Przedmiotem wynalazku jest sposób trzymywania tlenku kadmu i urzadzenie do stosowania tego sposobu, przydatne zwlaszcza do wytwarzania duzych ilosci tlenku kadmu drobnozdyspergowanego, na przyklad do produkcji pigmentów kadmowych.Dotychczas znane sposoby wytwarzania tlenku kadmu polegaja badz na prazeniu wodorotlenkiem kadmu, badz czesciej na prazeniu weglanu albo azotanu kadmu. Niekiedy w niewielkiej skali dla celów specjalnych stosuje sie takze spalanie par kadmu metalicznego.Spalanie kadmu metalicznego, w odróznieniu od prazenia wodorotlenku lub weglanu czy azotanu kadmowego, jest reakcja egzotermiczna i po zapoczatkowaniu przebiegac moze samorzutnie. Kadm metaliczny wytwarzany jest badz droga elektrolizy, badz na drodze ogniowej, która w polaczeniu z rektyfikacja, podobnie jak elektroliza pozwala otrzymywac kadm metaliczny wysokiej czystosci. Spalanie par metalicznego kadmu pozwalac wiec moze z jednej strony na bardziej racjonalne rozwiazanie technologii wytwarzania tlenku kadmowego przez wyeliminowanie operacji rozpuszczania kadmu w kwasach i endotermicznego prazenia oraz z drugiej strony moze stworzyc mozliwosc otrzymywania czysciejszych i bardziej subtelnie zdyspergowanych produktów.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu do ciaglego wytwarzania tlenku kadmu, przez spalanie par tego metalu i osiagniecie poprawy warunków bezpieczenstwa i higieny pracy oraz zmniejszenia strat produktu bez pogorszenia lub nawet przy pewnej poprawie jego jakosci.Zasadnicza poprawe warunków pracy i zmniejszenie strat produktu osiagnac mozna przez hermetyzacje strefy wytwarzania i spalania par metalicznego kadmu w taki sposób, aby nie nastepowalo naruszenie szczelnosci w czasie wprowadzenia do tej strefy substratów i odprowadzania z niej produktu, a przez to, aby niemozliwe bylo przenikanie par kadmu lub pylów tlenku kadmu do otoczenia.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie tlenek kadmu, przez spalanie par kadmu metalicznego, przy czym kadm metaliczny przeznaczony do produkcji tlenku najpierw topi sie w oddzielnej przestrzeni piecowej w temperaturze nie wiele tylko wyzszej od temperatury topnienia tego metalu, po czym stopiony metal w stanie cieklym wprowadza sie nastepnie do innej czesci przestrzeni piecowej, w której panuje temperatura nie nizsza od temperatury wrzenia kadmu, wskutek czego kadm intensywnie przechodzi w stan pary. Powstajace pary kadmu2 87 044 w dalszych czesciach przestrzeni piecowej zaopatrzonej w system chlodzacy sa nastepnie kontaktowane z gazem zawierajacym tlen, najdogodniej z powietrzem i tam zachodzi wlasciwa reakcja chemiczna prowadzaca do tlenku kadmowego, który odprowadzany jest ze strefy reakcji przez urzadzenia uniemozliwiajace przenikanie pylów do otoczenia.Przedmiotem wynalazku jest takze urzadzenie nadajace sie zwlaszcza do stosowania sposobu wedlug Wynalazku.Dotychczas spalanie kadmu metalicznego wedlug znanych sposobów przeprowadzano periodycznie przy uzyciu typowych retort lub pieców muflowych doraznie adoptowanych do spalania kadmu bez oddzielania przestrzeni do topienia metalu i przestrzeni odparowywania oraz strefy reakcji z tlenem.Urzadzenie do otrzymywania tlenku kadmu wedlug wynalazku sklada sie z dwóch tygli pracujacych na zasadzie naczyn polaczonych, z których jeden przeznaczony do topienia kadmu utrzymywany jest w temperatu¬ rze nie wiele wyzszej od temperatury topnienia kadmu metalicznego, a drugi przeznaczony do odparowywania kadmu utrzymywany jest w temperaturze wyzszej od temperatury wrzenia kadmu metalicznego. Tygiel przeznaczony do odparowywania kadmu polaczony jest z komora reakcyjna, w której nastepuje spalanie par kadmu zaopatrzona w chlodnice i doprowadzenie powietrza.Powstajacy tlenek kadmu odprowadzany jest poprzez uklad cyklonów przenosnikiem slimakowym, a gazy poreakcyjne poprzez filtr odpylajacy do komina.Urzadzenie do otrzymywania