Opis patentowy opublikowano: 30.07.1977 89 735 MKP B22d 13/10 Int. Cl2. B22D 13/10 Twórcywynalazku: Leszek Chomicjd, Franciszek Chruszcz, Jerzy Dziubinski, Ireneusz Warzynski Uprawniony z patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Gliwice (Polska) Mechanizm rdzenia maszyny do odsrodkowego odlewania kielichowych zeliwnych rur Wynalazek dotyczy mechanizmu rdzenia maszyny do odsrodkowego odlewania kielichowych zeliwnych rur.Znane jest rozwiazanie objete zgloszeniem P—153564, w którym do kielicha kokili wstawia sie metalowy rdzen, a po zalaniu kokili cieklym zeliwem, w chwili, gdy w strefie kielicha nastapi skurcz krzepniecia, to jest gdy temperatura kielicha odlewanej rury wynosi nieco ponizej temperatury skurczu krzepniecia a powyzej temperatu¬ ry okolo 950°C. Rdzen w tym wypadku wykonany jest z metalu o malym wspólczynniku rozszerzalnosci najlepiej z inwaru.Znane jest równiez rozwiazanie wedlug zgloszenia P 156855, które polega na sztywnym osadzeniu rdzenia na obrotowym wale, który z kolei jest obrotowo nieprzesuwnie ulozyskowany w centrowanej tulei zamocowanej do regulowanych ramion mocowanych za pomoca srub do ramion sztywno polaczonych z rurowym obrotowo- przesuwnym walem nosnym, polaczonym z tlokiem silownika pneumatycznego. Rurowy obrotowo-przesuwny wal nosny posiada rolki lub kolki prowadzace, które poprzez elementy krzywkowe nakirowuja jeden z kilku rdzeni metalowych do otworu kielichowego w kokili. Rozwiazania te posiadaja kilka wad. Sztywne polaczenie rdzenia z obrotowym walem nie pozwalaja na amortyzacje wynikajaca z mimosrodowego osadzenia kokUi, jak tez nie amortyzuja posuwistych ruchów i drgan kokili, wynikajacych z luzów jej lozyskowania. Przez brak amortyzacji rdzen badz drga badz unosi kokile przez co powstaja powiklania w wytwarzaniu rur w postaci zakleszczen lub pekniec a jednoczesnie brak wspólosiowosci mechanizmów wplynal ujemnie na prace silowni¬ ka, klinowych pasów jak i ulegalo zniszczeniu polaczenie miedzy rdzeniem a kokila. Konsekwencja wycierania sie byly rozrzuty wymiarowe poszczególnych kielichów rur.Zadaniem technicznym do rozwiazania jest mechanizm rdzenia maszyny do odsrodkowego odlewania kielichowych zeliwnych rur umozliwiajacy umieszczenie i wyciaganie z kokili metalowego rdzenia w sposób mechaniczny z jednoczesnym centrowaniem metalowego rdzenia w kokili.Zadanie to rozwiazuje mechanizm, w którym metalowy rdzen jest osadzony korzystnie za pomoca przegubu na trzpieniu, umieszczonym obrotowo przesuwnie korzystnie w kulowym przesuwnym przegubie, który z kolei jest polaczony najlepiej poprzez nastawne ramie z dragiem silownika. Na trzpieniu osadzony jest sciagajacy zderzak, a trzpien dla amortyzacji docisku ma dociskowa sprezyne i regulator docisku korzystnie2 89 735 srubowy. Dla ulatwienia centrowania metalowego rdzenia wko kiIi, zastosowano sprezyny, laczace rdzen z trzpieniem. Drag silownika ma wodzaca rolke prowadzaca w prowadniku.Tak wykonany mechanizm rdzenia do odsrodkowego odlewania kielichowych rur pozwala na zautomatyzo¬ wanie procesu odlewania rur, a zwlaszcza procesu zakladania i wyjmowanie metalowego rdzenia.Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w schemacie mechanizm rdzenia maszyny do odsrodkowego odlewania kielichowych rur zeliwnych wraz z metalowa kokila i kadzia, a fig. 2 przedstawia osadzenie metalowego rdzenia na obrotowym trzpieniu za pomoca membran.W kokili 2 od strony kielicha jest umieszczony metalowy rdzen 4, osadzony na obrotowym przesuwnym trzpieniu 6, za pomoca przegubu 5 kulowego i wyrównawczych sprezyn 7. Obrotowy trzpien 6 jest osadzony poprzez przesuwny przegub 8 w nastawnym ramieniu 18. Z drugiej strony ramie 18 polaczone jest na stale z dragiem 14 silownika 11. Ponadto na dragu 14 silownika 11 znajduje sie wodzaca rolka 13, wspólpracujaca z prowadnikiem 12. Dla regulacji i ustalenia stalego nacisku rdzenia 4 na kokile 2, mechanizm ma sprezyne 9 z regulatorem 10, wywierajacy nacisk na trzpien 6. Dla wyciagania rdzenia 4, z kokili 2, trzpien 6 ma sciagajacy zderzak 16. Nastawne ramie 18 sklada sie z dwóch czesci, które polaczone sa za pomoca srub 15. Dla regulacji skoku draga 14 silownika 11 w dnie cylindra znajduje sie nastawny zderzak 23.Mechanizm rdzenia wedlug wynalazku dziala nastepujaco: W kokili 2 umieszczony jest metalowy rdzen 4, kokila 2 najezdza tak, aby wylot leja zalewowej kadzi 1 znalazl sie tuz obok metalowego rdzenia 4. Uruchamia sie wówczas mechanizm obrotu kokili 2, która wraz z rdzeniem 4 obraca sie, nastepnie przechyla sie kadz 1, zalewajac kokile zeliwem. W momencie skrzepniecia zeliwa w miejscu stanowiacym kielich rury, uruchamia sie pneumatyczny silownik 11, powodujac ruch draga 14 w kierunku 17, 20, a tym samym wyciagniecie rdzenia 4 z gotowego kielicha rury 3. Nastepnie w znany sposób, po zakonczeniu odlewania rury 3, nastepuje jej wyciagniecie z kokili 2. Przeguby 5 i 8 oraz sprezyny 7 maja za zadanie amortyzowanie promieniowego bicia kokili 2 w czasie jej obracania. PL