PL84704B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest uklad korekcji syg¬ nalu do urzadzenia odczytujacego informacje za¬ pisane metoda mechaniczna na powierzchni nos¬ nika zapisu.

Stan techniki. Odczytywanie sygnalów zapisa¬ nych i zmagazynowanych na nosniku, którego po¬ wierzchnia posiada odksztalcenia odpowiadajace czasowemu przebiegowi wielkosci sygnalu odbywa sie za pomoca glowicy odczytujacej, która swoja powierzchnia stykowa wywiera nacisk na prze¬ mieszczana obok niej powierzchnie nosnika. Jako glowice odczytujaca stosuje sie pobudzany przez sile nacisku, odpowiadajaca zmianom czasowym informacji zapisanych na nosniku, piezoelektrycz¬ ny lub magmetostrykcyjny przetwornik cisnienia wywolanego przez sily naciskajace element przet¬ wornikowy. Zetkniecie glowicy odczytujacej z po¬ wierzchnia nosnika nastepuje bezposrednio lub za posrednictwem zachowujacego trwaly ksztalt ele¬ mentu sprzegajacego. Znane jest równiez urzadze¬ nie odczytujace, przy pomocy którego moga byc równiez odczytywane informacje odpowiadajace sygnalom o bardzo wysokich czestotliwosciach, j»' wiec gdy chodzi o zakresy czestotliwosci, które znacznie odbiegaja od zakresów wchodzacych w gre przy standardowych plytach gramofonowych.

Tego rodzaju urzadzenie odczytujace przykladowo sluzy do odczytywania informacji odpowiadajacych Obrazom, które zgodnie z normami telewizyjnymi zostaly przetworzone na sygnaly i moga byc za- pisywane i odtwarzane wielokrotnie w taki sam sposób, jak przy zapisywaniu dzwieku na plytach.

Glowica odczytujaca w tym przypadku, zapewnia ' odtwarzanie z plyty sygnalów o czestotliwosciach kilku MHz.

Do tego celu sluzy piezoelektryczna lub magne- tostrykcyjna glowica odczytujaca stanowiaca maly element pryzmatyczny o ksztalcie równolegloboku, na przyklad szescianu, która dziala jako wibrator grubosciowy. Ma ona przy tym w kierunku prze¬ suwu nosnika dlugosc mniejsza niz polowa dlugos¬ ci fali przebiegajacego w elemencie przetwornika drgania mechanlicznego, o górnej czestotliwosci granicznej zakresu przenoszenia.

Jako materialy na wykonanie przetwornika drgan nadaja sie szczególnie znane materialy ce¬ ramiczne, tafcie jak zwiazek kompleksowy cyrko- nianu i tytanianu olowiu lub nHobanianu potaso- wo-sodowego, poniewaz ich stale czestotliwosciowe umozliwiaja zastosowanie takich wymiarów prze¬ twornika, które pozwalaja na stosunkowo proste ich wytwarzanie.

Przyjmuje sie zalozenie, ze podobnie jak w tech¬ nice plyt gramofonowych, przy czestotliwosciach akustycznych, dla niezawodnego odczytywania nie¬ zbedne jest takie wykonanie ostrza glowicy od¬ czytujacej, aby przylegala ona do nosnika Jedynie na dlugosci odpowiadajacej ulamkowej czesci dlu¬ gosci fali.

Jednakze przy odczytywaniu zapisanych sygna- 84 7043 84 704 4 lów telewizyjnych przy szerokosci rowka 10tAm,w gre wchodza dlugosci fali rzedu tym, tak ze w praktyce nie jest mozliwa praca z glowica odczy¬ tujaca, która w kierunku wzdluz rowka (tak jak przy akustycznych plytach gramofonowych) ma rozpietosc wynoszaca mniej niz polowe dlugosci fali, najwyzszej zapisanej czestotliwosci. Przy da¬ jacej sie jeszcze niezawodnie zrealizowac sile przylozenia 0,5 dyn/cm2, granica wytrzymalosci ma¬ terialu plyty zostanie znacznie przekroczona.

