Przedmiotem wynalazku jest mechanizm rozrza¬ du gazomierza miechowego.Znane sa mechanizmy rozrzadu gazomierza, w których walek korbowy zabezpieczony jest przed wstecznym obrotem przy pomocy zapadki zawie¬ szonej na walku korbowym, której jezyczek znaj¬ duje sie w rowku walka korbowego powodujac dzieki temu blokowanie walka przy wstecznych ob¬ rotach. Zapadka przy tego typu rozwiazaniach za¬ mocowana jest luzno w szczelinie podstawy walu korbowego a wiec istnieje mozliwosc przemieszcza¬ nia sie górnej czesci zapadki wzdluz walka korbo¬ wego i dlatego aby zapewnic blokowanie walka w kazdym polozeniu zapadki konieczne jest wy¬ konywanie rowków wzdluz walka korbowego.Wada tego rozwiazania jest koniecznosc stosowa¬ nia kosztownej obróbki jaka jest frezowanie. Znane jest równiez rozwiazanie w którym przesuwanie sie zapadki wzdluz korbowodu jest ograniczone dwo¬ ma kolnierzami, miedzy którymi znajduje sie za¬ padka. Rozwiazanie to ma te wade, ze jest stosun¬ kowo wysoka cena walka korbowego wynikajaca ze stosowania materialu wyjsciowego o srednicy co najmniej równej srednicy kolnierza oraz z bar¬ dzo pracochlonnej obróbki wiórowej.W znanych rozwiazaniach mechanizmu rozrzadu gazomierza stosuje sie do prowadzenia jednego su¬ waka, dwa lozyska, lub w przypadku • stosowania jednego lozyska, jak to jest omówione w opisie pa¬ tentowym austriackim nr 177262, wystepuje ko- 2 niecznosc zastosowania lacznika miedzy prowadni¬ kiem suwaka a dzwignia wahadlowa.Znane sa rozwiazania rozrzadu gazomierza, w których lozyska wykonane sa z tworzywa i za¬ bezpieczone przed wypadnieciem jezyczkiem znaj¬ dujacym sie pod wspornikiem, na którym znajduje sie korbowód. Wada tego rozwiazania jest koniecz¬ nosc demontazu wspornika w przypadku koniecz¬ nosci demontazu suwaka.Rozwiazanie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze zapadka zabezpieczajaca walek przed wstecznym obrotem umieszczona jest w rowkach znajdujacych sie w korpusie lozysk walka korbo¬ wego w ten sposób, ze jezyczek zapadki znajduje sie zawsze w plaszczyznie prostopadlej do walka przechodzacej przez nawiercony w walku otwór.Korbowód zamocowany jest do dzwigni wahadlo¬ wej przy pomocy sprezystych polaczen ksztalto¬ wych. Polaczenia te zrealizowano w ten sposób, ze w korbowodzie znajduje sie gniazdo czopa kulo¬ wego zakonczone szyjka, której srednica jest mniej¬ sza od srednicy czopa kulowego.Podczas montazu czopa z gniazdem nastepuje sprezyste odksztalcenie szyjki i glówka czopa ku¬ lowego zostaje wcisnieta do gniazda czopa. Aby ulatwic sprezyste odksztalcenia szyjki wokól gniaz¬ da czopa znajduje sie rowek. W osi gniazda czopa kulowego znajduje sie czop napedowy stanowiacy razem z gniazdami czopa kulowego oraz korbowo- dem jeden element, wykonany z tworzywa sztucz- 89 25489 21 3 nego. Dzwignia wahadlowa wykonana jest w ksztal¬ cie litery „L" a na jej koncu w poblizu zagiecia znajduje sie otwór wiekszy od srednicy prowadnika suwaka. W otworze tym znajduje sie koniec pro¬ wadnika suwaka majacy równiez ksztalt litery „L". 