Opis patentowy opublikowano: 15.12.1977 83808 MKP E21d 23/00 Int. Cl? E21D 23/00 CZYTELNIA ?'to-w^nn Twórcywynalazku: Zygmunt Noculak, Wincenty Pretor, Alfred Janion, Zbigniew Raczka, Henryk Zych, Zdzislaw Marszycki Uprawniony z patentu: Centralny Osrodek Projektowo-Konstrukcyjny Maszyn Górniczych „KOMAG", Gliwice (Polska) Wiszaca obudowa kopalniana Wynalazek dotyczy samoprzesuwnej zmechanizowanej obudowy górniczej zlozonej z sekcji dwuczlono¬ wych, zwanej wiszaca, poniewaz jej czlony zwolnione z rozparcia tylko nieznacznie oddalaja sie od stropu i pozo¬ staja zawieszone na czlonach rozpartych nie opierajac sie na spagu. W szczególnosci wynalazek dotyczy polaczen miedzy stropnicami dwóch czlonów tej samej sekcji, które to polaczenia decyduja o sposobie przestawiania czyli kroczenia obudowy.Znane z opisu patentu nr 72928 stropnice dwóch czlonów sekcji sa polaczone hydraulicznym przesuwni- kiem oraz nie opisanymi blizej cieglami niezbednymi do zawieszania czlonu zwolnionego z rozparcia, a ponadto maja sztywne elementy dystansujace przymocowane w zlaczach uchylnych we wszystkich kierunkach. Slaba strona tego rozwiazania jest trudnosc nastawiania kierunku kroczenia. Aby umozliwic pewna korekte kierunku przesuwu przewidziano silownik w obrebie jednego z elementów dystansujacych. Aby uniknac kolizji miedzy dzialaniem ciegiel i sztywnymi elementami dystansujacymi zaopatrzono te elementy w uklady sprezynowe umozliwiajace chwilowa zmiane ich dlugosci. W rozwiazaniu tym dosc skomplikowanym niezbedne bylo z góry rozróznienie, który z czlonów sekcji wyprzedzajacy, a który nastepujacy. Toostatnie jest wada obudowy, która wystepuje przy jej wspólpracy z maszyna urabiajaca w obu kierunkach posuwu.Wynalazek rozwiazuje to samo zagadnienie przestawiania obudowy w sposób odmienny, pozostawiajac ze znanego rozwiazania jedynie przesuwnik. Zamiast odrebnych elementów nosnych i dystansujacych, zastosowano wedlug wynalazku resory, które pelnia obie te funkcje. Resory sa przytwierdzone do stropnic uchylnie, ale jedy¬ nie tylko w plaszczyznie równoleglej do górnej powierzchni stropnic. Resory maja taka odpornosc na zginanie, aby przy obciazeniu ich calym ciezarem czlonu zachodzilo tylko niewielkie ich ugiecie w granicach odksztalce¬ nia elastycznego. Najkorzystniejsze okazalo sie stosowanie dwóch resorów jednego w tylnej, a drugiego w przed¬ niej czesci sekcji. Resory te nie sa jednakowe. Przedni ma stala dlugosc, a tylny jest rozsuwny. Ze wzgledów wy¬ konawczych sa one bardzo podobne. Resor sklada sie z paru pretów stalowych osadzonych w tulejach umie¬ szczonych w zlaczach pod stropnicami. Zespól tych tulei jest obrotowy wzgledem osi prostopadlej do stropni¬ cy. W przednim resorze prety sa osadzone w tych tulejach nieprzesuwnie, a w tylnym sa one dluzsze i swobodnie2 83 808 przesuwne w tulejach jednego zlacza lub obu zlaczy. Tylnemu resorowi towarzyszy hydrauliczny silownik dwu¬ stronnego dzialania sluzacy do korygowania kierunku przestawiania. Jest on polaczony uchylnie ze stropnicami i zaopatrzony w rozdzielacz hydrauliczny typu stosowanego do sterowania stojaków.Gdy w silowniku kierunkowym obie komory sa wypelnione ciecza robocza i sa zamkniete, silownik ten a wraz z nim tylny resor zachowuja stala dlugosc. Na przyklad gdy dlugosc tylnego resoru równa jest dlugosci resoru przedniego i jest utrwalona za pomoca silownika, przestawianie zachodzi bez zmiany kierunku. Rozmai¬ tosc lokalnych warunków kopalnianych czesto zmusza do korekty kierunku przestawiania obudowy. W tym ce¬ lu steruje sie silownik kierunkowy, którego zsuwanie rozchyla przednie konce stropnic, a rozsuwanie je zbliza.Tylny resor nie stoi temu na przeszkodzie, gdyz jego dlugosc sama sie dostosowuje do dlugosci silownika. Przed¬ ni resor wyznacza punkt obrotu przestawianej stropnicy.Ten bardzo prosty uklad jest latwy w obsludze, gdyz sklada sie tylko z przesuwnika i silownika kierun¬ kowego, wymagajacych indywidualnego sterowania, a ponadto z resorów nie wymagajacych sterowania. Niemniej jednak wykonuje on wszelkie wymagane funkcje jak podwieszanie zwolnionego czlonu, jego przestawianie i kory¬ gowanie kierunku ustawiania. Przy zastosowaniu rozwiazania wedlug wynalazku zbedne jest rozróznianie, która stropnica jest wyprzedzajaca, a która postepujaca za nia. Wystarczy bowiem, aby którykolwiek z czlonów sekcji byl rozparty do zawieszenia na nim za posrednictwem resorów drugiego czlonu nierozpartego. Dlatego obudowa wedlug wynalazku nadaje sie równie dobrze przy obu kierunkach urabiania.Wynalazek jest uwidoczniony przykladowo na rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia frag¬ ment dwuczlonowej sekcji obudowy w widoku z góry, a fig. 2 przedstawia tylny resor laczacy stropnice tej sekcji w widoku w kierunku urabianej sciany.Na fig. 1 stropnice 1 i 2 sa jedynie zaznaczone linia przerywana, aby nie zaslonic elementów znajdujacych sie pod nimi. Stropnice te sa polaczone hydraulicznym przesuwnikiem 3, hydraulicznym silownikiem 4 sluza¬ cym do korygowania kierunku przestawiania i dwoma resorami 5 i 6. Budowe i przymocowanie tych resorów przedstawia fig. 2 na przykladzie tylnego resoru 6. Z kazdej stropnicy 1 i 2 wystaja prostopadle w dól sworznie 7, na których sa osadzone obrotowo tuleje 8. Do tulei 8 przytwierdzone sa prostopadle do nich tuleje 9, w których sa osadzone elastyczne stalowe prety 10. Liczba tulei 9 jest dostosowana do ilosci pretów 10, a liczba tych pretów zalezy od ich wlasciwosci przy zachowaniu zasady, ze sumaryczna liczba pretów 10 w obu resorach i 6 ma byc tak dobrana, aby przejecie przez te resory calego ciezaru czlonu powodowalo tylko niewielkie ugiecie pretów 10 w granicach elastycznego odksztalcenia. Róznica miedzy przedstawionym resorem 6 a nie uwidocznionym resorem 5 polega jedynie na tym, ze w resorze 6 prety sa swobodnie przesuwne w tulejach i w tym celu sa one nieco dluzsze niz przecietna odleglosc miedzy zlaczami na stropnicach. Natomiast w resorze prety 10 nie sa przesuwne w tulejach 9, co moze byc osiagniete w dowolny znany sposób. Aby zaakcentowac szczególnie wazna niezaleznosc sterowania silownika 4, zaznaczono wprost na nim rozdzielacz sterowniczy 11 przeznaczony tylko dla tego silownika. W rzeczywistosci polozenie tego rozdzielacza jest dowolne, tak aby bylo dogodne dla obslugi.Z chwila zwolnienia jednego z czlonów z rozparcia i zawisniecia tego czlonu na resorach, stropnica jego od¬ rywa sie od stropu, a dalsze skracanie stojaków powoduje podnoszenie sie spagnic ponad spag. Dzialanie prze¬ suwnika powoduje ruch stropnicy zawieszonej w kierunku czola sciany. Zlacza resorów 5 i 6 ze stropnica prze¬ stawionego czlonu wykonuja ruch po lukach. Jezeli dlugosc, w której resor 6 zostal zablokowany przez silow¬ nik 4 jest równa dlugosci resoru 5, czlon zostaje ustawiony w polozeniu równoleglym do poprzedniego. Rów¬ noczesnie z przestawianiem sterowania silownika 4 zmienia dlugosc resoru 6, którego zlacze ze stropnica prze¬ biega po luku mniejszym lub wiekszym, wobec czego przestawianie czlonu odbywa sie w dowolnym obranym kierunku. PL