Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 BI 859 KI. 80a, 62/20 MKP B28b3/00 CZYTELNIA Ur^du Patentowego Twórcy wynalazku: Adam Kolacz, Stanislaw Orzel, Jan Placzek, Zygmunt Puchalski, Stanislaw Szklarski Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektowo-Konstrukcyjne Przemyslu Materialów Budowlanych ZREMB, Wroclaw (Polska) Osprzet do ksztaltowania zewnetrznych powierzchnia zwlaszcza prefabrykatów betonowych wytwarzanych metoda prasowania Przedmiotem wynalazku jest osprzet do ksztaltowania zewnetrznych powierzchni zwlaszcza prefabryka¬ tów betonowych wytwarzanych metoda prasowania. Wykonawstwo betonowych prefabrykatów metoda prasowa¬ nia polega na zageszczeniu w matrycy masy betonowej przez wycisniecie nadmiaru wody za pomoca przystoso¬ wanej do tego celu prasy. Dzieki tej metodzie, betonowy prefabrykat uzyskuje bezposrednio po sprasowaniu na tyle wystarczajaca wytrzymalosc, ze moze byc wyjety z matrycy i transportowany do miejsca skladowania.Znany osprzet do ksztaltowania dowolnych zewnetrznych powierzchni prefabrykatów odnosi sie do powszechnie znanej i opanowanej produkcji polegajacej na odlewaniu prefabrykatów w formach, zageszczaniu masy betonowej za pomoca wibratorów i lezakowaniu elementu w sposób naturalny lub przyspieszony. Przy wykonawstwie prefabrykatów powyzsza metoda nie ma trudnosci w ksztaltowaniu zewnetrznych powierzchni przy zachowaniu odnosnych ogólnych zasad, a miedzy innymi doboru optymalnych wartosci zbieznosci scian wkladów i rdzeni. Poslugujac sie metoda prasowania prefabrykatów przy uzyciu nierozbieralnej matrycy mozna produkowac elementy tylko w ksztalcie prostopadloscianu. Przy zastosowaniu natomiast matrycy z odchyla¬ nymi bokami mozna wprawdzie wykonywac takze okreslone uksztaltowania bocznych zewnetrznych powierz¬ chni prefabrykatów, ale o stosunkcwo malej wysokosci wystepu lub wglebienia i duzej zbieznosci scian ogra¬ niczajacych te wglebienia lub wystepy. Powyzsze ograniczenie jest zwiazane z ukladem dzwigni spelniajacym role zawiasów umozliwiajacych podczas rozformowania ruch boków matrycy z poczatku niemal w pozycji pionowej w tym celu, aby nie ulegly uszkodzeniu uksztaltowania boczne prefabrykatu.Produkowanie pelnowartosciowych prefabrykatów z dowolnie uksztaltowanymi zewnetrznymi powierz¬ chniami nawet w matrycy z otwieranymi bokami jest ograniczone, a niekiedy wrecz niemozliwe. Przyczyna ograniczenia mozliwosci produkowania okreslonego asortymentu prefabrykatów, szczególnie z bocznymi uksztal- towaniami, jest zróznicowanie fizycznych wlasciwosci masy betonowej wystepujace podczas procesu prasowania.Masa betonowa ze stanu cieklego ustalonego przechodzi w faze stala, przy czym stan skupienia zmienia sie w czasie i nie jest jednakowy w poszczególnych punktach przestrzeni formujacej matrycy. Zróznicowanie konsy¬ stencji masy betonowej wystepuje wyraznie .szczególnie wówczas, gdy prasowany prefabrykat ma miec ksztalty2 81859 zlozone uzyskane za pomoca odpowiednich rdzeni i elementów ksztaltujacych. W tym przypadku, wlasciwosci Teologiczne masy betonowej zawartej miedzy profilem nieruchomego bocznego elementu ksztatlujacego, a jego rzutem prostokatnym na dno matrycy róznia sie od tych wlasciwosci w obszarze, w którym nie wystepuje rdzen badz element ksztaltujacy. W rzeczywistosci fragmenty prefabrykatu wyksztaltowane nieruchomym wkladem sa niedostatecznie zageszczone, gdyz zawieraja jeszcze zbyt duza ilosc wody. Wytrzymalosc swiezego betonu w tych miejscach jest oczywiscie niewystarczajaca w zwiazku z czym podczas procesu rozformowania wypraska ulega uszkodzeniu i nie nadaje sie do wykorzystania.