Przedmiotem wynalazku jest tlocznik do wyginania pretów, ksztaltowników i blach szczególnie na goraco, stosowany zwlaszcza na prasach ogólnego przeznaczenia.Stan techniki. W znanych tlocznikach do wygi¬ nania pretów, ksztaltowników i blach podczas gie¬ cia detali na zimno nastepuje zakleszczenie czesci w matrycy a podczas giecia na goraco detal prze¬ waznie zakleszcza sie na stemplu. Zdejmowanie zakleszczonych na stemplu detali odbywa sie albo za pomoca zrywaczy a w tlocznikach nie wypo¬ sazonych w zrywacze, recznie za pomoca lomów.Zdarza sie, ze detal stygnacy tak silnie obcisnie stempel, ze dla jego usuniecia musi byc niszczony przez przepalenie palnikiem. Poniewaz zastosowa¬ nie zrywaczy wymaga znacznej rozbudowy tlocz¬ nika i wydluzenia stempla nie moga one byc sto¬ sowane do tloczników na prasach o malym skoku i w wyniku tego na tych prasach nie mozna wy¬ ginac wysokich detali, wzglednie trzeba decydo¬ wac sie na reczne zrywanie wytloczek.Dla ulatwienia zdejmowania wytloczek ze stem¬ pla znane jest tez stosowanie stempli skladanych, w których zdejmowanie wytloczek jest latwiejsze dzieki temu, ze podczas suwu powrotnego, do góry, stempel zmniejsza swoja szerokosc, dzieki czemu wytloczka mimo skurczu przy stygnieciu daje sie latwo zdjac. W znanym tego typu rozwiazaniu Wkladka tworzaca dolna czesc stempla ma ksztalt lekko stozkowy rozszerzajacy sie ku dolowi i za pomoca wkretów jest polaczona z korpusem stem¬ pla. Zgodnie z tym rozwiazaniem mozliwe jest za¬ stosowanie w kazdym stemplu tylko jednej wklad¬ ki, co moze spowodowac niesymetrycznosc stempla.Poza tym polaczenie wkladki ze stemplem za po¬ moca srub lub tym podobnych elementów zlacz- nych wymaga wpuszczenia ich glód pod powierzch¬ nie stempla, przy czym przy wytlaczaniu na go¬ raco odciski tych otworów otrzymuje sie na wy- tloczkach.Innymi wadami tego typu rozwiazan -sa: osla¬ bienie stempla otwarami na sruby mocujace wkladke, niemoznosc zastosowamia tych roozwia- zan przy stemplach szerokich i obrywanie sie wkretów wskutek zmian kierunków, wystepujacych podczas wytlaczania duzych detali, sil.Celem wynalazku jesit unikniecie wyzej wymie¬ nionych wad i niedogodnosci i opracowanie tlocz¬ nika, który umozliwialby wyginanie pretów, ksztaltowników i blach na goraco bez zakleszcza¬ nia ani w matrycy ani na stemplu.Istota wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem cel ten spelnia tlocznik, w którym stempel i/lub ma¬ tryca posiadaja na promieniach giecia wkladki przesuwne wzdluz osi tlocznika, przy czym wklad¬ ki te ze stemplem lub matryca sa polaczone za pomoca polaczenia prowadnicowego przebiegajace¬ go pod katem ostrym wzgledem osi tlocznika lub matrycy oraz polaczenia poprzecznego wzgledem 83 93283 932 3 4 osi tlocznika, w którym istnieje okreslony luz wierzcholkowy.Dzieki takiemu polaczeniu wkladek ze stem¬ plem i/lub matryca maja one mozliwosc prze¬ mieszczania sie wzdluz polaczenia prowadnicowe- go o wielkosc luzu w polaczeniu poprzecznym podczas suw6w roboczych i powrotnych stempla.Rozwiazanie odznacza sie przy tym wyjatkowa prostota i nie ma w nim elementów srubowych na¬ razonych na scinanie lub zginanie; nie ma tez potrzeby przewiercania stempla lub matrycy oraz wkladek, dzieki czemu pod wzgledem wytrzyma¬ losciowym elementy te nie zostaja oslabione.Przyklad zastosowania wynalazku. Wynalazek jest blizej przedstawiony w przykladzie zastoso¬ wania przedstawionym na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku fragment tlocznika, fig. 2 przekrój polaczenia prowadnico- wego wg linii A — Az fig. 1, a fig. 3 w przekroju polaczenie poprzeczne wkladki ze stemplem lub matryca wedlug linii B — B z fig. 1.Zgodnie z zalaczonym rysunkiem tlocznik do gie¬ cia pretów, ksztaltowników i blach wedlug wyna¬ lazku sSada sie z podsitawy 1, plyty górnej 12a, matrycy 2 z wkladka 6, stempla 3 z Wkladka 7 oraz blach bocznych 4, matrycy 2 i blach bocz¬ nych 5 stempla 3. Wkladki 6 i 7 ze stemplem 3 lub matryca 2 tworza polaczenia prowadnicowe 8 przesuwne, nachylone do osi tlocznika pod katem a oraz polaczenia poprzeczne 9 do osi tlocznika. Jak to przedstawiono na fig. 2 polaczenie prowadnico¬ we 8 jest typu teowego a polaczenie poprzeczne 9 tworza wystepy 10 wkladek 6 lub 7 wchodzacych do wybran 11 w blachach bocznych 4, 5, przy czym konieczne jest pozostawienie miedzy wystepami 10 a wysokoscia wybrania 11 luzu wzdluznego 12, dzieki któremu wkladRi 6, 7 moga w czasie pracy tlocznika przemieszczac sie w kierunku strzalek o odcinek odpowiadajacy wielkosci luzu 12.Gdy tlocznik nie pracuje, wkladki 6 stempla 3 pod wlasnym ciezarem wysuniete sa w dolne skrajne polozenie. W tym polozeniu przez to, ze wkladki 6 zsunely sie w dól o wielkosc luzu 12 wzdluz polaczenia prowadnicowego — przebiegaja¬ cego pod katem a wzgledem osi tlocznika, szero¬ kosc 15 stempla 3 w dolnej czesci jest nieco mniej¬ sza od szerokosci roboczej. Przy suwie roboczym stempla 3 w kierunku matrycy 2 pjfzjTwystapieniu oporu na wytloczce 13 wkladki 6 przesuna sie z powrotem o wielkosc luzu wierzcholkowego 12 w kierunku plyty górnej 12a przy czym szerokosc 15 stempla 3 powieksza sie do prawidlowej szerokosci roboczej, po czym nastepuje giecie detalu 13 juz przy prawidlowej szerokosci stempla 3. Po odgie¬ ciu wytloczki 13 przy suwie powrotnym wkladki ponownie przesuwaja sie w dól po polaczeniu pro¬ wadnicowym 8, stempel 2 zmniejsza przy tym nieco swoja szerokosc 15 i dzieki temu wytloczka 13 stygnac nie zakleszcza sie na stemplu 3, latwo spada i za pomoca wypychacza 14 zostaje usunieta z tlocznika.W podobny sposób dzialaja wkladki 7 matrycy 2 i dzieki temu w tloczniku wedlug wynalazku nawet przy gieciu na goraco wytloczki 13 nie za¬ kleszczaja sie ani na stemplu 3 ani na matrycy 2. PL