Ponadto glowica taka bedzie dzialac jak strug, który swoim niewielkim ostrzem, jakie jest po¬ trzebne, aby glowica odczytujaca przylegala do nosnika jedynie na odcinku stanowiacym ulamek dlugosci fali, bedzie scinac uniesione miejsca w obszarze .zmian rozmiarów rowka. Oprócz tego ta¬ ka glowica odczytujaca przy odczytywaniu bardzo wysokich czestotliwosci, takich jakie wystepuja przy zapisach sygnalów telewizyjnych, ze wzgledu na bezwladnosc swej masy nie moze podazac za odksztalceniami powierzchni. Uniesione miejsca w obszarze zmian rozmiarów rowków ustepuja wów¬ czas elastycznie przed glowica odczytujaca, co prowadzi do znieksztalcen odczytywanych sygna¬ lów.

Dlatego tez przy wspomnianym na wstepie sy¬ stemie odczytywania zastosowano juz taka glowi¬ ce odczytujaca, której odczytujaca powierzchnia stykowa jest uksztaltowana w ten sposób, ze przy¬ lega calkowicie lub czesciowo w kierunku drogi odczytywania na odcinku wiekszym od najwiek¬ szej zapisanej dlugosci fali, oraz która w ustawio¬ nej w tym samym kierunku i poprowadzonej pro¬ stopadle do powierzchni nosnika plaszczyznie prze¬ kroju tworzy taka krzywa ograniczajaca, jaka po nabiegajacej i zbiegajacej stronie przebiega z róz¬ na stromoscia. Poprzez przyleganie do kilku wierz¬ cholków poszczególnych elementów odksztalcenio¬ wych zmniejszone zostalo scieranie sie. Sila naci¬ sku odczytywanej powierzchni jest wówczas pro¬ porcjonalna do kazdorazowej sumy sil wywiera¬ nych przez poszczególne elementy odksztalceniowe.

Wynikowa sila zmienna jest tym wieksza im wiek¬ sza jest asymetria zboczy glowicy odczytujacej.

Wynikowa sila osiaga swoja najwieksza wartosc wówczas, gdy stromosc zbocza po stronie zbiega¬ jacej jest nieskonczenie wielka. Tak wiec zbocze to, w miare mozliwosci, powinno byc ustawione pro¬ stopadle do powierzchni nosnika, to znaczy tak, aby kat krawedzi glowicy odczytujacej wynosil 90°. Mniejsze katy krawedzi prowadza do takie¬ go samego wyniku. Pod wplywem sily przylozenia powierzchnia elastycznej folii nosnikowej zostaje w przyblizeniu tak odksztalcona, jak to jest przed¬ stawione na fig. 1, która przedstawia glowice od¬ czytujaca w przekroju podluznym oraz folie nos¬ nika wyposazona w glebokosciowy zapis rowka.

Zaklada sie, ze skuteczna masa glowicy odczytu¬ jacej jest tak duza, iz praktycznie nie moze wy¬ konac zadnych przemieszczen w kierunku prosto¬ padlym do powierzchni nosnika, ze wzgledu na wywierana na nia sile zmieniajaca sie w rytmie drgan odpowiadajacych dlugosci fali (na przyklad przy zapisie obrazu z czestotliwoscia kilku MHz).

Przy takim rozwiazaniu przy opisanej formie odczytywania nacisku istnieje problem, polegajacy na tym, ze przy tworzeniu wynikowej sily dziala¬ jacej na glowice odczytujaca dziala przestrzennie stosunkowo szeroko rozciagniety obszar zmian uksztaltowania rowka, przy czym caly ten obszar zawiera informacje, które czasowo nastepuja jed¬ na po drugiej. Dzieki róznym stromosciom zboczy pltozy glowicy odczytujacej po jej stronie nabiega¬ jacej i stronie zbiegajacej, osiaga sie to, ze wy¬ nikowa sila w przyblizeniu odpowiada temu miej¬ scu zapisanej na nosniku informacji, które kazdo¬ razowo znajduje sie pod scisle okreslonym miejscem plozy glowicy odczytujacej.

