Wiadomo, ze kwas mlekowy przeciw¬ dziala bakterjom, zwlaszcza takim, które dojrzewaja na podlozu alikalicznem nato¬ miast nie przeszkadza rozwojowi Jbakterji kwasu mlekowego.Celem niniejszego wynalazku jest wy¬ twarzanie w i^kwasie mlekowym pozadane¬ go stezenia jonów wodoru zapomoca soli, zwlaszcza soli kwasu mlekowego. Cel (ten mozna osialgnac np. zapomoca domieszki odpowiedniej ilosci np. wodorotlenków al¬ ka!j ów, lub ziem alkalicznych, albo wegla¬ nów, lub dwuweglanów ziem alkalicznych.Zamiast soli, sluzacych do osiagniecia w kwasie pozadianego stopnia dysocjacji moz¬ na tez uzyc takich domieszek jak njp. lug sodowy, lecz mozna tez postapic w ten sposófo, ze isole wchodzace pod uwage (np. mleczan alkaljów) rozpuszcza sie w kwa¬ sie mlekowym albo jakas sól kwasu mle¬ kowego rozklada sie tak, zapomoca jakie¬ gos silniejszego kwasu, tworzacego nie¬ rozpuszczalna sól, ze powstaje roztwór so¬ li kwasu mlekowego W jkwasie mlekowym o pozadanym stopniu dysocjacji.Sposoby te byly trudne do praktyczne¬ go przeprowadzenia, bo handlowy kwas mlekowy zawiera, jak wiadomo, l&ktylowy kwas mlekowy, wiec nie mozna liczyc na otrzymanie roztworów, nie ulegajacych zmianom. (Wiadomo, ze handlowy kwas mlekowy jest mniej, lub wiecej zrównowa¬ zona mieszanina kwasu mlekowego, lakty- lowego kwasu mlekowego i wody. Zawar¬ tosc laktylowego ^wiasu mlekowego zale¬ zy od stezenia kwasu. Próby wykazaly, zenp. 80—90%-wy kwas mlekowy zawiera 20—35% laktylowego kwasu mlekowego.Jezeli równowaga (chemiczna miedzy kwa¬ sem mlekowym i laktylowym kwasem mle¬ kowym, oraz tym ostatnim i woda, ulegnie zaburzeniu, to moga minac tygodnie i mie¬ siace zanim równowaga znowu sie ustali.Jezeli wiec do zrównowazonej miesza¬ niny kwasu mlekowego, laktylowego kwa¬ su mlekowego i wody doda sie roztwór mleczianu sodowego, to mJozna oczekiwac powolnego rozkladu pewnej czesci lakty¬ lowego kwasli mlekowego, wskutek czego na miejsce jedrnej grupy karboksylowej wchodza dwie grupy karboksylowe, co po¬ ciaga za soba znaczna zmiane poczatko¬ wego stezenia jonów wodoru. Caly proces reakcji staje sie jeszcze bardziej nieprzej¬ rzysty, wskutek tego, ze 1 akty I owy kwas mlekowy jest kwasem o innym stopniu dysocjacji niz kwas mlekowy, wiec usu¬ wa czesciowo kwas mlekowy zwiazany w poistaci isioli kwasu mlekowego, tak ze osta¬ tecznie w roztworze beda sie znajdowac: kwas mlekowy, 1aktyIowy kwiais mlekowy, mleczan sodowy ii mleczan sodowo-lakty- lowy, przyczem wszystkie beda czesciowo zjonizowane, a czesciowo zachowaja po¬ stac drobinowa.Teoretycznie nalezy oczekiwac jeszcze wiekszych przesuniec jezeli, chcac osia¬ gnac okreslone stezenie jonów wodoru, zo¬ bojetnia sie czesciowo kwas mlekowy za- pomioca wodorotlenków alkaljów, lub ziem alkalicznych, wzglednie weglanów alka¬ ljów, lub ziem alkalicznych. Zaburzenie stanu równowagi jest w tym wypadku je¬ szcze silniejsze, wiec jeszcze wieksza ilosc laktylowego kwasu mlekowego ulega roz- czepieniu, a tern samem wzrasta znacznie ilosc grup karboksylowych.Nalezalo sie równiez obawiac, ze jezeli roztwór kwasu mlekowego i soli kwasu mlekowego rozcienczy sie woda |(cd w praktycznem uzyciu tego roztworu jest czesto potrzebne) lub pozostawi przez pe¬ wien czas w przechowaniu, to wtedy na¬ stapi iszybka i za daleko idaca zmiana ste¬ zenia jonów wodoru, tak ze pozytek z ta¬ kiego roztworu bylby iluzoryczny.Próby wykazaly jednak niespodziewa¬ nie korzystny Wynik, bo praktycznie ste¬ zenie jonów wodoru nie ulega zmianie w tych warunkach; udalo