PL90046B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób jednoczesnego otrzymywania tluszczu i naturalnego bialka, z rosim- nych surowców oleistych, przy czym uzyskuje sie tluszcz i bialka o wysokiej jakosci, ufnoiliwiajacej ich stosowania na przyklad jako substancji podstawowych do wytwarzania margaryny wzglednie do wytwarzania lub uszlachetniania srodków spozywczych zawierajacych bialko.Jak wiadomo, roslinne oleje i tluszcze otrzymuje sie przez wytlaczanie z surowych lub wstepftfe obrobionych materialów wyjsciowych, albo tez za pomoca ekstrakcji tluszczów rozpuszczalnikami.Stosowano równiez rozdrabnianie materialu, wyjsciowego, zawierajacego tluszcz, w obecnosci orfantetnej lub nieorganicznej cieczy ekstrahujacej i mechaniczne oddzielanie oleju badz to bezposrednio i powstalej w ten sposób zawiesiny, badz tez posrednio ze wzbogaconej fazytluszczowej. .^. .W celu otrzymywania bialek z nasjon oleistych z reguly odtluszczona srute poddawano dzialaniu wodno- alkalicznych roztworów, roztworów elektrolitów albo dzialaniu kombinacji tych srodków ekstrakcyjnych, ewentualnie z dodatkiem rozpuszczalników organicznych. Z otrzymywanych ekstraktów wytracano bialka przy okreslonej wartosci pH roztworu, wzglednie przez ogrzewanie i oddzielanie mechanicznie. ^ Nowsze procesy polegaja na kombinacji omówionych wariantów technicznych i zmierzaja do jednoczesnego otrzymywania oleju i bialka. Wada powyzszych sposobów jest fakt. iz podczas jednoczesnej ekstrakcji powstaja niezmiernie trwale emulsje tluszczu, zawierajace bialko z których za pomoca prostych zabiegów mechamcznych nie mozna oddzielictluszczu. w*«u*.Usilowano wiec dzialaniu bialka, jako koloidu ochronnego, zapobiegac za pomoca procesów ni«ruin,cz- nych enzymatycznych lub elektroforetycznych. Wymaga to jednak dodatkowych wysok.cn "akladó*, na aparature dlugich okresów inkubacji co utrudnia prowadzenie procesu w sposób ciagly. Ponadto wyda.no* ^^^TT^, wad dotychczas znanych sposobów, jak stosowania organicznych i niecZicznych rozpuszczalników, a takie wysokich nakladów technicznych i ekonomicznych na rozdz.e.en.e trwalych emulsji z tluszczów zawierajacych bialko.2 90 046 Celem wynalazku jest zastosowanie sposobu, umozliwiajacego kompleksowa przeróbke kleistych surowców roslinnych, to jest sposobu jednoczesnego otrzymywania tluszczu i bialka o wysokiej jakosci pozwalajacej na bezposrednie ich zuzycie jako srodków spozywczych.Sposobem wedlug wynalazku wstepnie rozdrobniony surowiec poddaje sie subtelnemu rozdrobnieniu w obecnosci roztworu elektrolitu, wydziela sie z otrzymanej mieszaniny stezona faze tluszczowa, roztwór bialek i stala pozostalosc i nastepnie roztwór zawierajacy wytracone bialka neutralizuje sie kwasem do punktu izoslektrycznego bialka, oraz wydziela tluszcz ze stezonej fazy tluszczowej za pomoca alkoholu lub mieszania, przy czym do roztwarzania stosuje sie 10-15% roztwór soli kuchennej, który po przeprowadzeniu procesu powtórnie zawraca sie do etapu subtelnego rozdrabniania, a poczatkowy stosunek elektrolitu do surowca wynosi od 15:1 do 5:1. Wydzielona z mieszaniny stezona faze tluszczowa, rozdziela sie za pomoca wmieszania z 10-40% etanolu, w odniesieniu do masy fazy tluszczowej, albo za pomoca intensywnie dzialajacego mieszadla lub mieszalnika pod cisnieniem zwyklym lub obnizonym, w temperaturze 50-100°C. Przy rozdzielaniu stezonej fazy tluszczowej ewentualnie wprowadza sie przegrzana pare wodna lub enzymy