Ze wzgledu na zuzywanie sie folii oraz glowi¬ cy odczytujacej, celowe jest przy tym wykonanie zbocza o spadku pod zmniejszonym katem po stro¬ nie nabiegajacej glowicy odczytujacej. Przy od¬ czytywaniu folii nosnej przy pomocy glowicy od¬ czytujacej opisanego wyzej rodzaju powstaja za¬ klócenia odczytywanej informacji, na skutek cze¬ go pogarsza sie jakosc odtwarzania.

Jakosc odtwarzania mozna poprawic za pomoca zwiekszenia nacisku na styku glowicy, wtedy jed¬ nak nastepuje szybsze zuzycie glowicy.

Istota wynalazku. Uklad korekcji sygnalu do urzadzenia odczytujacego informacje zapisane me¬ toda mechaniczna na powierzchni nosnika zapisu, zawierajacego cisnieniowa glowice odczytujaca wy¬ posazona w przetwornik mechaniczno-elektryczny i wykonana z materialu odpornego na scieranie ploze polaczoma bezposrednio lub poprzez element sprzegajacy z przetwornikiem i przylegajaca do nosnika, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze na drodze odtworzonego sygnalu elektry¬ cznego, dostarczanego przez glowice odczytujaca (1 — 3) zapisany zmodulowany sygnal, znajduje sie zalezny od czestotliwosci filtr (10), który po¬ wyzej czestotliwosci granicznej tlumi górne cze¬ stotliwosci pasma bocznego zmodulowanego syg¬ nalu. Ta czestotliwosc granicznie znajduje sie po¬ nizej lub w poblizu podwojonej wartosci najniz¬ szej czestotliwosci chwilowej zmodulowanego syg¬ nalu.

Na drodze odtworzonego sygnalu znajduje sie ponadto obwód elektryczny, który rózniczkuje zmodulowany sygnal.

Korzystnie, na drodze sygnalu znajduje sie filtr górnoprzepustowy, którego czestotliwosc graniczna znajduje sie powyzej czestotliwosci 50 MHz, ale ponizej najnizszej czestotliwosci chwilowej zmo¬ dulowanego sygnalu.

Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest odtworzony w przykladzie wykonania na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pod¬ luzny odczytywanej folii nosnika oraz glowicy wraz z ukladem korekcji sygnalu, fig. 2 — roz¬ klad cisnienia, jaki powinien powstawac przy od¬ czytywaniu wzdluz plozy odczytujacej w ideal¬ nych warunkach, flig. 3 — przekrój podluzny od¬ czytywanej folii nosnika oraz innego wykonania glowicy wraz z ukladem korekcji sytgnalu elektry¬ cznego, fig. 4 — rozklad cisnienia jaki faktycznie powstaje przy odczytywaniu, wzdluz plozy odczy¬ tujacej, a fig. 5 — przebieg dzialajacych na ploze 40 45 50 55 60 •84 704 odczytujaca wynikowych sil, powstalych przy roz¬ kladzie cisnienia przedstawionym na fig. 4, Przyklad wykonania. Zgodnie z fig. 1 cisnienio¬ wa glowica odczytujaca sklada sie z piezoelektry¬ cznego elementu ceramicznego 1, na którym za pomoca spoiny klejowej lub lutowniczej 2 przy¬ mocowana jest ploza odczytujaca 3 z szafiru lub diamentu. Rejestruje ona, przy przemieszczaniu sie folii nosnikowej wzgledem glowicy odczytujacej, wynikowa sile, wywierana przez folie 4 na dolna powierzchnie glowicy odczytujacej. Sila ta zmie¬ nia sie odipowiednio do odksztalcen powierzchni nosnika, odpowiadajacych czasowemu przebiegowi sygnallu elektrycznego, którego wartosc srednia de¬ cyduje o sile przylozenia. Na fig. 3 przedstawiono podobna ploze odczytujaca z dolaczonym do niej ukladem korekcji sygnalu zawierajacym filtr 10 oraz filtr górnoprzepustowy 11. Ploza odczytujaca 3 z szafiru lub diamentu ma prostoliniowa strone nabiegajaca 5, oraz prostopadla do niej strone zbiegajaca 6. Kat utworzony przez powierzchnie strony nabiegajacej plozy odczytujacej i powierz¬ chnie nosnika zawaTty jest miedzy 1°^20° lub koirzyistnie miedzy 10°^-20°. Kierunek przemieszcza¬ nia sie nosnika w stosunku do glowicy odczy¬ tujacej zaznaczono na fig. 1 i fig. 3 za pomoca strzalki.