sie otrzymac roz¬ twory, które w czasie przechowywania, przy (rozcienczaniu woda, a nawet przy ogrzewaniu (koniecznem czasem dla celów sterylizacji) zmibnialy stezenie jonów wo¬ doru w tak wazkich granicach, ze zmiany te nie wplywaja na ich praktyczna war¬ tosc.W mysl niniejszego wynalazku poste¬ puje sie np. w nastepujacy sposób: kwas mlekowy zobojetnia sie czesciowo przez dodanie wodorotlenków alkaljów, lub ziem alkalicznych, amiomj aku, weglanów alka¬ ljów, weglanów ^iem alkalicznych, wegla¬ nu amonowego lub dwuweglanów, albo wo- góle soli slabszych kwasów, jak kwas bo¬ rowy, octowy i t. d,, lub ich mieszanin, po¬ czerni roztwór ten rozciencza sie w razie po¬ trzeby woda, albo tez steza go sie odpo¬ wiednim sposobem. Inny sposób polega na tern, ze sole kwasu mlekowego, np. mle¬ czan wapniowy, przetwarza sie czesciowo z siilniejszemi kwasami, np. z kwasem siar¬ kowym, fpoczem w razie potrzeby wydziela sie nowopowstala sól (w tym wypadku siarczan wapniowy) silniejszego kwasu.W tych wypadkach, w których zalezy na absolutnej niezmiennosci ustalonego stezenia jonów wodoru, mozna sporzadzic roztwór np. z kwasu mlekowego, zawiera¬ jacego stosunkowo malo laktylowego' kwa¬ su mlekowego, wiec np. z kwasu mlekowe¬ go, którego stezenie wynosi do 50%, lub przekracza te cyfre tylko nieznacznie. Je¬ zeli w takim (kwasie ustali sie pozadane stezenie jonów wodoru, np. przez czescio¬ we zobojetnienie, lub zapomoca mleczanu sodowego, to otrzymuje sie mieszanine o niezmiennej pH. Przerabiajac stezony — 2 -kwas mlekowy, np. przez czesciowe zobo¬ jetnienie lub przez dodanie roztworu mle¬ czanu sodowego, mozna np. przez ogrzanie osiagnac szybko ostateczna równowage to znaczy ostateczna pH. Wreszcie stwier¬ dzono, ze jezeli do kwasu mlekowego wprowadza sie mleczany alkaijów, lub ziem alkalicznych w stanie stalym? to zmiany stezenia jonów wodoru równiez nie nastepulja.W jpraktyce wchodiza w rachube naogól takie roztwory, których pH nie przekracza znacznie 4,2 ii nie spada ponizej 3,0, wiec np, roztwory o pH wynoszacem 3,2 — 4,2.Dla celów lagodnej selektywnej dezynfek¬ cji okazaly sie bardzo dobre noztwory o pH 3,6 — 4,2, Przyklad I. Do 240 g 90%-wego kwasu mlekowego dodaje sie 50 g sody zracej rozpuszczonej w 300 cm3 wody, poczem mieszanine te ogrzewa sie przez pewien czas. Otrzymuje sie stezony roz¬ twór, który jest doskonalym srodkiem od¬ kazajacym selektywnym i który rozcien¬ czony wteda w stosunku np, 1 : 10 wyka¬ zuje pH—3,95. Zamiast sody zracej nuoztna- by dodac op. 66 g sody bezwodnej, lub 105 g dwuweglanu sodu.Przyklad II. Roztwór 375 g mleczanu wapniowego z 5 mol wody krystalicznej w 5 litrach wody miesiza sie z 57 g stezonego kwasu siarkowego, poczem oddziela sce ten roztwór od wydzielonego gipsu. Otrzy¬ many roztwór wykazuje pH — 3,6.Przyklad III. 800 g 90%-go kwasu mle¬ kowego miesza sie z 75—100 g siody zracej i roztwór ten rozciencza sie 5 1 wody.Dalsze badania wykazaly, ze zamiast kwasu mlekowego, lub obok tego ostatnie¬ go mozna przerabiac na srodki dezynfek¬ cyjne takze inne kwasy, a zwlaszcza kwa¬ sy (Organiczne dobrze rozpuszczalne w wo¬ dzie i o wysokim stopniu kwasowosci, wiec np. takie, które w 0,1 nortmalnem roztwo¬ rze (0,1 mol w litrze) wykazuja pH co naj¬ wyzej 3,01 luib mniej. Oprócz kwasu mle¬ kowego Inadaja sie równiez inne oksy—kwa¬ sy, inp. kwas wibowy, cytrynowy i t. d., da¬ lej kwas octowy i jego homologi, kwasy dwuizasadowe nasycone, lub nienasycone, jak np. kwas szczawiowy, kwas maleino¬ wy i tym podobne zwiazki, dalej oksy- kwasy, jak np. kwas pyrogrcnio- wy. Mozna równiez uzywac kwa¬ sów aminowych po -nadaniu im odpowied¬ niego stezenia jonów wodorowych zapo- moca domieszki Ikwasów nieorganicznych, lub silnych kwasów organicznych.Przy wyrobie srodków dezynfekcyj¬ nych z kwasów wyzej wymienionych stosu¬ je sie taka sama metode jak przy przerób¬ ce kwasu mlekowego.Przyklad IV. 84 g kwasu cytrynowego rozjpuszcza sie w 1 litrze wody, poczem do¬ daje sie roztwór 32 g sody zracej w 1 li¬ trze Wody. Do tej mieszaniny dodaje s'e 1,5 litra 0,1 n-kwasu solnego. Otrzymany roz¬ twór wykazuje pH — 3,0.Srodki dezynfekcyjne, otrzymane w mysl wynalazku, dobrze jest kombinowac z imnemi srodkami deizynfekcyjnemi, nieior- ganicznemi, lub organicznemu, jak sole ciezkich metali np, sole srebrowo^rteciowe, fluorki i t d., fenole, krezole, barwiki, dzialajace odkazajaco i t, d. Dzialanie srodków dezynfekcyjnych otrzymanych w ten sposób moze byc silniejsze, lub bar¬ dziej rózniczkowane. Kombinacje takie sa szczególnie korzystnie w takich wypad¬ kach, w których dzialanie innych srodków dezynfekcyjnych, Inp. soli ciezkich meitali, jest wydatniejsze w obecnosci kwasnego czynnika.Przyklad V. 5 g tlenku rteci rozpuszcza sie w 300 cm3 90% -go kwasu mlekowego rozcienczonego 500 cm3 wody. Potem do¬ daje )sie rozitwór 72 g sody zracej w 200 cm3 wody. # Przyklad VI. Z 30 g weglanu srebra spo¬ rzadza sie zawiesine w 5 1 wody i dodaje sl;e 3,6 kg 90%-go kwasu mlekowego. Gdy we¬ glan srebra przeszedl calkowicie w roz- — 3 —twór, zobojetnia sie czesc kwasu mlekowe¬ go zapomoca domieszki 2 1 20% -go lugu sodowego.Okazalo isie, ze dla pewnych celów do¬ brze jest dodac jeszcze inne domieszki do srodka dezynfekcyjnego sporzadzonego w mysl wynalazku. Do takich domiesizek za¬ licza sie nip. pozywki dla bakterji, jak sub¬ stancje bialkowe, peptony i tym podobne oraz weglowodziany jak glikogen, cukier mleczny, lub glukoza, dalej substancje pachnace, jak olej merolowy i tym po- dobne. Srodka te mozna stosowac np, w stanie plynnym, ewentualnie w ka¬ psulkach, lub w stanie pólstalym, np. w postaci zelatynowej galarety, albo tak jak np. pasta skrobjowa, wresizcie w stanie suchym jako obojetny proszek jak np. bolus i tym podobne.Srodki dezynfekcyjne mozna przepro¬ wadzic w stan pólstaly np. w ten sposób, ze odpowiednia ilosc zelatyny roizpusizeza sie w malej ilosci ogrzanej Wody i miesza sie z ogrzanym roztworem srodka dezyn¬ fekcyjnego.Przyklad VII. 20 g zelatyny rozpuszcza sie w 20cm3 ogrzanej wody i do tego roz¬ tworu dodaje sie 32 g ogrzanego tioJzttworu 80%-go kwasu mlekowego, w którym znaj¬ duje sie 15 g mleczanu wapniowego!. Do¬ brze mieszajac dodaje sie jeszcze celowo 50 g gliceryny. Plynna masa tezeje w krótkim czasie.Galarety zelatynowe, sporzadzone w o- pisany sposób odiznaczaja sie wielka trwa¬ loscia, tak ze nawet w (obecnosci wiek¬ szych ilosci soli niema obawy powstawa¬ nia klaczków. Doswiadczenie wykazalo, ze galareta nie rozplywa sie równiez (w cza¬ sie przechowywania) wskutek hydrolizy.Niniejszy wynalazek daje te korzysc, ze imozna osiagnac w kwasie mlekowym pozadane stezenie jonów wodoru, które nie zmienia sie praktycznie bez wzgledu na stopien rozcienczenia.Srodek dezynfekcyjny sporzadzany w mysl wynalazku nadaje sie szczególnie takze w tych wypadkach, w których w cza¬ sie jego uzycia nastepuje rozcienczenie, bo przy uzyciu stezonych roztworów dziala¬ nie moze trwac dlugo a pK utrzymuje sie praktycznie bez zmiany. PL PL PL