przyspieszajace rozdzielenie.Przed rozdzieleniem emulsji tluszczowej korzystnie powoduje sie mniej lub bardziej dokladne jej odwodnienie, przy czym zamiast etanolu stosuje sie jego homologi.Zaleta sposobu wedlug wynalazku, jest to, ze do wykonania procesu nie sa konieczne wysokie naklady na kupno maszyn, lze proces wedlug wynalazku zapewnia jednoczesne otrzymywanie bialka i tluszczu, które mozna bezposrednio stosowac jako pozywienie dla ludzi.Otrzymywane produkty wykazuja wysoki stopien czystosci, dzieki czemu tluszcz bezposrednio albo z niewielkim nakladem na jego rafinacje nadaje sie do uzytku.Uzyskane bialko wykazuje wysoka wartosc biologiczna, to znaczy, ze podczas jego otrzymywania nie nastapilo obnizenie jego wartosci spozywczo-fizjologicznej i mozna jako produkty posrednie otrzymywac dalsze skladniki takie jak gosypol. Dalsza zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ie w przeciwienstwie óo szeroko opisanych sposobów nie jest konieczne otrzymywanie wodnej zawiesiny o scisle ustalonej wartosci pH, oraz ogrzewanie.Sposób wedlug wynalazku opisano bardziej szczególowo w zastosowaniu do nasion oleistych.Rozdrobnione wstepnie, ewentualnie pozbawione lusek nasiona oleiste rozdrabnia sie w odpowiednim urzadzeniu, na przyklad w Ultra-turaxie wzglednie w mlynie kulkowym w obecnosci Wcrotnej Ilosci 10% wodnego roztworu elektrolitu, az do wielkosci czastek ponizej 10jum. Powstala wodna zawiesine stalych czastek tluszczu, rozpuszczalnych zwiazków azotu i innych skladników komórkowych, rozdziela sie w samoczynnie odprowadzajacym separatorze trójdroznym na ciala stale (sruta I) stezona faze tluszczowa („smietane") I wodny, zawierajacy elektrolit roztwór zwiazków azotu. Nalezy zaznaczyc, ze rozdzielanie w wirówce trójdroz* nej stanowi jedna tylko z mozliwych metod rozdzielania opisanych trzech faz. Rozdzielanie to moie sie równi** odbywac i w taki sposób, ze najpierw odwirowuje sie ciala stale, a dopiero w jednym z nastepnych stadiów procesów oddziela sie „smietane" od roztworu bialka za pomoca jednorazowego lub kilkakrotnego odwirowania.Ze „smietany" przez dzialanie mechaniczne, enzymatyczne lub traktowanie alkoholem uwalnia sie ©fej, po czym po oddzieleniu oleju pozostaje sruta II. Srute I i srute II laczy sie ze soba. Po wysuszaniu, ewentualnie po uzupelnieniu mozna je stosowac jako pozywienie dla zwierzat albo jako dodatek do srodowisk poiywkowych w procesach z udzialem mikrobów.W celu oddzielenia bialka, w wodnym roztworze otrzymanym przy rozdzielaniu faz nastawia sie wartosc pH odpowiadajaca izoelektrycznemu zakresowi stracania bialka (pH 4,5- 5,0). Stracone bialko wyodrebnia sie w odpowiedni sposób, na przyklad za pomoca odwirowania, dekantacji, filtracji, flotacji. Pozostaly po usunlecru bialka wodny roztwór elektrolitu mozna bezposrednio po zobojetnieniu albo po uzupelnieniu do skladu wyjsciowego stosowac jako ciecz wypierajaca i wprowadzic ponownie do procesu.Dalej, mozna przez oddzielenie metoda sprasowywania fazy wodnej albo przez wtórna ekstrakcje odpowiednimi rozpuszczalnikami odzyskac dalsze porcje tluszczu i bialka. Rozdzielanie stezonej fazy tluszczo¬ wej („smietany") ilustruja nastepujace przyklady.Przyklad I. Otrzymana w znany sposób stezona faze tluszczowa traktuje sie w mieszalniku 96% alkoholem etylowym albo jego homologiem w ilosci stanowiacej dziesiata czesc jej ciezaru. Mieszajac ogrzewa sie do 55-70°C, po osiagnieciu tej temperatury miesza