Jak to pokazano na fig 1 i fig 3, w przypadku tworzyw sztucznych stosowalnych jako nosnik, nie dochodzi na ogól do tego, aby odpowiadajace za¬ pisanemu sygnalowi odksztalcenia powierzchni nosnika zostaly elastycznie calkowicie wyrówna¬ ne (splaszczone), pod wplywem sily przylozenia glowicy odczytujacej. W wyniku tego, rozklad cis¬ nienia' wzdluz dolnej strony glowicy odczytujacej, nde jekt czysto sinusoidalny, gdyz sinusoida jest odksztalcona przez wystepujace wyzsze hairmonicz- ne, jak przykladowo jest to przedstawione na fig. 4. Na fig. 5 przedstawiono przebieg zmian wyni¬ kowej sily P(t) dzialajacej na glowice odczytujaca, która w miare uplywu czasu t, poczynajac od pun¬ ktu czasowego t0, przemieszcza sie wzdluz od¬ ksztalcen folii nosnika. Gdy ta zmienna wynikowa sila zostanie proporcjonalnie przetworzona przez mechaniczno-elektryczny element przetwornikowy glowicy odczytujacej na napiecie elektryczne, to zawarte w niej wyzsze harmoniczne w odtwarza¬ nym sygnale uwydatniaja sie jako zaklócenia.

Te wyzsze harmoniczne zostaja stlumione przez zastosowany uklad filtrujacy. Aby stlumic górne czestotliwosci boczne zmodulowanego sygnalu, czestotliwosc graniczna ukladu filtrujacego umie¬ szcza sie w poblizu lub ponizej takiej czestotliwos¬ ci, która jest równa podwojonej chwilowej war¬ tosci najnizszej czestotliwosci czasowego przebie¬ gu zapisywanego sygnalu. Zapisywany sygnal mo¬ ze byc sygnalem modulowanym katowo, najkorzy¬ stniej sygnalem modulowanym czestotliwosciowo.

W takim wypadku czestotliwosc graniczna filtru dolnoprzepustowego znajduje sie w poblizu lub ponizej podwojonej wartosci najnizszej, wystepu¬ jacej przy modulacji katowej, czestotliwosci chwi¬ lowej. Przy modulacji czestotliwosci, ta najnizsza czestotliwosc chwilowa odpowiada najnizszej cze¬ stotliwosci zakresu dewiacji. Aby blizej przedsta- 6 wic dzialanie glowicy odczytujacej, niezbedne jest bardziej szczególowe rozpatrzenie procesów wy¬ stepujacych przy odczytywaniu, przy zastosowaniu zapisu modulowanego czestotliwosciowo ze stala amplituda. Przebieg skladowej zmiennej, odpowia¬ dajacy sygnalowi odksztalcen powierzchni nosni¬ ka, okreslony jest przez funkcje y=?-sin(fc*x) (1) io P^y czym 9 jest amplituda skladowej zmiennej odksztalcen powierzchni, x — biezaca wspólrzedna w kierunku wzdluznym rowka, a fc— liczba fa¬ lowa zapisywanej fali nosnej w punkcie styku.

