PL90133B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek, który stosowany zarówno ze srodowiska wodnego jak i rozpuszczalni¬ ka organicznego nadaje wlóknom syntetycznym i wyrobom z tych wlókien oraz z ich mieszanek z wlóknami naturalnymi lub sztucznymi wlasnosci antystatyczno-zmiekczajace. Znana jest rzecza, ze wlókna syntetyczne w czasie ich przerobu silnie sie elektryzuja. Wyroby z wlókien syntetycznych i ich mieszanek z wlóknami naturalnymi lub sztucznymi odznaczaja sie sztywnoscia, nieprzyjemnym „chwytem", zle sie ukladaja w czasie noszenia, zwlaszcza gdy pozostaja w kontakcie z druga powierzchnia wyrobu z wlókna syntetycznego, wykazuja niekorzystne cechy elektryzowania sie. Aby zapobiec elektryzowaniu sie wlókien syntetycznych i jednoczesnie nadac wyrobom z tych wlókien przyjemny, miekki chwyt, a tym samym polepszyc wlasnosci uzytkowe, stosuje sie wykonczenia antystatyczno-zmiekczajace. Do tego celu stosowane sa róznego rodzaju pomocnicze srodki o charakterze jonowym lub niejonowe addukty tlenku etylenu. Szczególnie korzystnym dzialaniem zmiekczaja¬ cym i antyelektrostatycznym odznaczaja sie zwiazki kationowe stanowiace czwartorzedowe zwiazki amoniowe produktów kondensacji kwasów tluszczowych, szczególnie kwasu stearynowego z t rój eta no I oa mina. Zwiazki te maja forme twardych wosków, zle rozpuszczalnych w wodzie, trudno rozdrabniajacych sie w urzadzeniach mechanicznych, co stwarza trudnosci przy ich stosowaniu na skale techniczna, a przez to ogranicza szersze zastosowanie w przemysle. W procesie przygotowania ich kapieli przeznaczonej do napawania, zwiazki te musza byc dokladnie pastowane, podgrzewane i czesto cedzone.

Stwierdzono, ze przez dodanie do zwiazków kationowych tego typu, w koncowej fazie ich syntezy, okreslonych srodków dyspergujacych, hydro tropowych, stabilizatorów kwasowosci i wody powstaje mieszanina zapewniajaca latwa i dobra mieszalnosc z woda oraz rozpuszczalnikami organicznymi typu alifatycznych chlorowanych weglowodorów, z wytworzeniem ukladów dyspersyjnych odznaczajacych sie dobra stabilnoscia.

Srodek o wlasnosciach antystatyczno-zmiekczajacych do wlókien syntetycznych i sztucznych oraz ich miesza¬ nek z wlóknami naturalnymi wedlug wynalazku zawiera jako skladnik czynny czwartorzedowy zwiazek amoniowy produktu kondensacji kwasu stearynowego i trójetanoloaminy oraz dodatkowo na 100 czesci wagowych tego zwiazku 10-30 czesci wagowych substancji hydrotropowej takiej jak glikol etylenowy, gliceryna, heksantriol, 1—15 czesci wagowych dyspergatora niejonowego stanowiacego addukt przynajmniej 7 moli tlenku etylenu z alkilofenolem lub alkilopochodna, która zawiera rodnik alkilowy Ci4— Ci8, kwasu alkoholu, aminy2 90 133 wzglednie amidu, 5—10 czesci wagowych stabilizatora kwasowosci w postaci soli slabych kwasów i mocnych zasad nieorganicznych jak octan sodowy, weglan potasowy lub sole niektórych amin o temperaturze wrzenia wyzej 130°C i rozpuszczalnych w wodzie jak octan trójetanoloaminy, dwuetylenotrójaminy i innych oraz 0—80 czesci wody.

Srodek wedlug wynalazku dzieki latwemu tworzeniu drobnych, trwalych dyspersji zwiazku kationowego w wodzie oraz rozpuszczalnikach typu chlorowanych weglowodorów alifatycznych jest prosty w stosowaniu i nadaje sie do uzycia w kazdych warunkach przy przerobie wlókien syntetycznych jak równiez do wykonczen wyrobów z wlókien syntetycznych i ich mieszanek z wlóknami naturalnymi. Skutecznosc dzialania antystatycz¬ nego i zmiekczajacego srodka wedlug wynalazku jest podwyzszona na skutek bardzo dobrej dyspersji czynnego skladnika kationowego, obecnosci zwiazku hydrotropowego oraz dzialania synergetycznego zwiazku kationowe¬ go i srodka niejonowego.

