Przedmiotem wynalazku jest sposób o- trzymywania sztucznego jedwabiu oraz in¬ nych sztucznych materjalów wlókienni¬ czych z roztworów celulozy przy stosowa¬ niu suszenia lub odparowywania oraz urza¬ dzenie do wykonywania tego sposobu.Roztwory celulozy oznaczaja w poniz¬ szym opisie oraz zastrzezeniach patento¬ wych roztwory zwiazków celulozy, jak: azotanu celulozy, octanu celulozy, arylo-, alkilo- oraz aralkilocelulozy oraz innych mieszanych i nie mieszanych estrów i ete¬ rów celulozy w eterze, alkoholo-eterze i in¬ nych lotnych rozpuszczalnikach albo mie¬ szaninach rozpuszczalników, stosowanych do otrzymywania sztucznego jedwabiu i in¬ nych sztucznych wyrobów wlókienniczych.Przy wyrobie sztucznego jedwabiu z wyzej wymienionych roztworów stosujac suszenie albo odparowywanie, przepuszcza sie roztwór przez bardzo drobne otwory do srodka ogrzanego tak, iz skutkiem ulot¬ nienia sie lotnego rozpuszczalnika zwiazek celulozy zestala sie. Chociaz juz próbowa¬ no przasc celuloze zdolu i do góry, jednak¬ ze czesciej stosuje sie kierunek przeciwny.Przedzenie zgóry nadól odbywa sie zafwsze w zamknietej komorze ze wzgledu na prze¬ puszczania, poniewaz sadzono, ze zapobie¬ ga ona tworzeniu sie wirów powietrznych oraz umozliwia odzyskanie rozpuszczal¬ nika.W ogólnosci powietrze w komorach o- grzewa sie np. zapomoca rur spiralnych, u-mieszczonych w dolnej czesci komory, ^grzane powietrze podnoszac sie ku gó¬ rze odprowadza sie z górnej czesci komory rstónpz paraloi rozpuszczalnika. Próbowa¬ no nastepnie nie stosowac ogrzewania w ko¬ morze, zas nawijanie nitek wykonywac w o- sobnej ogrzewanej komorze, z której od¬ prowadza sie rozpuszczalnik do specjalne¬ go urzadzenia.Równiez znany jest sposób, polegajacy na przepuszczaniu przez zamknieta komo¬ re strumienia gazu, wzglednie na krazeniu tego strumienia; jako taki gaz stosuje sie mieszanine powietrza oraz duzej ilosci pa¬ ry lotnego rozpuszczalnika. Sposób ten ma na celu ujednostajnic przekrój nitki na ca- ::-j jej dlugosci.Poniewaz lotne rozpuszczalniki sa dosc drogie, wiec odzyskuje sie je w komorze zamknietej, która zapobiega tworzeniu sie wirów w otaczajacej nitki atmosferze, wplywajacych bardzo ujemnie na przebieg przedzenia. Równiez jednym z najwazniej¬ szych wymogów przy przedzeniu sztucz¬ nego jedwabiu jest otrzymanie jednostaj¬ nego przekroju nitki, na co w ostatnich cza¬ sach zwrócono szczególna uwage.Jednakze wszystkie próbowane sposo¬ by maja pewne wady. A wiec przedzenie w atmosferze zimnej nieogrzanej wymaga dodatkowej komory, co utrudnia obsluge calego urzadzenia. Wada ta równiez ujaw¬ nia sie przy przedzeniu w atmosferze, zawie¬ rajacej duza domieszke pary rozpuszczal¬ nika; równiez niewygodna jest obsluga jed¬ nej zamknietej komory, jezeli nawet ta o- statnia jest u dolu zaopatrzona w wygla¬ dzona od strony wewnetrznej lejkowata czesc .dolna.Wszystkie powyzsze braki ustiwa ni¬ niejszy wynalazek.Sposób wedlug wynalazku polega na tern, ze roztwory celulozy przepuszcza sie ku dolowi przez male otwory w srodku sie podnoszacym, którego temperatura stopnio¬ wo i równomiernie wzrasta. Sposób ten mozna równiez wykonywac w komorze od dolu otwartej.Wznoszenie sie srodka reguluje sie zgodnie z wynalazkiem zapomoca wyciagu umieszczonego w górnej czesci komory.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do wykonania sposobu wedlug wynalazku, skladajace sie z pionowej lub prawie pionowej komory, otoczonej calko¬ wicie albo prawie calkowicie urzadzeniem ogrzewajacem i posiadajacej w górnej cze¬ sci wpoblizu otworu wylotowego dla roz¬ tworu celulozy wyciag dla wznoszacego sie srodka. Komora wyróznia sie tern, ze jest ona od dolu otwarta.Przez stopniowe wznoszenie sie srodka, poprzez który roztwór celulozy przechodzi zgóry nadól, oraz przez stopniowy wzrost temperatury tego srodka unika sie, przy odpowiedniem regulowaniu atmosfery, za¬ wierajacej pary rozpuszczalnika, zapomoca wyciagu tworzenia sie wirów, wplywaja¬ cych szkodliwie na przedzenie. Prócz tego osiaga sie tern dobry wynik, ze odparowy¬ wanie rozpuszczalnika odbywa sie w atmo¬ sferze, zawierajacej dostateczna ilosc roz¬ puszczalnika, co jak wiadomo, wplywa bar¬ dzo dodatnio na wlasciwosci otrzymanego wyrobu. Wedlug niniejszego wynalazku o- siaga sie dobry wynik bez stosowania do¬ datkowych urzadzen, które w tym celu stosuje sie dotychczas.Przy zastosowaniu komory otwartej od dolu, przy odpowiedniem regulowaniu tem¬ peratury, oraz szybkosci odciagania par u- nika sie calkowicie strat rozpuszczalnika oraz umozliwia latwy dostep do komory.Oczywiscie pozadane jest w tym wypadku, zeby temperatura nazewnatrz komory, przynajmniej wpoblizu jej dolnej otwartej strony, byla nieco nizsza od najnizszej tem¬ peratury wewnatrz komory.W celu dokladniejszego wyjasnienia istoty wynalazku podano ponizej na zala¬ czonym rysunku urzadzenie wykonania sposobu wedlug wynalazku. — 2 —W pionowej metalowej komorze 1 dlu¬ gosci okolo 2 m i srednicy okolo 25 cm u góry znajduje sie otwór, z którego do wne¬ trza komory prowadzi rura 2, doprowadza¬ jaca roztwór gotowy do przedzenia. W ru¬ rze 2 umieszczona jest zwykle uzywana pompa przedzalnicza 3, która przez rure 2 prowadzi do dyszy 4, z dajaca sie regulo¬ wac szybkoscia, roztwór do przedzenia.Roztwór przechodzi przez drobne otwory dyszy 4 i opada powoli poprzez wznosza¬ ca sie atmosfere w komorze 1 ku dolowi, gdzie przedziwo 5 nawija sie na motek 6, a w razie potrzeby jest bezposrednio prze¬ rabiane na nici. Mozna równiez przedziwo 5 odprowadzac zapomoca przesuwacza ni¬ ci 7.Komore 1 otacza plaszcz S, w którym krazy ciecz albo inny srodek ogrzewajacy, wprowadzany przez zawór 9 i odprowa¬ dzany przez zawór 10. Regulujac tempera¬ ture tego srodka ogrzewajacego w zwiazku z szybkoscia jego przeplywu mozna osia¬ gnac temperature stopniowo opadajaca w kierunku od góry ku dolowi.Przy przedzeniu roztworu octanu ce¬ lulozy w acetonie dobrze jest utrzymywac temperature w górnej czesci komory okolo 500C, a w dolnej— okolo 20°C, Od strony górnej komory 1 znajduje sie drugi otwór, w którym umieszczona jest rura 11 z urzadzeniem odsysajacem. Rura 11 pro¬ wadzi do urzadzenia, regenerujacego rozpu¬ szczalnik (nieoznaczonego na rysunku), Wynalazek posiada proste zupelnie u- rzadzenie latwe do obslugi, przyczem na¬ wijanie moze sie odbywac pionowo pod dy¬ sza przedzaca, bez ruchomego przesuwacza nici. Wreszcie przedzenie odbywa sie rów¬ nomiernie, rozpuszczalnik odzyskuje sie bez straty, a prócz tego przekrój nitki jest równomierniejszy. PL