Liczba falowa fc, przy modulacji FM (modulacja czestotliwosci) jest zalezna od polozenia.

Wzdluz dolnej strony plozy glowicy odczytuja¬ cej, przy przedstawionych na fig. 1 zaleznosciach, powstaje sila dzialajaca na glowice odczytujaca, która ma przebieg taki, jak to jest w przyblizeniu przedstawione na fig. 2. Wartosc sily P(x) w da¬ nym przypadku jest w przyblizeniu okreslona przy pomocy nastepujacej funkcji *(*)=P*e-aa+sinfcx) <2) dla Xo^x^oo, w której x0 oznacza polozenie krawedzi glowicy odczytujacej (na skutek ruchu wzglednego miedzy glowica odczytujaca a nosnikiem, przy czym polo- zenie to Widziane od strony nosnika jest zmienne, przy stalej predkosci odczytywania jest ono pro^ porcjohalne do czasu), x oznacza biezaca wspól- A rzedna w kierunku wzdluznym rowka, po — am¬ plitude zmiennego iinacisku w bezposredniej bli- skosci krawedzi glowicy odczytujacej (najnizszy punkt glowicy odczytujacej), a — miare stromosci funkdji wykladniczej e, natomiast fc — liczbe falo¬ wa zapisywanej fali nosnej. Równanie (2), po wymnozeniu jego prawej strony 40 y A p(x)=p0e-a uwidacznia fizyczny stan faktyczny, ze oba sklad¬ niki sumy (wartosc srednia i nalozona na1 niego 45 amplituda nacisku zmiennego) sa najwieksze w poblizu krawedzi (x=Xo) i stopniowo opadaja w kierunku dodatnich wartosci x. Przy przyjetej si¬ nusoidalnej modulacji z liczba falowa wyrazona równaniem \f fc=fc0+ifclBfimmx (Bj Ze stalymi fc0, fci oraz rn (gdzie rn oznacza licz¬ be falowa charakteryzujaca niskoczestdtliwosciowy, 55 w porównaniu z noisna, sygnal wizyjny) skladowa zmienna P<*>wynikowe(j sily dzialajacej na glowice odczytujaca, okreslona zostaje poprzez calkowanie drugiego skladnika sumy równania (2) wzdluz po¬ wierzchni przylozenia 4. 60 a L P w którym 1 jest skuteczna szerokoscia rowka, a « wiec 1 dx jest elementem powierzchni przylo-zenia, Poo jest funkcja x0 (polozenia krawedzi glo¬ wicy odczytujacej) oraz skutecznej dlugosci L glo¬ wicy odczytujacej. Gdy dlugosc przylozenia L jest wieksza niz jedna dlugosc fali, wtedy wartosc cal¬ ki nie ulega istotnej zmianie, a dla uproszczenia obliczenia, za górna granice calki przyjmuje sie oo, chociaz wynikowa zmienna sila P°° nie odpowiada dokladnie sygnalowi zapisanemu na nosniku. Z równania (1) d równania (3) wynika: 84704 s Wedlug poradnika „Htitte des Ingenieurs Tas- chenfouch* tom I, wydanie^B, str. 06, wynifea ze: PCSD.

-.Pale-<*(*-*o> • a*+W [ osinfcx+JccosJc* 1 y=^sin dP~(Xo) -** r, oo sinj(Jc0+fclSin mxfl) x0—J x0 a^-a(x-x8)x xsin Wystepujaca tu jeszcze calka pokrywa sde z róz¬ nica o stalym czynniku a, z calka wedlug równa¬ nia (4), dajac równanie dP =aP—polsin^^+kjsin nur^ (6) Pierwsza czesc aPo* jest do pominiecia w sto¬ sunku do drugiej czesci p«lsin (ka+fcssinmx)xt, gdy a na przykladzie malej modulacji, to znaczy (ke+&c1sinmxt>«fc.