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszych niedogodnosci przez zapewnienie uzyskania jednolitej struktury betonu w prefabrykacie, szczególnie z uksztaltowaniami zewnetrznymi, bocznymi. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze elementy ksztaltujace ruchome, spelniajace warunki technologicznosci, sa usytuowane stycznie wzdluz obwodu przestrzeni roboczej i w zaleznosci od potrzeby wzdluz obwodu rdzenia wzglednie w okreslonych miejscach wymienionych .obwodów sa utrzymywane za pomoca uchwytów magnetycznych zainstalowanych w bokach matrycy i w ,bokach rdzenia, które przytrzymuja takze wspólpracujace z elementami ksztaltujacymi ruchomymi listwy oporowe oraz listwy spietrzajace, przy czym tylko elementy ksztaltujace usytuowane nad plyta denna i listwy spietrzajace sa przemieszczane podczas procesu prasowania, natomiast elementy ksztaltujace nieruchome sa przymocowane do plyty dennej matrycy.Korzyscia techniczna wynikajaca z zastosowania wynalazku jest powazne wzbogacenie pod wzgledem asortymentowym produkcji prefabrykatów betonowych metoda prasowania przy zastosowaniu nawet nierozbie¬ ralnych matryc, co do tej pory nie bylo mozliwe.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój poprzeczny przez matryce wyposazona w osprzet do ksztaltowania zewnetrznych powierzchni prefabrykatu, a fig. 2 widok z góry na matryce i osprzet do ksztaltowania zewnetrznych powierzchni prefabry¬ katu. Osprzet do ksztaltowania zewnetrznych powierzchni prefabrykatu stanowia elementy ksztaltujace 1 usytuowane wzdluz boków matrycy 2 i rdzenia 3, przy czym, jesli sluza one do ksztaltowania powierzchni od strony plyty dennej 2a sa nieruchome, jeslj zas maja ksztaltowac prefabrykat od góry i od strony boków sa ruchome. Ksztalt powierzchni odwzorowujacej elementów ksztaltujacych jak równiez ich wymiary sa dostoso¬ wane do wymaganego uprofilowania okreslonych powierzchni prefabrykatu. Do ksztaltowania bocznych ze¬ wnetrznych powierzchni prefabrykatu sluza elementy ksztaltujace ruchome 1a przystosowane do wspólpracy z listwami spietrzajacymi 4 i listwami oporowymi 5. Grubosc listew spietrzajacych 4 i listew oporowych 5 odpowiada wysokosci odsadzenia 1a' elementu ksztaltujacego ruchomego 1a. Szerokosc listew spietrzajacych 4 jest uzalezniona od szerokosci listwy oporowej 5 i od szerokosci odsadzenia 1a' elementu ksztatlujacego ruchomego 1a, przy czym suma powyzszych wymiarów szerokosci nie jest wieksza od wysokosci przestrzeni roboczej matrycy ograniczonej plaszczyzna styczna od plyty dennej 2a i plaszczyzna A styczna do boków matrycy 2. Do wykonywania otworów przelotowych w prefabrykacie sluzy rdzen 2. Wzdluz jego boków sa usytuowane elementy ksztaltujace ruchome 1b spelniajace jednoczesnie funkcje listew spietrzajacych. Przy podstawie rdzenia 3 elementy ksztaltujace ruchome 1b sa prowadzone