 14, znamienny tym, ze jako srodek powierzchniowo-;zynny zawiera produkt kondensacji tlenku etylenu z aminami pochodzacymi z ziaren soi. O O * w- WZÓR 1 *-'0-^Q-R'*i*r WZÓR 2 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL