Przedmiotem wynalazku jest wentylator osio¬ wy, który nawet w przypadku zmiennego oporu przeplywu dostarcza zadana ilosc czynnika gazo¬ wego.Jak wiadomo, wentylatory osiowe, a zwlaszcza ta- 5 kie, które sa wbudowane w konstrukcje dzielaca dwie stosunkowo duze przestrzenie, na przyklad scianke dzialowa, maja do pokonania rózne opory przeplywu zalezne od rodzaju wbudowania wen¬ tylatora lub w przypadku identycznego wbudowa- 10 nia, inne opory, na przyklad czasowo zmienne.Poniewaz wydajnosc wentylatora jest okreslona przez dana krzywa cisnienia, przez opory ukladu bezposrednio przylaczonego do wentylatora, przeto przy zmianie oporów przeplywu zmienia sie rów- 15 niez ilosc podawanego powietrza. Na opory przeply¬ wu przylaczonego ukladu maja wplyw najrozmait¬ sze czynniki. Oporem przeplywu wynikajacym z ro¬ dzaju wbudowania wentylatora jest na przyklad opór spowodowany przez kratke ochronna umie- 2tf szczona po stronie ssacej lub tloczacej wentylatora.Równiez zaluzja umieszczona w poblizu wentyla¬ tora lub tlumik akustyczny wplywa na opory prze¬ plywu. Tego rodzaju urzadzenia powiekszaja w roz¬ maitym stopniu opory przeplywu jakie musi poko- 25 nac wentylator, opory te zmieniaja sie w szero¬ kich garnicach równiez w przypadku stosowania wentylatora tego samego typu i wielkosci w zalez¬ nosci od rodzaju jego wmontowania nawet w tej samej maszynie. 30 Istnieje tez inny rodzaj oporów przeplywu okre¬ slanych jako zmienne, które dodaja sie do oporów zaleznych od rodzaju wmontowania, umocowania wentylatora i które powstaja pod wplywem czyn¬ ników niezaleznych od umiejscowienia wentylatora w przestrzeni, na przyklad pod wplywem strumie¬ nia powietrza przeplywajacego miedzy pomieszcze¬ niami, w których wystepuje podcisnienie lub nad¬ cisnienie powstale pod wplywem tak prostych czyn¬ nosci jak otwarcie drzwi lub okna, czy pozostawie¬ nie ich w stanie otwarcia.W przypadku zasysania powietrza z zewnatrz wzglednie wydmuchiwania na zewnatrz nalezy uwzglednic kierunek i sile wiatru a w okresie let¬ nich upalów równiez temperature powietrza roz¬ grzanego promieniami slonca.Opory przeplywu pokonywane przez wentylator ulegaja po pewnym czasie zmianom na skutek za¬ nieczyszczen siatki ochronnej, co oprócz przypadku umieszczenia wentylatora ze znanych powodów na wolnym powietrzu, jest spowodowane wnikaniem kurzu unoszacego sie w czynniku podawanym przez wentylator, a takze innych zanieczyszczen. Jezeli opór, do pokonania którego dostosowany jest wen¬ tylator zmieni sie z jakiejkolwiek z wymienionych przyczyn, zmieni sie równiez ilosc podawanego po¬ wietrza przez wentylator w funkcji zmiany oporów przeplywu. Odpowiednio do zmiany ilosci dostarcza¬ nego powietrza zmienia sie mozliwosc zastosowania wentylatora osiowego, poniewaz wentylator bedzie 84 05184 051 3 dostarczal ilosc powietrza odmienna od planowanej, co wplynie niekorzystnie na pozadana ilosc po¬ wietrza.We wszystkich przypadkach, gdzie istnieje niebez¬ pieczenstwo wystapienia wymienionych zmian w dzialaniu wentylatora, konieczne jest zapewnienie mozliwosci jego regulacji. Regulacja taka ma na celu ustalenie punktu pracy wentylatora w okolicy punktu przeciecia krzywej cisnienia i krzywej opo¬ rów przeplywu, przy czym róznica miedzy maksy¬ malna a minimalna iloscia dostarczonego powie¬ trza powstala na skutek zmiany oporów przeply¬ wu powinna byc mozliwie najmniejsza, co umozli¬ wi dostarczenie niezbednej ilosci powietrza zgodnie z zalozona wymiana powietrza.Ze znanych skutecznych metod regulacji stosuje sie czesto zmiane stopnia dlawienia, na przyklad poprzez zmiane polozenia przepustnic umieszczo¬ nych przed wentylatorem.Skuteczna metode regulacji stanowi takze zmiana predkosci obrotowej, przy czym jej stosowanie jest skomplikowane i kosztowne, poniewaz wymaga uzy¬ cia urzadzen, dzialajacych na zasadzie mechanicz¬ nej lub elektrycznej, co poza dodatkowymi koszta¬ mi w przypadku wentylatorów osiowych wyraza sie bardziej uciazliwym rozwiazaniem. Dalszy sposób regulacji polega na zmianie kata ustawienia lopa¬ tek kierownic w wentylatorach zaopatrzonych w ruchome lopatki kierownicy. Konstrukcje takich wentylatorów sa bardziej skomplikowane. Ponadto regulacje osiaga sie przez zmiane kata ustawienia lopatek wirnika lub zmiane liczby lopatek w przy¬ padku bardziej skomplikowanej maszyny. Regulacja ta jest równiez dlatego tak skomplikowana, ze musi byc dokonywana automatycznie podczas dzialania wentylatora z powodu zmieniajacych sie oporów przeplywu.Zasadnicza wada wszystkich sposobów regulacji jest to, ze przeplyw powietrza jest regulowany na drodze mechanicznej lub elektrycznej, tym samym oprócz kosztów wytwarzania urzadzenia nalezy brac równiez pod uwage niezawodnosc jego eksploatacji.Dalsza wada polega na tym, ze w wiekszosci przy¬ padków warunki montazowe wykluczaja z góry stosowanie tych sposobów regulacji.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego wentylatora zaopatrzonego w wirnik, wylacznie za pomoca srodków technicznych warunkujacych prze¬ plyw powietrza, a wiec wyksztalcenie form geome- trycznbych wentylatora o bardzo prostej konstruk¬ cji, którego charakterystyka przebiega dostatecznie stromo na to, aby przy zmianie oporów przeplywu nie wystapila zmiana ilosci przetlaczanego powie¬ trza.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze urza¬ dzenie wedlug wynalazku ma wirnik o wymiarze zwiekszajacym sie promieniowo na zewnatrz lecz o stalej dlugosci cieciwy „1" lub gestosci palisady l/t (gdzie t oznacza podzialke rozstawienia lopa¬ tek). Liczba lopatek i dlugosci cieciwy oraz usytuo¬ wanie ukladu lopatek wzgledem kierunku obrotów sa uwarunkowane tym, ze na skutek trudnosci wy¬ konawczych na przyklad przy odlewaniu, lopatki 4 nie moga sie przeslaniac, a równoczesnie, z uwagi na sprawnosc, wartosc ilorazu l/t powinna byc wieksza od jednosci. Liczba lopatek wirnika z = 5 moze tez byc wieksza. Lopatki sa silnie zaokraglone przy piascie. Tego rodzaju ksztalt lopatek umozliwia wykonanie wirnika za pomoca prostego odlewania bez koniecznosci stosowania skomplikowanych form, lub za pomoca innego prostego sposobu. Gdy wirnik v wbuduje sie w obudowe czesciowo stanowiaca dy- !0 fuzor, to otrzyma sie tego rodzaju wentylator osio¬ wy, którego charakterystyka jest znacznie bardziej stroma niz charakterystyki znanych wentylatorów, dzieki czemu zostanie spelniony warunek podawania stalej ilosci powietrza mimo zmian oporów prze- plywu. Ksztalt obudowy umozliwia przeplyw po¬ wietrza w odwrotnym kierunku po odwróceniu wirnika osadzonego na wale bez dokonywania in¬ nych zmian w wentylatorze.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wentylator w przekroju podluznym, fig. 2 — wirnik w widoku, a fig. 3 — profil ukladu lopatek rozwiniety na plaszczyzne. Na wale silni- ka 2 umocowanego w obudowie 1 wentylatora jest osadzony wirnik 3. Wirnik 3 sklada sie z piasty 5 i lopatek 4 w liczbie z = 7. Lopatki 4 w tym przy¬ kladzie wykonania maja profil oplywowy a iloraz dlugosci cieciwy, której promien jest zgodny z pro- mieniem piasty 5 wirnika 3, przez podzialke lopa¬ tek wynosi 1,06. Prosta przylozona do wypuklej strony lopatki tworzy z kierunkiem obrotu lopatek kat zwany katem r^nwienia, który wynosi 44,5°.Na zewnetrznej sreinicy wirnika 3 iloraz dlugosci cieciwy przez podzialke lopatek wynosi 0,97 a kat ustawienia wynosi 29,6°. Iloraz dlugosci cieciwy mierzonej u podstawy lopatek na cylindrze o pro¬ mieniu odpowiadajacy:^ promieniowi piasty 5 przez dlugosc cieciwy mierzonej na zewnetrznej sredni- 40 cy wirnika wynosi 0,63. Stosunek srednicy piasty 5 do srednicy wirnika wynosi 0,57. Wirnik 3 jest po¬ laczony z silnikiem 2 i umieszczony w otworze jakiegos elementu oddzielajacego dwie przestrzenie czyn;ac zadosc celowi wynalazku. Urzadzenie jest 45 umieszczone w obudowie 1 odbiegajacej ksztaltem od znanych obudów rurowych lub dyfuzorów. Sred¬ nica otworu ssacego 3 zwróconego w strone silni¬ ka 2 jest 1,2 krotnie wieksza od srednicy wirnika 3.Otwór ssacy obudowy 1 ma ksztalt lejkowaty i jest 50 zakonczony kolnierzem. Otwór tloczacy 8 obudo¬ wy 1 ma równiez ksztalt lejkowaty. Promien krzy¬ wizny leja otworu ssacego równa sie jednej dzie¬ siatej srednicy obudowy 1, a promien krzywizny otworu tloczacego 8 wynosi trzy czwarte promienia 55 krzywizny otworu ssacego 6. Tego rodzaju kszalt obudowy umozliwia równiez zmiane kierunku prze¬ plywu.W tak uksztaltowanym wentylatorze oslanianie 6o piasty wirnikowej silnika i dodatkowych lopatek kierujacych o profilu oplywowym jest zbyteczne, poniewaz zespól skladajacy sie z wirnika i obudo¬ wy jest praktycznie niezalezny od zmian cisnienia powietrza wystepujacych w czasie jego dzialania 6i i zabezpiecza dostarczenie stalych ilosci powietrza.84051 6 PL