Pnzedmiioitein clbecnego wynalazku jest przyrzad do mechanicznego sterowania pneumatycznie uruchamianej grupy laczni¬ ków pojedynczych.Znane jesit sterowanie pneumatycznie uruchamianej grupy laczników pojedyn¬ czych mechanicznym napedem pneuma- tyciznych zaworów. Zastosowanie tego ro¬ dzaju sterowania do sterowania motorów, w szczególnosci przy elektrycznych poja¬ zdach, bylo jednak dotychczas dlatego nie¬ mozliwe, ze przy uzyciu tego sterowania mozliwe byly falszywe polaczenia, wzgled¬ nie polaczenia na zwarcie w obwodach glównikowych, gdyz nie bylo zaryglowania miedzy polozeniem wlaczajacem pojedyn¬ czych laczników obwodów glówmikowych a napedem mechanictzinie 'dzialajacym na pneumatyczne zawory,.Wedlug wynalazku wade powyzsza u- sunieto w ten sposób, ze ruch napedu me¬ chanicznego, dzialaj acego na zawory lacz¬ ników pojedynczych, zastaje w ten sposób zaryglowany polozeniem wlaczaj acem lacz¬ ników pojedynczych, ze polaczenia na zwarcie laczników staja sie niemozliwe.Na zalaczonym rysunku przedstawione sa schematycznie dwa przyklady wykona¬ nia przyrzadu.Fig. 1 (przedstawia jedna forme wyko-naniia. Fig, 2, 3, 4 przdstawiaja w równych polozeniach niektóre czesci drugiej farmy iwykan^nia/ ji Na fig. 1 przedstawiona jest grupa z trzech laczników pojedynczych 1, 2, 3, na¬ lezacych do steru pojaizdu pradu jedluofa- zowego, których kontakty 16 dolaczone sa do róznych miejsc zasilania uzwojenia wtórnego nieuwidocznionego na rysiunku tnansformatara stopniowego, a motory za¬ silane sa iprzez równiez niepokazana cewke dlawikowa. Przyjeto, ze laczniki pojedyn- cze 1 i 3 izlaczone sa na tym samym pien¬ ku cewki dlawikowej, podczas gdy lacznik pojedynczy 2 polaczony jest z drugim pien¬ kiem; lacznik pojedynczy 3 moze byc za¬ tem dbpiero wówiczas wlaczony, kiedy lacznik pojedlynozy / izinajdziile sie w (polo¬ zeniu wylaczajacem i odwrotnie / moze byc dopiero wówczas wlaczony, kiedy 3 jest wylaczony, celem unikniecia zwar¬ cia.Kontakty 16 uruchomione zostaja draz¬ kiem 17, który celem zamkniecia kontak¬ tów przesuniety zostaje przez tlok 14, po¬ ruszajacy sile w cylindrze powietrza scie¬ snionego 13, zas celem otwarcia przesunie¬ ty zostaje przez sprezyne 15. Wpust i wy¬ pust powietrza w cylindrze 13 sterowany zostaje dwoma zaworami 11, 12, które osa¬ dzone isa na tym samym drazku 10, opa¬ trzonym krazkiem. Krazki poszczególnych drazków 10 uruchomione iziostaja przez su¬ wak 7 na gwincie 6. Obrót ostatniego na¬ stepuje od rejki, zapomoca djwóch kól lan¬ cuchowych i lancucha 5, przyczem wal 21 dlrugiego kola lancuchowego zabierany zo¬ staje sprzeglem zsuwnem 22 i sprzeglem sprezynowem 23 pnzez kolo reczne 20 na¬ stawnika 4.Suwak 7 posiada nosek lacznikowy 8, stykajacy sie z wszystkiemi krazkami draz¬ ka 10, oraz dnvia noski izatrzymowe 9, pra¬ cujace wspólnie z przewidzianemi drazka¬ mi zamykaj acemi 19 dla kazdego lacznika pojedynczego 1, 2, 3; drazki 19 urucho¬ mione zostaja iza posrednictwem dzwigni 18 drazkami 17.Wskazówka 24, uruchomiona nagwinto¬ wana czescia walu 21, podaje dokladlne polozenie /suwaka 7 i laczników pojedyn¬ czych /, 2, 3. Sposób dzialania pierwszej fermy wykonania jest nastepujacy: Na fig. 1 drazki 10 zaworów 11, 12 lacz¬ ników pojedynczych 1, 