sie jeszcze wciagu dalszych pieciu minut i powstala mieszanine tluszczu, etanolu, wody i cial stalych (sruty II) rozdziela sie za pomoca separatora trójdroznego.Przyklad II. W zbiorniku zaopatrzonym w intensywnie dzialajace mieszadlo obrabia sie otrzymana w znany sposób stezona faze tluszczowa w temperaturze 50° C przy czym w okreslonych odstepach czasu usuwa sie ze zbiornika oddzielony tluszcz.Przyklad III. W reaktorze, za pomoca przegrzanej pary wodnej doprowadza sie temperature otrzyma- nej w znany sposób stezonej fazy tluszczowej do 70-90°C. Podczas intensywnego mieszania w intensywnie90046 3 dzialajacym mieszalniku (turbomieszalniku) smietana ulega rozdzieleniu. Aby przedluzyc czas obróbki, prowadzi sie material czesciowo w obiegu kolowym. Nastepnie w separatorze odbywa sie oddzielenie tluszczu od pozostalosci. Poniewaz ta pozostalosc jeszcze nie jest calkowicie pozbawiona oleju poddaje sie ja. drugiemu stadium obróbki.Przyklad IV. W zbiorniku ogrzewanym posrednio i zaopatrzonym w mieszadlo obrabia sie otrzymana w znany sposób stezona faze tluszczowa wciagu godziny w obecnosci 0,1% roztworu papainy w buforze fosforanowym wedlug Sórrensena przy pH 6,5 w temperaturze 50°C. Wydzielajacy sie przy tym wzglednie po dodatkowym ogrzewaniu tluszcz oddziela sie. Otrzymana pozostalosc zawierajaca jeszcze tluszcz mozna przerabiac dalej wedlug przykladu od I do III. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania tluszczu i naturalnego bialka z oleistych surowców roslinnych przez poddanie wstepnie rozdrobnionego suiowca subtelnemu rozdrobnieniu w obecnosci roztworu elektrolitu, wydzielenie z otrzymanej mieszaniny stezonej fazy tluszczowej, roztworu bialek i stalej pozostalosci i nastepne wytracenie bi^lka przez zneutralizowanie roztworu kwasem do punktu izoelektrycznego bialka, oraz wydzielenie tluszczu ze stezonej fazy tluszczowej za pomoca alkoholu lub mieszania, z na m i en y tym, ze do roztwarzania stosuje sie 10 — 15% roztwór soli kuchennej, który po przeprowadzeniu procesu powtórnie zawraca sie do etapu subtelnego rozdrabniania, przy czym poczatkowy stosunek elektrolitu do surowca wynosi od 15:1 do 5:1, a wydzielona z mieszaniny stezona faze tluszczowa, rozdziela sie za pomoca zmieszania z 10 — 40% etanolu, w odniesieniu do masy fazy tluszczowej, albo za pomoca intensywnie dzialajacego mieszadla lub mieszalnika, pod cisnieniem zwyklym lub obnizonym, w temperaturze 50 — 100°C, przy czym ewentualnie wprowadza sie przegrzana pare wodna lub enzymy przyspieszajace rozdzielenie.
2. 2. Sposób otrzymywania tluszczu i naturalnego bialka z oleistych surowców roslinnych przez poddanie wstepnie rozdrobnionego surowca subtelnemu rozdrobnieniu w obecnosci roztworu elektrolitu, wydzielenie z otrzymanej mieszaniny stezonej fazy tluszczowej, roztworu bialek i stalej pozostalosci i nastepne wytracenie bialka przez zneutralizowanie roztworu kwasem do punktu izoelektrycznego bialka, oraz wydzielenie tluszczu ze stezonej fazy tluszczowej za pomoca alkoholu lub mieszania, znamienny tym, ze do roztwarzania stosuje sie 10 - 15% roztwór soli kuchennej, który po przeprowadzeniu procesu powtórnie zawraca Sie do etapu subtelnego rozdrabniania, przy czym poczatkowy stosunek elektrolitu do surowca wynosi od 15:1 do B:1, wydzielona z mieszaniny stezona faze tluszczowa odwadnia sie czesciowo lub calkowicie i rozdziela dodajac 10 -,40% homologów etanolu, w odniesieniu do masy fazy tluszczowej. PL