Zacisk nitek do maszyn wlókienniczych Przedmiotem wynalazku jest zacisk nitek do maszyn wlókienniczych, przede wszystkim do kro¬ sien tkackich z cewkami watku, znajdujacymi sie poza obrebem przesmyku krosna przy czym za¬ cisk posiada dwie szczeki zaciskowe, które chwy¬ taja nitke swymi powierzchniami zaciskowymi.W zaciskach nitek maszyn wlókieinndczych obie szczeki zaciskowe tworza miedzy swymi powierz¬ chniami zaciskowymi szczeline zaciskowa otwarta z obu stron w kierunku poprzecznym do przebiegu nitki, sluzaca do uchwycenia nitki, która przy wspomnianych krosnach tkackich, podawana jest przewaznie w stanie rozciagnietym. Aby masy podlegajace przesuwaniu byly male oraz ze-wzgle¬ dów konstrukcyjnych ewentualnie z uwagi na dy¬ ktowane typem maszyny wymiary elementów, na których zamocowane sa zaciski nitek, na przyklad czólenka chwytakowego krosna tkackiego — za¬ ciski nitek wykonuje sie, ogólnie biorac, o mozli¬ wie waskich szczekach zaciskowych.W zaleznosci od rodzaju przerabianych nici, nitka jest w zacisku tak mocno zaciskana, ze konce nitki wyrzucane sa ze szczeliny zaciskowej na bo¬ ki. Równiez gdy urzadzenie doprowadzajace nie wprowadza nitki dokladnie miedzy szczeki zacis¬ kowe lub gdy zacisk nitek — jiak na przyklad w krosnie tkackim do wytwarzania tak zwanej „tka¬ niny rogózkowej" — powinien uchwycic jednoczes¬ nie dwie nitki watkowe, konce nitek wystaja na boki. Jest to niekorzystne zwlaszcza przy przeróbce 10 15 20 25 przedzy, poniewaz w przedzy kazda nitka sklada sie z wiekszej liczby wlókienek, z których przy dotychczasiowych zaciskach nitek niektóre z nich nie podazaja do szczeliny zaciskowej.Przy ruchu nitki w kierunku wzdluznym luzne wlókienka moga przesuwac sie po nitce, tak ze powstaja zgrubienia w rodzaju peczków. Tego ro¬ dzaju wadliwe nitki moga ewentualnie spowodo¬ wac widoczne wady w tkaninie przy stosowaniu krosien tkackich wymienionego na wstepie typu, w których, na przyklad, czólenka chwytakowe wprowadzaja nitki watkowe do przesmyku krosna.Poza tym wskutek tylko czesciowo uchwyconych konców nitki moze byc utrudnione lub nawet uniemozliwione przekazainie nitki z jednego za¬ cisku nitki na drugi. We wspomnianych krosnach tkackich nitka, przekazywana jest na przyklad z podajnika nitki do czólenka chwytakowego.Stawia to szczególnie duze wymagania odnosnie dokladnosci i niezawodnosci wspóldzialajacych elementów krosna, poniewaz na przyklad na ot¬ warcie i zamkniecie zacisków nitek, bioracych udzial w przekazywaniu, pozostaje krótki czas od okolo 1/50 do 1/100 sekundy.Zadaniem wynalazku jest zabezpieczenie nie¬ zawodnego prowadzenia nitki chwytanej przez zacisk, a zwlaszcza uniemozliwienie usuwania sie nitek na boki i wypadania ze szczeliny zaciskowej, jak równiez zwiekszenie niezawodnosci ruchu za¬ cisków nitek. 