Dla stalego k mamy: P-P4 P = +Pol[asinkx0 +Jccosfcx a*+k* <4a) Zapisany przypadkowo, w oparciu o modulacje czestotliwosci, sygnal wizyjny moze byc jedynie wówczas z wystarczajaca dokladnoscia odezyteny przy pomocy cisnieniowej glowicy odczytujacej, gdy dokonuje ona proporcjonalnego przetworzenia oddzialujacej na nia sily zmiennej, na sygnal elektryczny.

Jakosc odtwarzania polepsza sie gdy cisnieniowa glowica odczytujaca wraz z zalaczonymi za nia obwodami nadaje sie do przetwarzania oddzialu¬ jacej na nia wynikowej slily zmiennej, na taki sygnal, który co najmniej w zakresie niskoczestot- liwosciowej czesci skladowej jest proporcjonalny do pierwszej pochodnej sily zmiennej* wzgledem czasu. Rózniczkowanie cz&sowe powstajace na wyjsciu glowicy odczytujacej, na skutek dzialania sily zmiennej P^o, przyczynia sie do tego, ze po odczytywaniu ponownie odtwarza sie poczatkowy sygnal. Procesowi temu odpowiada matematycznie rózniczkowanie równania (4) wzgledem dolnej gra¬ nicy x0*tv * t, przy czym v oznacza predkosc wzgledna miedzy glowica odczytujaca a nosnikiem, natomiast t oznacza czas. Rózniczkowanie to zgod¬ nie z poradnikiem „Hiitte des Ingenieurs Taschen- buch", tom I, wydanie 28, Berlin IWO, wydawca Wilhelm Ernst und Sohn, rozdz. 5, str. 167, przy¬ biera postac: w dPc\5 +pol o*o a*+fci I ak co&kXe—fe%inlJcx01 Wtedy gdy a j e_a x* Tak wiec: dPCS3 dPCN3 dXo =Pol sinfcx0 dxfl ^pj sintko+fcjsdnmijio dPoo Znaczy to, ze wyrazenie jest proporcjo- 40 50 dxe nalne do poczatkowego sygnalu, równanie (1).

Przy stalej predkosci wzglednej v miedzy glowi¬ ca odczytujaca a nosnikiem, oznacza to, ze aby ponownie uzyskac mozliwie najwierniejszy sygnal poczatkowy, nalezy uzyskac z sily zmiennej P<^ pierwsza pochodna wzgledem czasu. Wtedy gdy mechaniczno-elektryczny element przetwornikowy przetworzy wywierana przez nosnik ploze glowicy odczytujacej wynikowa sile zmienna na proporcjo¬ nalny w przyblizeniu sygnal elektryczny, pierw¬ sza pochodna uzyskuje sie przy pomocy podlaczo¬ nego za glowica obwodu, który wytworzono przy odczytywaniu sygnaly elektryczne rózniczkuje przed ich modulacja. Obwód rózniczkujacy sygnal wyjisciowy dokonuje równiez pozadanego z innych wzgledów obnizenia niskoczestotliwosciowetf czesci skladowej.

To dodatkowe dzialanie moze byc równiez osiagniete przy pomocy filtru górnoprzepustowego, którego czestotliwosc graniczna lezy ponizej i w poblizu pierwszej dolnej czestotliwosci bocznej ja¬ ka odpowiada najwyzszej czestotliwosci modulujacej (na przyklad czestotliwosci wizyjnej). Odpowied¬ nio do tego, dolaczony do elementu przetworniko¬ wego filtr gornoprzepustowy powodulje tlumienie niskoczesiotlrwoaciowej czesci skladowej, jaka jest zawarta w sygnalach elektrycznych, które wytwa¬ rzane sa przy odczytywaniu.

Uklad do rózniczkowania lub filtr górnoprzepu- stowy przy najmniejszych nakladach utworzony jest w ten sposób, ze jako czesc filtru górnoprze¬ pustowego wykorzystana1 zostanie pojemnosc glo¬ wicy odczytujacej. W elektrycznym ukladzie za¬ stepczym elementu przetwornikowego glowicy od¬ czytujacej, pojemnosc ta jako opornosc wewne¬ trzna elementu przetwornikowego polaczona jest szeregowo z zastepczym zródlem napiecia.

