PL85063B1 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 15.02.1977 85063 MKP C09b 47/04 Int. Cl.2 C04B 47/04 Twórcy wynalazku: Miroslaw Kazimierczak, Janina Gronowska, Danuta Gumkowska, Stanislaw Janowski, Marian Przyby- lek, Bronislaw Jedrzejczak, Waclawa Niwinska, Bernard Raatz, Leopold Michalczyk Uprawniony z patentu: Zaklady Chemiczne w Bydgoszczy, Bydgoszcz (Polska) Sposób wytwarzania ftalocyJaninowyeh barwników reaktywnych i Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania nowej grupy ftalocyjaninowych barwników reaktywnych o wzorze 1, w którym Me oznacza atom metalu, Ft rodnik ftalocyJaniny, R oznacza atom wodoru, grupe alkilowa, alkoksylowa, R' i R" oznacza atom wodoru, grupe alkilowa lub cykloalkilowa, a ozna¬ cza liczbe 1—2, b oznacza 2—3, a+b = 4.

Ftalocyjaninowe barwniki reaktywne zblizone budowa do barwników proponowanych wedlug wy¬ nalazku otrzymuje sie przez kondensacje polichlor¬ ku ftalocyJaniny metalu z /?-chloroetyloamina lub innymi podobnymi aminami w obecnosci amoniaku lub alkiloamin wzglednie cykloalkiloamin.

Barwniki tego typu wyrazone sa wzorem 2, w którym R' i R" oznacza atom wodoru, grupe alki¬ lowa ]/db cykloalkilowa, a = 1—2, b i c oznacza 1—3, natomiast a+b+c jest mniejsze od 4, np. bar¬ wnik o nastepujacej budowie: kwas (4'-dwumety- losulfonamido-4"-(/?-chloroetylosulfonamido) - fta- locyjanino)-4'"-sulfonowy.

Sposób wytwarzania ftalocyjaninowych barwni¬ ków reaktywnych o wzorze 1 wedlug wynalazku polega na kondensacji czterosulfochlorku ftalocyja- niny metalu o wzorze 3 z kwasami N-(aminofeny- losulfonamido)-/?-etylosiarkowymi o ogólnym wzorze 4, w którym R ma znaczenie podane we wzorze 1, w obecnosci srodków wiazacych kwas jak: NaHCOg, Na2C03, NaOH z dodatkiem amonia¬ ku, alkiloamin lub cykloalkiloamin. W zaleznosci od stosowanego kwasu N-aminofenylosulfonamido)- -/?-etylosiarkowego otrzymuje sie barwniki turku¬ sowe o odcieniach od blekitnego do zielonkawego.

Uzyskane barwniki o wzorze 1 stosuje sie do barwienia i drukowania wlókien celulozowych i proteinowych metoda utrwalania termicznego w obecnosci srodków wiazacych kwasy, przy czym odznaczaja sie one wysoka reaktywnoscia wobec wlókna (stopien zwiazania z wlóknem 90—95%), czystym odcieniem barwy i dobra rozpuszczalno¬ scia w wodzie.

Przyklad I. 0,4 mola czynnika A, przedsta¬ wionego przykladowo w tablicy I, rozpuszcza sie w 800 ml wody przy pomocy NaOH, chlodzi do 0°C, dodaje 0,05 mola czterosulfochlorku ftalocyja- niny metalu i kondensuje w obecnosci 0,77 mola jednej z amin B, podanej przykladowo w tablicy I, w temperaturze 0—50°C, pH=6.5— —7,5, w czasie 16—18 godzin. W miare zakwaszania sie masy reakcyjnej dodaje sie jeden ze srodków zobojetniajacych jak NaOH, 'Na2C03, NaHC03, celem utrzymania wlasciwego pH w czasie kondensacji. Uzyskany barwnik w temperaturze 50°C wysala sie z roztworu dodajac 200 g chlorku potasu i 100 g octanu sodu, chlodzi do temperatury 20°C, filtruje i suszy w tempera¬ turze 70—80°C. Otrzmuje sie 120—130 g barwni¬ ka o ogólnym wzorze 1, przy czym kazdy z bar¬ wników objetych ogólnym wzorem 1 wykazuje zblizone wlasnosci fizyczne i chemiczne. W zalez¬ nosci od rodzaju stosowanego skladnika A otrzy- 85 06385 063 muje sie barwnik barwiacy wlókna celulozowe i proteinowe na kolor turkusowy o odcieniach od blekitnego do zielonkawego. Barwniki o wzorze 1 mozna stosowac do druku, uzywajac jako srodka wiazacego kwasy wodorotlenku sodowego w ilosci okolo 35 g NaOH 36°Be na 1 kg farby drukarskiej a nastepnie napawac tkanine w temperaturze 20— —25° i utrwalac barwnik na wlóknie przez paro¬ wanie w temperaturze 102—104°C.

Lp. 1. 2. 3. 4. . 6. 7.

Tablica I Czynnik A N-(p-aminobenzenosulfami- do)-/?-etylosiarkowy N-(m-aminobenzenosulfami- do)-/?-etylosiarkowy N-(m-amino-o-metyloben- zenosulfonamido)-/?-etylo- siarkowy N-(m-amino-o-metoksyben- zenosulfonamidoj-^-etylo- siarkowy N-(m-amino-p-metoksy- benzenosulfonamido)-^-ety- losiarkowy N-(m-amino-p-metylo- benzenosulfonamido)-/?-ety- losiarkowy * N-(3-amino-2-metoksy-5- -metylo-benzenosulfonami- do)-/ff-etylosia*rkowy Czynnik B roztwór wodny amoniaku roztwór wodny amoniaku metyloamina etyloamina dwumetyloamina dwumetyloamina piperydyna morfolina piperazyna pirolidyna Barwa turkus neutralny turkus blekitny j.w. turkus zielonkawy j.w. j.w. turkus mocno zielony Jb ^(S02MHCHBCHlCL)c Wzór 2 MeFt{S0zCL% Wzór 3 R HLN-Cj}-S0zNHCHLCHL0SOiH Wzór H

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania ftalocyJaninowyeh barwni¬ ków reaktywnych z addytywnymi grupami /?-siar- czanoetylosulfamidowymi o wzorze 1, w którym Me oznacza atom metalu, Ft rodnik ftalocyjanlny, R atom wodoru, grupe alkilowa, alkoksylowa, R' i R" oznacza atom wodoru, grupe alkilowa lub cy- 35 kloalkilowa, a oznacza liczbe 1—2, b oznacza 2—3 i a+b=4, znamienny tym, ze poddaje sie konden¬ sacji czterosulfochlorek ftalocyjaniny metalu o wzorze 3 z kwasem N-(aminofenylosulfamido)-^- -etylosiarkowym o ogólnym wzorze 4, w którym R ma wyzej podane znaczenie, w obecnosci srodków wiazacych kwasy, jak NaOH, NaHCOa, z dodatkiem amoniaku, alkiloamin lub cykloalkiloamin.85 063 ,{soz N: / R' /\ * NT/Cl MeFi ^(^02NH^~\ SOzNHCH2CHz050bNa)L R Wzór 1 AWH)a MeFt-{S0LN<*