82 4803 Wedlug wynalazku zadanie to zostalo rozwia¬ zane przez skonstruowanie zacisku, w którym co najmniej jedna ze szczek zaciskowych ma poza obrebem miejsca zaciskania, co najmniej jeden umieszczony z boku wystep kierunkowy nitki wystajacy poza przynalezna powierzchnie za¬ ciskowa.Szczególnie proste wykonanie, za pomoca które¬ go mozma przy malym nakladzie pracy poprawic juz istniejace zaciski nitek, uzyskuje sie przy odmianie wynalazku przez to, ze nosek kierun¬ kowy utworzony jest przez element przystawiony, zamocowany na szczece zaciskowej.Dla dokladnego centrowania nitki w srodku szczek zaciskowych, W uprzywilejowanej postaci wykonania wynalazku, szczeka zaciskowa zao- patonzona jest w dwa umieszczone z obu stron przebiegu nitki wystepy kierunkowe, których skie¬ rowane kru sobie powierzchnie boczne — patrzac w kierunku przebiegu nitki —-tworza, z przy¬ nalezna powierzchnia zaciskowa, odpowiednio kat prosty lub kat rozwarty.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia elementy krosna tkackiego, do wprowadzenia watka w widoku z boku, fig. 2 — zacisk podajnika nitki w widoku z góry, fig. 3 — fragment zacisku podajnika nitki w powiekszeniu w widoku strzalki III na fig. 2, fig. 4 — koncówke zacisku nitki w odmiennej postaci wykonania, fig. 5 — fragment zacisku w powiekszeniu w widoku od strony strzalki V na fig. 4, fig. 6 — fragment zacisku nitki w odmiennej postaci wykonania w widoku z góry, fig. 7 — fragment zacisku w po¬ wiekszeniu w widoku od strony strzalki VII na fig. 6, fig. 8 — zacisk nitki podajnika w innej postaci wykonania, fig. 9 — fragment zacisku nitki w widoku od strony strzalki IX na fig. 8 w powiekszeniu.Jak uwidoczniono na rysunku fig. 1 przedstawia krosno tkackie chwytakowe z umieszczonymi poza obrebem przesmyku 10 krosna cewkami 11 watku, z których narysowano tylko jedna cewke. Nitka watku 12, rozwijajaca sie z cewki 11 watku, prze- 45 prowadzona jest przez hamulec 14 nitki zaopatrzo¬ ny w lyzke 15 hamulca, przez oczko 16 naprezacza 17 nitki, wychylnego dookola osi obrotu 18, a na¬ stepnie przez nieruchome oczko 19 do podajnika 21 nitki, w którym nitka ulega zacisnieciu. Koniec 50 nitki watku 12 wystaje z podajnika 21 nitki, a po¬ dajnik przekazuje wystajacy koniec nitki watku do czólenka 22 tkackiego, chwytakowego. Czólenko 22 tkackie prowadzone jest w nie pokazanym na rysunku mechanizmie watkowym i jest ono dla 55 kazdorazowego wprowadzania watku na krosno przerzucane przez przesmyk 10 krosna za pomoca dzwigni zderzakowej 24 umieszczonej na wahliwej osi 23.Czólenko 22, przechodzi przez nozyce 25 i przez dwa skrajne zaciski 26 nitek przesmyku krosna do chwytnika 27, gdzie jest zahamowane przez hamulec 28, a wreszcie zostaje odbite przez cofacz 20 elementem zwrotnym 22' z polozenia konco¬ wego22a. 65 2 480 4 Przy wypuszczaniu czólenka 22 lyzka 15 hamul^ cowa jest zluizowana a jednoczesnie naprezacz 17 nitka, wykonuje ruch obrotowy dostosowany do predkosci czólenka 22, tak dlugo, dopóki oczko 16 5 nie przemiesci sie na osi 18 dzwigni do hamulca 14.W koncowej fazie wprowadzania watku na kros¬ no, nitka watku 12 ulega zahamowaniu hamulcem 14 a naprezacz 17 nitki zostaje odchylony tak, ze nitka watku 12 miedzy hamulcem 14 i oczkiem 10 19 zwisa luzno. Przy wyprowadzeniu watku na krosno i po cofnieciu czólenka 22 nitka watku 12 jest znów naprezona.Nitka watku 12 jest teraz uchwycona przez obydwa skrajne zaciski 26 jak równiez przez pro¬ wadzony w kierunku nozyc 25 podajnik 21 i jest obcieta przez nozyce 25 podczas gdy czólenko 22 jest uwolnione do nitki i cykl zaczyna sie od nowa. Podajnik 21 nitki wraz z obcietym koncem nitki watku zostaje przeprowadzony z powrotem w polozenie (fig. 1), w którym koniec nitki watku jest przygotowany do nastepnego wprowadzenia watku na krosno. Przy cofaniu podajnika 21 nitka watku 12 jest pociagana do tylu wzglednie utrzy¬ mywana w stanie naprezonym przez naprezacz 17^. podczas gdy ten konczy swój ruch obrotowy.Podajnik 21 ma zacisk 1 z dwoma wspólpracujacy- ^ mi dwuramiennymi dzwigniami 2, 3 (fig. 2), z któ¬ rych kazda zamocowana jest na dzwigarze 4 za pomoca czopa 5. Oba wspólpracujace konce dzwig¬ ni 2, 3 uksztaltowane sa jako szczeki zaciskowe 6, 7 chwytajace miedzy swe powierzchnie zacis¬ kowe 8, 9 nitke 12, której koniec 12a wystaje z miejsca zacisku. Na zwróconej ku koncowi 12a nitki zewnetrznej stronie dolnej szczeki zaciskowej 6, uksztaltowane sa dwa wystajace ponad po¬ wierzchnie zaciskowa 8 wystepy kierunkowe 31, 32 (fig. 3), których zwrócone ku sobie obrzeza tworza z powierzchnia zaciskowa 8 kat rozwarty oraz wraz z ta powierzchnia tworza dla nitki 12 prowadzenie w ksztalcie korytka. W celu ochrony nitki 12 przed zerwaniem powierzchnia zaciskowa 8 jest scieta skosnie w obrebie miedzy wystepami kierunkowymi 31, 32.Na fig. 2 zacisk 1 przedstawiono w polozeniu zamknietym, w którym obydwa swobodne ramiona dzwigni 2, 3 zaciskane sa sprezyna rozpierajaca umieszczona na zewnatrz, pomiedzy ramionami 33, tak, ze szczeki zaciskowe 6, 7 przyciskane sa wzajemnie do siebie i zaciskaja nitke. Otwarcie zacisku 1 nastepuje za pomoca widelek sterowa¬ nych przez naped maszynowy, za pomoca dwóch ramion 34 umieszczonych z boku po stronie ze¬ wnetrznej swobodnych ramion dzwigni 2, 3 i sci¬ skaja je ku sobie z przeciwnym kierunkiem na¬ cisku, niz wywierany na ramiona 33. Gdy zacisk 1 otwiera sie, to nitka 12 zostaje zluzowana, na przyklad w celu wprowadzenia watku do przesmy¬ ku krosna.Celem uchwycenia w nastepnym cyklu konca nitki, widelki przesuwaja sie z powrotem, tak, ze ramiona dzwigni 2, 3 podazaja pod dzialaniem sprezyny na ramiona 33 i znowu osiagaja poloze¬ nie wyjsciowe, przy czym nitka 12, zostaje uchwy-5 82 480. 