Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo elektromagnetyczne zebate lub klowe zesprzeglane automatycznie w czasie jego obrotowego ruchu jalowego lub roboczego lub podczas postoju.Znane dotychczas elektromagnetyczne sprzegla zebate lub klowe, w których zesprzeglenle oparte jest na dzialaniu elektromagnesów, laczacych obie czesci sprzegla wskutek zalaczania wzglednie wylaczenia cewki elektromagnesu pod napiecie, sa zesprzeglane z niewielka róznica wzglednych obrotów obu czesci sprzegla.Powoduje to poslizg zebów obu czesci sprzegla po sobie, co przy przenoszeniu wiekszych momentów moze z czasem spowodowac zuzycie zebów, zwlaszcza jesli zalaczanie nastepuje czesto.Celem wynalazku jest usuniecie tej wady przez opracowanie sprzegla, w którym zesprzeglenie jego zachodziloby zarówno w czasie ruchu jalowego jak ruchu roboczego oraz podczas postoju - bez poslizgu zebów lub klów jednej czesci po drugiej. Zadanie wytyczone zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze czesc czynna sprzegla posiada wbudowany element posredniczacy pomiedzy praca luzem sprzegla a jego wlasciwym zesprzegleniem. Element ten ma ksztalt najkorzystniej wydrazonego walca, którego czolowa powierzchnia od strony biernej sprzegla uformowana jest w ksztalcie kilku plaszczyzn pochylonych w kierunku osiowym z uskokami równoleglymi do kierunku osi. Na czesci biernej sprzegla umieszczone sa odpowiednio plaszczyzny pochyle odwrócone o 180° w stosunku do poprzednich.Sprzeglo elektromagnetyczne wedlug wynalazku pozwala na nastawienie zebów wzglednie klów czesci czynnej scisle naprzeciwko wrebów zebami lub klami cz esci biernej, co umozliwia bezposlizgowe zesprzeglenie.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie przedstawionym na rysunkach, gdzie fig. 1 przedsta¬ wia przekrój poosiowy sprzegla, fig. 2 - czesc czynna sprzegla w widoku od strony czola, fig 3 - wycinek przekroju sprzegla wzdluz linii A—A, fig. 4 - rozwiniecie plaszczyzn pochylych czesci posrednich w zesprzegle- niu. Na wale 1 osadzony jest przy pomocy wpdstów, obracajacy sie wraz z walem kadlub 2 czesci czynnej sprzegla. W kadlubie tym na .lozyskach 3 osadzony jest nieruchomy elektromagnes 4 z cewka 5 i ze znanym wylacznikiem 6. Do kadluba 2 przy pomocy wpustów 7 dolaczony jest element posredniczacy 8 z plaszczyzna¬ mi pochylymi 9. Do niego przy pomocy wpustów 10 dolaczony jest wlasciwy element zesprzeglajacy 112 85153 I zebami lub klami 12. W nim umieszczony jest czujnik 20 mierzacy wzgledna szybkosc obrotowa obu czesci sprzegla. Sprezyny 14, sluzace do odsprzeglania, sa umieszczone w obudowie 15. Czesc bierna 16 sprzegla osadzona na wale 17 posiada plaszczyzny pochyle 18 i zeby wzglednie kly 19.Sprzeglo elektromagnetyczne wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: przy predkosciach obroto¬ wych obu czesci sprzegla zblizonych do synchronicznych, czujnik 20 daje impuls na zalaczenie cewki 5 pod napiecie. Wytworzony przez cewke strumien magnetyczny powoduje wówczas przesuniecie elementu posredni¬ czacego 8 w kierunku poosiowym az do zetkniecia plaszczyzn ppchylych 9 czesci czynnej z plaszczyznami pochylymi 18 czesci biernej, przy czym wierzcholek uskoku 13 plaszczyzny pochylej 9 czesci czynnej moze zetknac sie z dowolnym punktem plaszczyzny pochylej 18 czesci biernej sprzegla. Wskutek róznicy szybkosci obrotowej obu czesci sprzegla nastepuje dalszy przesuw wierzcholka uskoku 13 po plaszczyznie 18 z jednoczes¬ nym przesuwem jego w kierunku osiowym az nim nie zetkna sie powierzchnie obu uskoków. Nastapi to przy najdalszym poosiowym wysunieciu czesci posredniej 8 i spowoduje zadzialanie wylacznika 6, który wywola zalaczenie na cewke 5 wyzszego napiecia, a wskutek tego — przeplyw wiekszego pradu przez cewke Wytworzy to wiekszy strumien magnetyczny i przesuw poosiowy wlasciwego elementu zesprzeglajacego 11, którego zeby lub kly 12 znajduja sie w tej chwili naprzeciwko wrebów miedzy zebami lub klami 19 czesci biernej sprzegla.Przesuw tego elementu spowoduje zesprzeglenie bezposlizgowe obu czesci sprzegla. Gdy zasilanie napieciem cewki 5 zostanie przerwane, sprezyny 19 odsuna.oba elementy 8 i 11 do polozenia wyjsciowego powodujac rozsprzeglenie. 0M 15 20129^9<8f6|Z m PL