Dlatego tez wystarcza podlaczenie do elektrod elementu przetwornikowego rezystora o dobranej •9 84 704 rezystancji odpowiednio do wartosci wspomnianej pojemnosci. Ten rezystor wraz z pojemnoscia two¬ rzy obwód rózniczkujacy lub filtr górnoprzepusto- wy. Jezeli po glowicy odczytujacej do odczytywa¬ nia modulowanych katowo sygnalów wizyjnych podlaczony zostanie filtr górnoprzepustowy o omó¬ wionym pasmie przenoszenia, wówczas czestotli¬ wosc graniczna tego filtru nalezy umiescic powy¬ zej 50 KHz, ale ponizej najnizszej czestotliwosci chwilowej modulowanych katowo sygnalów. Przy modulacji czestotliwosc chwilowa odpowiada dolnej granicy zakresu dewiacji modulowanego czestotli- wosciowo sygnalu. Przyjete, dla przedstawionych wyzej obliczen, zalozenie a ze srednie cisnienie oraz amplitudy cisnienia w za¬ leznosci od x powinny opadac jedynie stopniowo, co zostalo pokazane na fig. 2 odpowiednio do przy¬ kladu przedstawionego na fig. 1. Ogólnie biorac nalezy powiedziec, ze amplitudy cisnienia nie ko¬ niecznie musza byc tlumione zgodnie z funkcja wykladnicza, jak to zostalo przyjete w równaniu (2), lecz moze byc dopuszczony dowolny stopniowy spadek.

Tak sie dzieje gdy ploza glowicy odczytujacej posiada tylko „ostre" krawedzie. Przez „ostre" na¬ lezy rozumiec to, ze folia nosnika po zbiegajacej stronie traci kontakt z ploza glowicy odczytujacej wewnatrz odcinka mozliwie mniejszego niz polo¬ wa dlugosci fali. Druga strona plozy — w pokaza¬ nym na fig. 1 przykladzie wykonania, strona na¬ biegajaca — jest tak wykonana, ze powstaje la¬ godne stale narastanie cisnienia zmiennego az do tylnej „ostrej" krawedzi, gdzie z kolei cisnienie szczególnie szybko zanika. Tego rodzaju przebieg osiagniety jest w praktyce albo przez nadanie ksztaltu plozie glowicy odczytujacej takiego jaki zostal przyjety na fig. 1, albo przy pomocy plozy z prostoliniowa strona nabiegajaca 5, która jest nachylona w stosunku do powierzchni nosnika1, jak przedstawiono na fig. 3.

Na fig. 3 piezoelektryczny element ceramiczny zostal oznaczony cyfra 1, szczelina lutownicza — cyfra 2, slizgowa ploza z szafiru lub diamentu — cyfra 3, folia nosnika — cyfra 4, nabiegajaca pro¬ stoliniowa strona 3 — cyfra 5, a ustawiona w przyblizeniu prostopadle zbiegajaca strona plozy — cyfra 6. Kat jaki tworzy nabiegajaca strona plo¬ zy glowicy odczytujacej z powierzchnia nosnika ma wartosc okofto 1°—20°. Przy plozie glowicy odczytujacej z krzywoliniowym uksztaltowaniem strony nabiegaljacej, odpowiednio do fig. 1, dobre wyniki uzyskano przy duzym promieniu zakrzy¬ wienia w kierunku wzdluznym rowka po stronie nabiegajacej, który jest wiekszy niz pieciokrotna wartosc najwiekszej zapisywanej dlugosci fali, oraz przy bardzo malym promieniu zaokraglenia ipo zbiegajacej stronie, który jest mniejszy niz polówka najmniejszej zapisywanej dlugosci fali.