6 eona a obydwa wystepy kierunkowe 31, 32 centru¬ ja ja na powierzchniach zaciskowych 8, 9.W zacisku 35 stanowiacym inny przyklad wy¬ konania wynalazku (fig. 4, 5) kazda z obu szczek zaciskowych 36, 37 zaopatrzona jest w boczne wy¬ stepy kierunkowe 40, 41 wystajace poza powierz¬ chnie zaciskowe 38, 39. Umieszczony po stronie wewnetrznej szczeki zaciskowej 37 wystep kie¬ runkowy 41 oraz umieszczony po stronie wew¬ netrznej szczeki zaciskowej 36 wystep kierunkowy 40 zaopatrzone sa w ulozone prostopadle do po¬ wierzchni zaciskowych 38, 39 obrzeza, które zwiekszaja przestrzen przy prowadzeniu nitki 12.W kazdej z obu powierzchni zaciskowych 38, 39 jest wybranie 42, przez co ulozenie przebiegajacej poprzecznie nitki jest korzystniejsze. W obrebie wystepów kierunkowych 40, 41 powierzchnie za¬ ciskowe 38, 39 sa sciete skosnie.Zacisk 45 stanowiacy nastepny przyklad wy¬ konania wynalazku (fig. 6, 7) ma szczeki zacisko¬ we 46, 47 zaopatrzone w wystepy kierunkowe tak, ze szczeka zaciskowa 46 ma po stronie wewnetrz¬ nej dwa wystepy kierunkowe 48, 49, których boki zwrócone ku sobie, tworza litere V i tym samym umozliwiaja w razie potrzeby szczególnie dokladne centrowanie nitki 12.W podajniku 21' (fig. 8) zacisk 51 ma sprezynu¬ jace klamry i zamocowany jest do dzwigara 52 za pomoca nitów 53. Obydwa ramiona 54, 55 za¬ cisku 51 sa wstepnie naprezone, tak, ze ich konce, uksztaltowane jako szczeki zaciskowe 56, 57 przy¬ ciskane sa wzajemnie do siebie i zaciskaja nitke 12 wlozona miedzy powierzchnie zaciskowe 58, 59.Na zewnetrznej stronie dolnej szczeki -zaciskowej 56 umieszczona jest plytka 61, która w przed¬ stawionym przykladzie wykonania jest pnzyluto- wana a na niej uksztaltowane sa boczne wystepy kierunkowe 62, 63 (fig. 9), wystajace poza po¬ wierzchnie zaciskowa 58. Kazde ze zwróconych ku sobie obrzezy obu wystepów kierunkowych 62, 63 tworzy z powierzchnia zaciskowa kat rozwarty.Zacisk 51 nitek przedstawiono w polozeniu zam¬ knietym. Po otwarciu zacisku 51, dwa ramiona -64 rozpierajace sterowane sa przez naped maszy¬ ny a umieszczone sa z boku, po wewnetrznej stro¬ nie ramion 54, 55 przez co szczeki zaciskowe 56, 57 sa oddalone od siebie, a nitka 12 jest zluzowa¬ nia. Czólenko 22 moze byc równiez wyposazone w zacisk uksztaltowany podobnie jak zacisk 51 nitek. Jest zrozumiale równiez, ze tego rodzaju zaciski, szczeki zaciskowe, wzglednie wystepy prowadzace, moga posiadac jakakolwiek z wyzej 5 opisanych postaci wykonania.Zacisk nitek wedlug wynalazku moze miec za¬ stosowanie równiez w innych rozwiazaniach czesci maszyn wlókienniczychjSJdjg przyklad w igle wpro¬ wadzajacej watek na krasna.W innych przykladach ' wykonania wynalazku mozliwe jest równiez uksztaltowanie szczek za¬ ciskowych tak, zeby byl tylko jeden wystep kie¬ runkowy na jednej ze szczek zaciskowych lub jako wystep kierunkowy, moze sluzyc ma przyklad kolek, umieszczony w szczece zaciskowej, wzgled¬ nie przylozony do niej. Wystep kierunkowy moze takze wchodzic w odpowiednie wybranie wy¬ konane w drugiej szczece zaciskowej. Moze byc wreszcie wykonana na przyklad tylko jedna ru¬ choma szczeka zaciskowa i moze ona wspólpra¬ cowac z zamocowana na stale powierzchnia za¬ ciskowa. PL PL PL PL PL