Przyklad I. Srodek o dzialaniu antystatyczno-zmiekczajacym otrzymuje sie przez dodanie w tempera¬ turze 80° przy silnym mieszaniu do 100 czesci wagowych kwaternizowanego siarczanem dwumetylu produktu kondensacji kwasu stearynowego i trójetanoloaminy 20 czesci wagowych gliceryny, 2 czesci wagowych adduktu alkoholu oleocetylowego z 20 molami tlenku etylenu, 8 czesci wagowych octanu sodowego i 80 czesci wody.

Otrzymany srodek latwo rozprowadza sie w wodzie z utworzeniem trwalej dyspersji. Wyroby z wlókien poliestrowych i poliakrylonitrylowych zapreparowane tym srodkiem o stezeniu 5 g/l uzyskuja przyjemny, miekki chwyt, a skutecznosc antystatyczna wyrazona opornoscia powierzchniowa w temperaturze 25°C i wilgotnosci 65% wynosi okolo 5 • 10*12 dla obu rodzajów wlókien. Preparacja wykonana samym zwiazkiem niejono¬ wym — adduktem alkoholu oleocetylowego z tlenkiem etylenu uzytym w ilosci równowaznej do ilosci srodka wedlug wynalazku daje na wlóknie poliestrowym obnizenie opornosci do 4,0 • 10^12, natomiast na wlóknie poliakrylonitrylowym do 1,3 • 10,0S2. Sam zwiazek kationowy daje opornosc powierzchniowa na obu wymie¬ nionych wlóknach rzedu okolo 1,0 • !0l>J2.

Przyklad II. Srodek o dzialaniu antystatyczno-zmiekczajacym otrzymuje sie przez dodanie w tempe¬ raturze 90°C przy silnym mieszaniu do 100 czesci wagowych kwaternizowanego jodkiem metylu produktu kondensacji kwasu stearynowego i trójetanoloaminy 25 czesci wagowych glikolu etylenowego, 3 czesci wago¬ wych adduktu nonylofenolu z 10 molami etylenu i 10 czesci wagowymi octanu trójetanoloaminy. Otrzymany srodek rozprowadza sie latwo w wodzie z utworzeniem trwalej dyspersji. Wyroby z wlókien poliestrowych i poliakrylonitrylowych zapreparowane tym srodkiem o stezeniu 2 g/l uzyskuja przyjemny miekki chwyt, a opornosc powierzchniowa w temperaturze 25°C i wilgotnosci 65% wynosi 8 • 10712 do 5 • 10*12.

Srodek niejonowy — addukt nonylofenolu z tlenkiem etylenu w takim samym stezeniu jak srodek wedlug wynalazku daje opornosc 6,0 ; 10* na wlóknie poliestrowym i 1,2 • 10IOS2 na wlóknie poliakryJonitrylowym, natomiast sam srodek kationowy okolo 1 • 10^ 12.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek o wlasnosciach antyelektrostatycznozmiekczajacych do wlókien syntetycznych, sztucznych i ich mieszanek z wlóknami naturalnymi zawierajacy czwartorzedowy zwiazek amoniowy produkt kondensacji kwasu stearynowego z trójetanoloamina, znamienny tym, ze sklada sie ze 100 czesci wagowych zwiazku amoniowego, 10—30 czesci wagowych substancji hydrotropowej takiej jak glikol etylenowy, gliceryna, heksan- triol, 1—15 czesci wagowych niejonowego dyspergatora w postaci adduktu przynajmniej 7 moli tlenku etylenu zalkilofenolem lub alkilopochodna która ma rodnik alkilowy C|4— Clti kwasu, alkoholu, aminy wzglednie amidu, 5—10 czesci wagowych stabilizatora kwasowosci w postaci soli slabych kwasów i mocnych zasad nieorganicznych jak octan sodowy, weglan potasowy lub soli niektórych amin o temperaturze wrzenia powyzej 130 C i rozpuszczalnych w wodzie jak octan trójetanoloaminy, dwuetylenotrójaminy i innych oraz 0—80 czesci wody. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl