Wykryto, ze mozna otrzymac cenne barwniki czteroazowe, które w kapieli obo¬ jetnej lub alkalicznej ciagna na bawelne, barwiac ja na jasne odcienie zielone o wy¬ rózniajacej :sie odpornosci na dzialanie swia¬ tla, skoro dwuazozwiazki barwników ami- nodisazowych typu R1-azo-R2-azo-Rs-NH2t w których R1 oznacza amine, R2—dajacy sie dalej dwuazowac skladnik srodkowy sze¬ regu naftalenowego, R3—zawierajaca pod¬ stawiona lub wolna oksy-grupe pochodna a - naftylaminy, sprzegnieta w polozeniu para wzgledem grupy aminowej lub kwas sulfonowy tejze, sprzegnac z tego rodzaju pochodnemi kwasu 2-amino-5-oksynaftale- no-7-sulfonowego, lub jego pochodnych podstawionych w polozeniu, które w hetero¬ cyklicznych lancuchach bocznych zawiera¬ ja dajaca sie dwuazowac grupe aminowa, poczem dwuazowac dalej i wreszcie pola¬ czyc z metyloketolem, lub jego pochodne¬ mi i produktami podstawienia lub z pochod¬ nemi (3 ketorioaldehydu lub 1.3 dwuoksy- chinoliny lub sulfoazonów, lub kwasu sali¬ cylowego i ich dajacemi sie sprzegac po¬ chodnemi.Przyklad L 853 czesci wagowych soli so¬ dowej barwnika aminodisazowego a miano¬ wicie kwas /-aminobenzeno-2-5-dwusulfo- nowy-azo-kwas/-aminonaftaleno-7-sulfono- wy-azo-kwas i-amino-2-etoksynaftaleno-6- sulfonowy zarabia sie woda na paste, po¬ czem studzac z zewnatrz energicznie, do- daje sie 280 cz, obj, lugu sodowegc o 38°Be\ Skoro wszystko sie rozpusci, natenczas roz¬ twór zadaje sie ochlodzonym roztworemwodnym 70 cz. wag. azotynu sodowego i jednorazowo 1400 do 2000 cz. obj. ochlo¬ dzonego up/zednio kwasu solnego 20% -ego.Dwuazowanie przebiega dosc szybko. Po dodaniu soli dwuazozwiazek wytraca sie jako osad fiolkowo-brunatny. Ten ostat¬ ni odsacza sie na zimno i wprowadza po¬ woli do mieszanego energicznie i ochladza¬ nego z zewnatrz roztworu zawierajacego 358 cz. wag. kwasu 4-aminobenzoylo-2-ami- no-5-oksynaftaleno-7^sulfonowego 100 cz. obj. wody lodowatej, nieznaczna ilosc a- monjakalnej i 2000 cz. obj. technicznej pi¬ rydyny. Sprzeganie nastepuje natychmiast, przyczem roztwór barwi sie na kolor nie¬ biesko czarny. Po ukonczonym sprzegnie¬ ciu barwnik wysala sie i odsacza. Oczy¬ szczony zapomoca ponownego rozpuszcze¬ nia barwnik trójazowy rozpuszcza sie w wodzie goracej, po ochlodzeniu do temp. od 0 do +5° roztwór zadaje sie wodnym roztworem 70 cz, wag. azotynu sodowego i zakwasza 800 cz. wag. 20%-ego kwasu solnego. Po dodaniu soli kuchennej zwia¬ zek dwuazotrójazowy osadza sie jako czar- no-fiolkowy osad o niemetalicznym poly¬ sku na powierzchni.Ten ostatni odsacza sie i sprzega w so¬ dowym roztworze przy 5 do 10° z 233 cz. wag. soli sodowej kwasu metyloketolo-sul- fonowego (porównaj patent niemiecki Nr 137 117) w 300 cz. obj. wody. Tworzenie sie barwnika równiez i w tym wypadku konczy sie dosc szybko. Barwnik wysala sie, odsa¬ cza, prasuje i .suszy.Nowy barwnik rozpuszcza sie latwo w wodzie. Ciagnie na bawelne wedlug jedne¬ go ze zwyklych sposobów farbowania, bar¬ wiac ja na jasne odcienie zielone o nad¬ zwyczajnej odpornosci na dzialanie swia¬ tla.Mozna otrzymac barwniki o podobnych odcieniach i wlasnosciach, skoro np. kwas i^aminobenzeno- 2,5:-dwusulfonowy ^zasta¬ pic kwasem 2-amino-7-metoksy benzeno-4- sulfonowym, lub 3-chloro-i-amino-benzeno- c-sulfonowym, lub 7-amino-benzeno-3-sul- fonowym lub /-amino-benzeno-2-4-dwUr sulfonowym lub 4-nitro-/-amino-benzeno- 2.5-dwusulfonowym lub 5-sulfo-2-amino- benzoesowym, lub anilina lub pochodnemi i produktami podstawienia. W powyzszym przykladzie zamiast znajdujacego sie na drugiem miejscu kwasu 7-amino-naftaleno- 7-sulfonowego równiez stosowac kwas 1-a.- mino-naftaleno-6-sulfonowy, lub mieszani¬ ne obu izomerów, lub nawet /-aminonafta- lcn.Zastapienie na trzeciem miejscu kwasu / - amino-2-etoksynaftaleno-6-sulfonowego 1 - amino-2.7-dwumetoksy-naftalenem lub kwasem ./-amino-2-naftoksy — p-propiono- wym o wzorze —O.CH..CH.—COOH lub kwasem /-amino-2.7-naftylenodwugli- kolowego o wzorze NH2 I HOOC.CHoO— —O.CH* COOH lub tez w-estrem J-ammo-2-oksyetoksy- naftalenowym kwasu siarkowego —O.CH0.CH..O.SO0H prowadzi zaleznie od uzytych skladników — 2 —do jasnej zielem o odcieniu niebieskawym lub zóltawym, posiadajacej powyzej wspomniane wlasnosci.Kwas 4'-amimo4enzylo-2-amino - 5^o- ksynaf taleno-7-sulfonowy na czwartem miejscu mozna zastapic z podobnym skut¬ kiem wogóle wszystkiemi innemi pochodne- mi kwasu 2-amino-5-oksynaftaleno-7-sul- fonowego i jego podstawionemi w poloze¬ niu / pochodnemi zawieraj acemi w hetero¬ cyklicznym lancuchu bocznym dajaca sie dwuazowac grupe aminowa, a wiec np. kwasem 4-(lub 3')-aminobenzoylo-2-amino- 5-oksynaftaleno - 1.7 - dwlusulfonowym lub kwasem.HOAS- (otrzymanym np. zapomoca kondensacji chlorku 4- wzglednie 3-nitro-fenylomoczni- ka lub izocyjanianu 4- wzglednie 3-nitrcfe- nylowego z kwasem 2-amino-5-oksynafta- leno-7-sulfonowego i nastepnie redukcji).Równiez przez zastapienie uzytego na piatem miejscu w powyzszym przykladzie kwasu metyloketolosulfonowego samym metyloketolem lub sulfazonem (porównaj np. patent niemiecki Nr 269 428) lub kwa¬ sem salicylowym, o-krezotinowym lub 1-3- dwuoksychinolina, lub równiez pyrazolo- nem, jako to ./-metylo-3-fenylo-5-pyrazolo- nem, kwasem /-fenylo-pyrazolono-3-kar- bonowym, /-/T-karboksy-f enylo) -3-metylo- 5-pyrazoIonem wzglednie jego izomerami mozna zmieniac zachowujac wlasnosci barwnika odcienie barwme otrzymanej zie¬ leni od niebieskozielonego do zóltozielo¬ nego.Przyklad IL 787 cz. wag. roli sodowej barwnika aminodisazowego a mianowicie 4' (lub — 3') -amkiobenzoylo-2-amino-i- chloro-5-oksynaftaleno - 7-sulfonowym lub kwasem 4"-aminobenzoylo-4'-aminobenzo- ylo-2-amino-5-n&ftaleno-7-5ulfonowym, lub jednym z jego izomerów, lub kwasem 3'- ammofenylo-/.2-naftyimidoazolo-5-oksy-7- sulfonowym, lulb kwasem 4l- (lub-3l)-ami- nofenylo-/.2-naftotiazolo-5-oksy-7 - sulfo¬ nowym wzglednie odpowiedniemi trójazo- lopochodnemi, lub 3-amino -y- (5-oksy-7- sulfo-2-naf tylo) -benizimidazolem (porównaj patent niemiecki Nr 252 575) lub 4* (lub -3')-aminofenylo-2-(5-oksy-7HSulfo) - nafty- lomocznikiem o wzorze —NH.CO.NH.CsHL.NHz kwas 2-aminonaflaletno-4.8-dwusulfonowy- azo - kwas /-aminonaftalenoazo-/-amino-2- metoksynaftaleno - 6 - sulfonowy dwuazuje sie wedlug wskazówek podanych w przy¬ kladzie I.Otrzymana zawiesine zwiazku dwuazo- dwójazowego wkrapla sie powoli do ener¬ gicznie ochlodzonego z zewnatrz roztworu, przygotowanego z 355 cz. wag. kwasu 3'- aminofenylo -1.2 - naf timidazolo - 5-oksy-7- sulfonowego, 100 cz. obj. wody lodowatej, 500 cz. obj. 20%-ej wody amonjakalnej i 2500 cz. obj. technicznej pirydyny. Barwnik tworzy sie natychmiast. Dalsza przeróbke prowadzi sie jak w przykladzie I. Oczy¬ szczony trójazobarwnik w postaci pasty rozpuszcza sie w cieplej wodzie. Dwuazuje sie jak i w przykladzie I i sprzega z sodo¬ wym roztworem 7' f-4'-karboksyfenyk)-3- metylo-3-pyrazolonu (otrzymanego z hydra¬ zyny kwasu 4-aminobenzoesowego). Barw¬ nik wykonczony w sposób zwykly daje na — 3 —bawelnie jasna zielen o nadzwyczajnej od¬ pornosci na dzialanie swiatla.Zastepujac w powyzszym przykladzie uzyty na piatem miejscu pyrazolon z kwa¬ su 4-aminobenzoesowego innym pyrazolo¬ nem, jak np. i-fenylo-3-metylo-5-pyrazo- lonem, pyrazolonem z kwasu 2-lub-amino- benzoesowego lub z kwasu anilino-2-, 3- lub ^-sulfonowego lub dwupyrazolonem z 4.4* dwuaminofenylu, lub pyrazolonem kwasu 5-amino-2-oksybenzoesowego, lub pyrazo¬ lonem kwasu 3-amino-2-oksybenzoesowe- go, lub pyrazolonem otrzymanym w dwuazuje sie jak w przykladzie I i w o- becnosci amon jaku sprzega z roztworem so¬ dowym 358 cz. wag. kwasu J^aminobenzoy- lo^-amino-S-oksynaftalena-Z-jeulfonowego, chlodzac energicznie z zewnatrz. Po ukori- czonem sprzegnieciu i wysoleniu barwnik rozpuszcza sie na goraco zapomoca nad¬ miaru sody lub lugu sodowego i gotuje, wskutek czego odszczepia sie znajdujaca sie przy tlenie reszta acetylowa trzeciego skladnika; nastepnie zmydlony barwnik trójazowy oddziela sie, dwuazuje scisle w taki sam sposób, jak i w przykladach po¬ przednich i sprzega wydzielony zwiazek dwuazo-trójazowy, wprowadzajac go po¬ woli do alkalicznego roztworu wytworzo¬ nego soda 221 cz. wag. kwasu acetooctowo- anilido-4-karbonowego. Otrzymuje sie zie¬ len o wlasnosciach przytoczonych w przy¬ kladach poprzednich.Uzyty w tym wypadku na trzeciem miejscu, sprzegniety na kwasno kwas 1- amino-5-acetoksynaftaleno - 7 - sulfonowy mozna z podobnym skutkiem zastapic na- sposób zwykly zapomoca kondensacji 1 czasteczki aminobenzaldehydu i 2 cza¬ steczki kwasu o-krezotinowego, lub py¬ razolonem z kwasu 2-aminonaftaleno-6- sulfonowego lub pyrazolonem z kwasu 2- amino-5-oksynaftaleno-7-sulfonowego, o- trzymuje sie zielen o powyzej wspomnia¬ nych wlasnosciach.Przyklad III. 765 cz, wag. soli sodowej barwnika aminodisazowego, a mianowicie kwas 7-aminobenzeno-2.4-dwusulfonowy- azo-kwas i-aminonaftalenoazo-i-amino-5- acetoksynaftaleno-7-sulfonowy o wzorze —NH2 \S03Na stepujacemi sprzegnietemi w polozeniu 4 wzgledem grupy aminowej zwiazkami o nastepujacej budowie: Kwasem 7-amino-5-oksynuftalenowym, kwasem /-amino-5-oksynaftaleno-sulfono- wym, kwasem i-amino-8-oksynaftaleno-6- sulfonowym lub ich pochodnemi o-acetylo- wemi.Równiez zastapienie na piatem miejscu w tym przykladzie kwasu acetooctowoanili- do-4-karbonowego samym anilidem aceto- octowym lub jego pochodnemi i produkta¬ mi podstawienia jako to: acetooctowo-2-to- luidydem, acetooctowo-2-chloro-anilidem, acetooctowo-4-anizydydem, dwu- (aceto- acetylo) -tolidydem, benzoylo-octowo-anili- dem i t. d. lub innemi pochodnemi p —k e tonoaldehydu, np. i.3-dwuketohydrindenem — 4 —daje piekna zielen o powyzej przytoczonych wlasnosciach. PL PL