za pomoca elementów ksztaltujacych nieruchomych 1c usytuowanych na plycie dennej 2a. Szerokosc elementów ksztaltujacych ruchomych 1b jest nie wieksza od wysokosci przestrzeni roboczej matrycy 2. Dlugosc poszczególnych elementów ksztaltujacych 1, listew spietrzajacych 4 oraz listew oporowych 5 jest dobrana tak, ze odpowiednio w narozach 6 matrycy 2 i narozach 7 rdzenia 3 kazda z wymienionych czesci styka sie z analogiczna czescia lecz przynalezna do przyleglej sciany matrycy 2. Przyleganie znajdujacych sie w styku czesci w narozach 6 i w narozach 7 zapewnia uzyskanie wymaganej szczelnosci. Elementy ksztaltujace 1, listwy spietrzajace 3 oraz listwy oporowe 4 sa mocowane znanymi uchwytami magnetycznymi 8 wbudowanymi w sciany matrycy 2 i sciany rdzenia 3.Proces ksztaltowania zewnetrznych powierzchni prefabrykatów betonowych poprzedza ustawienie elemen¬ tów ksztaltujacych nieruchomych 1c na plycie dennej 2a w odleglosci zapewniajacej suwliwe prowadzenie elementów ksztaltujacych ruchomych 1b. W nastepnej kolejnosci wprowadza sie do przestrzeni roboczej matry¬ cy 2 listwy oporowe 5 elementy ksztaltujace ruchome 1a listwy spietrzajace 4 i uruchamia uchwyty magnetyczne 6. Podczas uzbrajania matrycy 2 w osprzet ksztaltujacy, jest pomocne poslugiwanie sie przymiarami koncowymi w celu wlasciwego usytuowania wzgledem siebie poszczególnych czesci w ich wyjsciowym polozeniu. Elementy ksztaltujace ruchome 1a sa usytuowane tak, ze odsadzenie 1a' znajduje sie w posrodku wolnych przestrzeni 9 ograniczonych bokami listew spietrzajacych 4 i listew oporowych 5, przy czym szerokosc wolnej przestrzeni jest równa polowie wymiaru H to znaczy odleglosci miedzy plaszczyzna B styczna do listew spietrzajacych 4 i elementów ksztaltujacych ruchomych 1b, a plaszczyzna A styczna do boków matrycy 2.Po wprowadzeniu do matrycy okreslonej dawki masy betonowej i przemieszczeniu jej w przestrzen robocza prasy, rozpoczyna sie proces prasowania, który zostaje zakonczony z chwila oparcia sie stempla o boki matrycy81859 3 2. W poczatkowej fazie prasowania, po zetknieciu sie stempla prasy z listwami spietrzajacymi 4 rozpoczyna sie proces zageszczania masy betonowej z jednoczesnym odprowadzeniem wody na zewnatrz. W miare zmniejszania sie odleglosci miedzy stemplem a plaszczyzna A, listwy spietrzajace 4 przytrzymywane uchwytami magnetycz¬ nymi 8 przemieszczaja sie w kierunku dna matrycy 2 wraz z elementami ksztaltujacymi ruchomymi 1a. Dzieki powstaniu warunków pozwalajacych na przemieszczanie elementów ksztaltujacych ruchomych 1a Mb, stan skupienia zageszczanej masy betonowej podczas procesu prasowania jest wszedzie jednakowy w zwiazku z czym prefabrykat uzyskuje pozadana jednorodna strukture. Po zakonczeniu procesu prasowania zwalnia sie uchwyty magnetyczne 8 i w zaleznosci od stojacych do dyspozycji srodków technicznych, gotowy prefabrykat wyjmuje sie z matrycy 2 za pomoca chwytaka prózniowego lub za pomoca trzpieni wypycharki wchodzacych w nie- uwidocznione na rysunku otwory usytuowane w dnie matrycy 2. Wraz z prefabrykatem zostaja równiez wyciag niete ruchome czesci osprzetu do ksztaltowania, który po oddzieleniu od wypraski poddaje sie czyszczeniu oraz smarowaniu przed ponowanym zainstalowaniem w matrycy 2. PL