5 Lozysko prowadnika wykonane z tworzywa ma w dolnej czesci wtopiona blaszke, która po zamon¬ towaniu lozyska odgina sie zabezpieczajac w ten sposób lozysko przed wypadnieciem. Lozysko to ma szczeline mniejsza od srednicy prowadnika przez która przy montazu suwaka przeciska sie prowadnik powodujac rozchylanie sie ramion lozys¬ ka. Odmiana I lozyska charakteryzuje sie tym, ze szczelina znajduje sie na jednym z ramion lozyska.Odmiana II lozyska charakteryzuje sie tym, ze w stanie swobodnym ma rozwarte ramiona a po ** zmontowaniu równolegle, dzieki czemu sprezyste odksztalcenia oraz wystepy znajdujace sie na zew¬ netrznych powierzchniach ramion, zabezpieczaja lo¬ zysko przed wypadnieciem.Dzieki umiejscowieniu zapadki w rowkach, które M zabezpieczaja zapadke przed przesuwaniem sie wzdluz walka korbowego zastapiono frezowanie rowka wzdluz osi walu, wierceniem otworu w wal¬ ku. Spowodowalo to znaczne obnizenie kosztów wykonaniawalka. 25 Wykonanie korbowodu w calosci z tworzywa sztucznego pozwolilo na jednoczesne wykonanie gniazd czopa kulowego oraz czopa napedowego podczas jednego wtrysku eliminujac w ten sposób kilka czesci rozdzajowych. Opisane wykonanie lo- 30 zysk w znacznym stopniu ulatwiaja montaz i de¬ montaz suwaka.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm rozrzadu gazomierza mie- 35 chowego w rzucie ukosnym równoleglym, fig. 2 przedstawia przekrój A — A korpusu lozysk walka , korbowego wraz z zapadka, fig. 3 przedstawia korpus lozysk walka korbowego w widoku z góry, fig. 4 przedstawia przekrój przez polaczenie czopa 40 kulowego wraz z gniazdem czopa kulowego, fig. 5 przedstawia przekrój przez lozysko prowadnika, które zamontowane jest do podstawy, fig. 6 przed¬ stawia odmiane I fozyska w którym szczelina wy¬ konana jest z boku, fig. 7 przedstawia I odmiane 45 lozyska w widoku z boku, fig. 8 przedstawia II od¬ miane lozyska, którego konce sa rozwarte w stanie . spoczynku a fig. 9 przedstawia to samo lozysko co na fig. 8 zamontowane do podstawy.Jak uwidoczniono na fig. 1—9 mechanizm roz- 50 rzadu gazomierza sklada sie z walka korbowego 7 na którym zawieszona jest zapadka 6, której dolna czesc jest prowadzona w rowkach 8 znajdujacych sie w korpusie 1 lozysk walu korbowego. Z wal¬ kiem korbowym 7 polaczona jest dzwignia 3 na K której znajduje sie czop kulowy 9. Korbowód 2 la¬ czy dzwignie wahadlowa 4 z dzwignia 3 poprzez ksztaltowe polaczenia sprezyste, skladajace sie z czopów kulowych 9 oraz gniazd czopa kulowego «13. Wokól gniazda czopa kulowego 13 znajduje sie rowek 16, pozwalajacy na sprezyste odksztalcenie ° 4 sie szyjki 22'w czasie laczenia czopa 9 z gniazdem 13. W osi gniazda czopa kulowego znajduje sie czop napedowy 14 stanowiacy z korbowodem 2 oraz gniazdami czopów kulowych 13 jeden element.Z dzwignia wahadlowa 4 polaczony jest prowad¬ nik 5 suwaka wykonany w ksztalcie litery L. Ko¬ niec tego prowadnika znajduje sie w otworze 23 dzwigni wahadlowej 4. Drugi prowadnik 15 suwaka jest prowadzony w lozysku 11 majacym szczeline 17. Lozysko 11 po zagieciu blaszki 12 nie ma po¬ trzeby .demontowac w przypadku koniecznosci wy¬ jecia suwaka, gdyz szczelina 17, która jest mniej¬ sza od srednicy prowadnika 15 pozwala na wyjecie suwaka dzieki sprezystym odksztalceniom ramion lozyska 11, rozchylajacym sie w czasie przeciskania przez szczeline 17 prowadnika 15.Odmiana I lozyska charakteryzuje sie tym, ze szczelina 18 znajduje sie na bocznym ramieniu lo¬ zyska.Lozysko 19 stanowiace II odmiane lozyska ma ramiona 20 i 21 które w stanie spoczynku sa roz¬ warte, natomiast po wcisnieciu do podstawy sa równolegle a prezyste naprezenia i wystepy znajdu¬ jace sie na zewnetrznych powierzchniach ramion zabezpieczaja lozysko przed wypadnieciem. PL