tlenku kadmu wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykona* nia na rysunku. Jak uwidoczniono na rysunku, tygiel 1 umieszczony w komorze piecowej 2 o temperaturze nie wiele wyzszej od temperatury topnienia kadmu metalicznego, polaczony jest przewodem 5 z tyglem 3 do odparowywania kadmu, umieszczonym w komorze piecowej 4 utrzymywanej w temperaturze wyzszej od temperatury wrzenia kadmu. Odsysane przy uzyciu inzektora zasilanego powietrzem pary kadmu kontaktuje sie z powietrzem w komorze reakcyjnej 10 zaopatrzonej w chlodnice 11, w przykladzie wykonania w chlodnice wodna.Powstajace tlenki kadmu po przejsciu przez cyklon 6 odprowadzane sa przenosnikiem slimakowym 7, natomiast gazy poreakcyjne odprowadzane sa do komina poprzez filtr odpylajacy 8.Przy wytwarzaniu tlenku kadmu w urzadzeniu wedlug wynalazku, strefa reakcji chemicznej i miejsce odparowywania kadmu od strony wprowadzania substratu zamkniete sa hydraulicznym zamknieciem utworzo¬ nym przez ciekly kadm, wobec czego niemozliwe jest przenikanie par kadmu lub pylów tlenku kadmu do otoczenia podczas wprowadzania nowych partii surowca — kadmu metalicznego—do przerobu. Ze strony odbioru produktu, czyli tlenku kadmu, zamkniecie stanowi przenosnik slimakowy i filtr. Jezeli przy uzyciu jednego cyklonu filtr bylby zbytnio obciazony, mozliwe jest stosowanie dwóch lub wiecej cyklonów polaczo¬ nych szeregowo, które jednoczesnie moga pelnic role chlodnic.Zamkniecie strefy reakcji wytwarzania tlenku kadmu uniemozliwia przenikanie pylów i par kadmu do otoczenia, a jednoczesnie zapewnia mozliwosc ciaglej produkcji tlenku kadmu dotychczas w technice nie stosowanej.Sposób otrzymywania tlenku kadmu wedlug wynalazku zostanie blizej objasniony na przykladzie.Przyklad. Do tygla 1 przeznaczonego do topienia kadmu o pojemnosci 20 litrów przez otwór wsypowy zaladowuje sie kadm metaliczny o czystosci 99,9% w ilosci 100 kg. Równolegle uruchamia sie palnik gazowy, który podgrzewa tygiel 3 o pojemnosci 20 I, a gazy spalinowe przechodzac z komory piecowej 4 do komory piecowej 2 ogrzewaja stopniowo przewód 5 i tygiel 1. Po uzyskaniu temperatury wyzszej od 321 °C kadm w tyglu 1 zaczyna sie topic i przeplywa przewodem 5 do tygla 3. Z chwila wyrównania poziomu cieklego kadmu do tygla 1 dozuje sie nastepna porcje kadmu w ilosci 120 kg. Ogrzewanie tygla 3 kontynuuje sie do osiagniecia temperatury 950—1000°C i w tym czasie wlacza sie wentylator zasysajacy powietrze umieszczony za filtrem 8 celem spowodowania przeplywu powietrza przez przewód doprowadzajacy 9 i komore reakcyjna 10. Równoczes¬ nie wlacza sie przeplyw wody w chlodnicy 11. W tym czasie kontroluje sie temperature w tyglu 1 i reguluje ja tak, aby miescila sie w przedziale 350-400°C. W przypadku wzrostu temperatury w tyglu 1 powyzej 400°C wlacza sie dodatkowe chlodzenie powietrzne komory piecowej 2.Ciaglosc pracy urzadzenia zapewnia sie przez dodawanie przez otwór wsypowy tygla 1 kadmu metaliczne¬ go w ilosci 15 kg co jedna godzine. Dla zapewnienia prawidlowego funkcjonowania urzadzenia kontroluje sie pomiar temperatury produktu w ostatnim cyklonie 6 tak, aby nie przekraczala ona 80°C, co osiaga sie przez regulacje wydajnosci wentylatora i szybkosci przeplywu wody w chlodnicy 11.Odbioru produktu dokonuje sie cyklicznie uruchamiajac przenosnik slimakowy 7 w odstepach czasu 1,5—2 godzin na okres ok. 5 minut. Dla zapewnienia prawidlowej pracy instalacji wydajnosc wentylatora regulowano w granicach 120—170 m3 powietrza na godzine oraz przeplyw wody w chlodnicy 11 z szybkoscia 300—400 I na godzine.87044 3 Przy tak zachowanych parametrach pracy urzadzenia uzyskuje sie srednia wydajnosc tlenku kadmu w ilosci 17 kg na godzine. Uzyskany produkt wykazywal zawartosc tlenku kadmu 99,6%, a pozostale zanieczyszczenia wynosily: substancje nierozpuszczalne wH2S04 0,05%, substancje niestracalne siarkowodorem 0,2%, cynk 0,01%, olów 0,006%. PL