2 nasunely sie na nosek 8 tak, ze te lacznika (pojedyncze sa zamkniete, podczas gdy lacznik pojedyn¬ czy 3 jest otwarty.Poruszenie suwaka 7 w kierunku strzal¬ ki ma ten skutek, ze najpierw drazek 10 lacznika pojedynczego 1 zwolniony zostaje od noska, przez co nastepuje wylaczenie te¬ go lacznika .pojedynczego 1. Przy otwarciu od|pcwiedriich kontaktów 16 podniesiony zostaje przynalezny drazek zamykajacy 19 i przez to otwarta zostaje droga lewemu noskowi zatrzymowemu 9.Gdyby lacznik pojedynczy 1 z jakiego¬ kolwiek powodu nie otworzyl kontaktów 16, wtedy drazek zamykajacy 19 nie pod¬ nióslby sie równiez, lewy nosek zatrzymo- wy 9 uderzylby o drazek izamykajacy 19 przy nastepnym rudhu suwaka 7, w kie¬ runku strzalki, a suwak 7 nie móglby po¬ sunac sie dalej; toby sie stalo wprzód, nim drazek 10 lacznika pojedynczego 3 wiszedl- by na nosek 8. Niebezpieczne natezenia, które moglyby przytem powstac z powodu uderzenia 9 o 19 zostaja usiuniete sprze¬ glami 22 i 23.Zaryglowanie djzilala tez w ten sam spo¬ sób, (jezeli sie laczy odwrotnie, t. j, jezeli laczniki pojedyncze 2 i 3 sia wlaczone i ma byc wlacziony lacznik 1, przyczem 3 musi byc najpierw wylaczony/ Przy tej formie wykonania staje sie mozliwem uzycie napedu recznego dla ste¬ rowania pojazdu. Taki naped obok tego, ze daje gwarancje przeciw falsizywemu po¬ laczeniu lacznikami piojedynczemi, posiada równiez znana zalete,polegajaca na prostocie i przejrzystosci sterowania recznego i jedno- — 2 —czesnie te zalety, jakie posiadaja pneuma¬ tycznie uinichomione laczniki pojedyncze o 'znacznej sile i znacznej szybkosci wla¬ czania* Jezeli nastepstwo laczen w pnzeciwiten- stwie do pierwszej formy wykonania jest nieregularne! to mozna zastosowac tarcze kulakowe, jak to widzimy w dfcrugiej for¬ mie wykonania (fig. 2—4). Przy tej ostat¬ niej izawory powfiietrzine 11, 12 drazkami 10 zostaja uruchamiane kulakiem 26, osadzo¬ nym na wale laczacym 25. Ewentualne za¬ trzymanie tego walu pinzy falszywem lusta- wieniu kontaktów 16 lub laczników poje¬ dynczych uskutecznia sie wiencem zatrzy¬ mujacym 27 w ten sposób, ze zapora 29 uru¬ chomiona przez drag tlokowy 17 zapomoca dzwigni 18 ii drazka laczacego 28 uderza o wieniec zatrzymujacy.Druga forma wykonania dziala naste¬ pujaco:* Fig. (2 unaocznia krazek drazka 10 na nosku tarczy kulakowej 26, zawór 11 o- twarty do zasilenia cylindra 13 powietrzem cisnaoem SI zamkniete kontakty 16. Wedlug fig, 3 tarcza kulakowa 26 zostala obrócona w stosunku do fig, 2 w kierunku strzalki, tak ze krazek drazka 10 zszedl z noska 10, zas zawór Wypustowy 12 jest otwarty, Przytem przyjeto, ze kontakty 16 da je¬ szcze zamkniete i wieniec zatrzymujacy stykia sie z zapora 29, przez co uniemozli¬ wiony jest dalszy; obrót walu laczacego 25.Na fig. 4 przyjeto, ze kontakty 16 teraz sa otwarte; zapora 29 nie przeszkadza dalsze¬ mu ruchowi w kierunkiu strzalki wienca 'za¬ trzymuj acego 27, tak ze wal lacznikowy 25 moze byc dalej obracany.Z powyzszego jasno wynika, ze przez przewidziane zaryglowanie unika sie fal¬ szywych polaczen laczników pojedyn¬ czych.Oczywiscie w miejsce napedu recznego mozna uzyc silnika pomocniczego np. silni¬ ka elektrycznego lub przyrzadu napedowe^ go ^pracujacego srodkiem cisnacym. PL