Jak to juz wspomniano poprzednio, odpowiada¬ jace zapisanemu sygnolowi odksztalcenia powierz¬ chni nosnika nie sa -elastycznie wyrównane pod Wplywem sily przylozenia glowicy odczytujacej.

Dla a^k, równiez w tym wypadku, pochodna wzgledem czasu wynikowej sily dzialajacej na glowice odczytujaca jest proporcjonailna do prze¬ biegu cisnienia na krawedzi glowicy odczytujacej zgodnie z równaniem (5) dPcv>{x0) Przyjmujac zaleznosci zgodnie z fig. 1 i fig. 4 dochodzi sie wówczas do przebiegu odczytywane¬ go napiecia zgodnie z fig. 5, majacego wysoka za¬ wartosc harmonicznych. W opisanych poprzednio przykladach wykonania, cisnieniowa glowica od¬ czytujaca wyposazona jest w ploze slizgowa z materialu odpornego na scieranie. Wyprowadzone zaleznosci obowiazuja jednak równiez i dla wy¬ konania glowicy odczytujacej bez plozy slizgowej, przy której ceramiczny piezoelektryczny lub mag- netostrykcyjny element dokonuje równiez bezpos¬ redniego odczytywania powierzchni nosnika.

Jak to juz uprzednio wspomiano, do przetwarza¬ nia wahan cisnienia na sygnal elektryczny, celowe jest wykorzystanie piezoelektrycznego elementu ceramicznego. Mozna takze zastosowac inne prze¬ tworniki, na przyklad przetworniki piezomagnety- czne lub magnetostrykcyjne, jak tez elementy pólprzewodnikowe czule na cisnienie.

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. Uklad korekcji sygnalu do urzadzenia odczy¬ tujacego informacje zapisane metoda mechaniczna na powierzchni nosnika zapisu, posiadajacej od¬ ksztalcenia odpowiadajace czasowemu przebiego¬ wi zmodulowanego czestotliwosciowo sygnalu ele¬ ktrycznego, zawierajacego cisnieniowa glowice odczytujaca wyposazona w przetwornik mecha- niczno-elektryczny i zachowujaca trwaly ksztalt w obszarze wystepujacych obciazen mechanicz¬ nych, wykonana z materialu odpornego na scie¬ ranie ploze, o polozeniu niezmiennym w kierunku przyjmowanej przez nia wynikowej sily reakcji, która to ploza bezposrednio, lub poprzez element sprzegajacy równiez zachowujacy trwaly ksztalt, jest polaczona z przetwornikiem i przylega do nosnika zapisu z sila nie powodujaca elastycznego splaszczenia odksztalcen powierzchni tego nosni¬ ka, znamienny tym, ze na drodze odtworzonego syg¬ nalu elektrycznego dostarczanego przez glowice odczytujaca (1—3) zmodulowany sygnal, znajduje sie zalezny od czestotliwosci filtr (10), który po¬ wyzej czestotliwosci granicznej tlumi górne cze¬ stotliwosci pasma bocznego zmodulowanego sygna¬ lu, przy czym ta czestotliwosc graniczna znajduje sie ponizej lufo w poblizu podwojonej wartosci najnizszej czestotliwosci chwilowej zmodulowane¬ go sygnalu.

2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na drodze odtworzonego sygnalu elektrycznego znajduje sie dodatkowo obwód elektryczny, który rózniczkuje zmodulowany sygnal.

3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na drodze odtworzonego sygnalu znajdujie sie do¬ datkowo filtr górnoprzepustowy (11), którego cze¬ stotliwosc graniczna znajduje sie powyzej czestotli¬ wosci 50 kHz, ale ponizej najnizszej czestotliwosci chwilowej zmodulowanego sygnalu. 10 15 20 25 30 35 45 50 55 6084 704 x0 p(x>< *r Fi9-1 tu ^^ A. Fig.2 FigA LUL F>9-5 Bltk 1557/76 r. 105 egz. A4 Cena 10 zl