Uprawniony z patentu: Badische Anilin — & Soda-Fabrik A.G. Ludwig- shafen (Republika Federalna Niemiec) Srodek chwastobójczy Przedmiotem wynalazku jest nowy srodek chwa¬ stobójczy, zawierajacy podstawiony dwukarbami- nian.Wiadomo, ze dwukarbaminiany, jak na przy¬ klad metylo-N-[3-fenylo-karbamoilo-4-metylo-fe- nylo]-karbaminian, stosuje sie do zwalczania chwastów. Jednakze, jego dzialanie nie jest za¬ dawalajace.Stwierdzono, ze podstawione dwukarbaminiany 0 wzorze podanym na rysunku, w którym R ozna¬ cza atom fluoru lub grupe trójfluorometylowa wy¬ kazuja dobre dzialanie chwastobójcze, a jednoczes¬ nie sa dobrze tolerowane przez rosliny uzytkowe.Srodek wedlug wynalazku w szczególnosci nadaje sie do zwalczania, rosnacych miedzy roslinami uprawnymi, takimi jak burak pastewny i cukrowy podium album, Spergula arvensis, Sinapsis arven- sis, Thlapsi arvenae, Urtica urens, Veronica arven- sis, Raphanus raphanistrum, Capsella bursa pa- storis, Polygomun spec, Avena fatua, Alopecurus myosuroides, Poa annua i Lolium perenne. Srodki . stosuje sie w ilosci od 0,5 do 10 kg, a zwlaszcza 1 do 4 kg substancji czynnej na hektar.Nizej podane przyklady wyjasniaja sposób wy¬ twarzania metylo-N-[3-(4,-fluorofenylokarbamoilo- oksy)-4-metylofenylo]-karbaminianu: 18,1 czesci wagowych metylo-N-[3-hydroksy-4-metylo-fenylo] - karbaminianu i 13,7 czesci p-fluorofenylo-izocyja- 10 15 25 nianu miesza sie przez 7 godzin w temperaturze 95°C—105°C.Po oziebieniu produkt reakcji rozpuszcza sie w estrze etylowym kwasu octowego i kilkakrotnie zadaje rozcienczonym lugiem a nastepnie rozcien¬ czonym kwasem solnym i woda. W koncu wysu¬ szony roztwór estru kwasu octowego odparowuje sie do stanu suchego i osad przekrystalizowuje z estru kwasu octowego, uzyskujac produkt o tem¬ peraturze topnienia 177°C—179°C.W podobny sposób, stosujac m-trójfluorometylo- fenyloizocyjanian otrzymuje sie metylo-N-[3-(3'- -trójfluorometylofenylokarbamoilooksy)-4-metylofe- nylo]-karbaminian, o temperaturze topnienia 166°C—169°C.Metylo-N-[3^hydroksy-4-metylofenolo)-karbami- nian, o temperaturze topnienia 13il°C—133°C, wy¬ twarza sie z estru metylowego kwasu chloroweglo- wego i 2-metylo-5-amino-fenolu.Srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany pod postacia roztworów, emulsji, zawiesin lub roz¬ tworów do rozpylania. Wybór postaci jest uzalez¬ niony od celu stosowania; w kazdym przypadku musza one jednak zapewniac bardzo dokladne roz¬ drobnienie substancji dzialajacej.Celem wytworzenia roztworów do bezposrednie¬ go rozpylania mozna uzyc jako, nadajacych sie do rozpylania, roztworów weglowodorów o tempera¬ turze wrzenia powyzej 150°C, na przyklad tetra- 79 788v 79 788 3 hydronaftalenu lub alkilowanego naftalenu lub or- nicznych roztworów o temperaturze wrzenia po¬ wyzej 150°C, posiadajacych jedna lub wiecej grup funkcjonalnych, jak na przyklad grupe ketonowa, eterowa, estrowa lub amidowa, przy czym grupa ta moze byc podstawnikiem w lancuchu we¬ glowodorowym lub czescia skladowa pierscienia heterocyklicznego.Wodne postacie mozna otrzymywac z koncentra¬ tów emulsyjnych, past lub dajacych sie zwilzac proszków (proszków do spryskiwania) dodajac do nich wody.Dla wytworzenia emulsji mozna homogenizowac w wodzie lub organicznych rozpuszczalnikach sub¬ stancje jako takie, lub po uprzednim rozpuszcze¬ niu w rozpuszczalniku za pomoca srodków zwil¬ zajacych lub rozpraszajacych, na przyklad produk¬ tów przylaczenia tlenku polietylenowego. Mozna je równiez wytworzyc z koncentratów rozpuszczalnych w wodzie, skladajacych sie z substancji czynnej, ze srodka emulgujacego lub rozpraszajacego i ewen¬ tualnie rozpuszczalnika. Srodki do rozpylania moz¬ na wytworzyc przez wymieszanie lub jednorodne zmielenie substancji czynnej ze stalym nosnikiem, na przyklad z ziemia okrzemkowa, talkiem lub na¬ wozem sztucznym.Nastepujace przyklady wyjasniaja zastosowanie substancji czynnych wedlug wynalazku.Przyklad I. W cieplarni wyhodowano do wy¬ sokosci 2—15 cm nastepujace rosliny: Beta vulga- ris, var. sacch., Sinapis arvensis, Thlapsi arvense, Urtica urens, Poa annua i Lolium perenne, które nastepnie traktowano metylo-N-[3-(4'-fluorofenylo- karbamoilooksy)-4-metylo-fenylo]-karbaminianem (I), metylo-N-tS-C^-trójfluorometylofenylokarbami- looksy)-4-metylofenylo]-karbaminianem (II) i dla celów porównawczych metyló-N-(3-fenylokarba- moilooksy-4-metylofenylo)-karbaminianem (III). W kazdym przypadku uzyto 1 kg substancji czynnej, rozpuszczonej w 500 litrach wody, na 1 hektar. Po 3—4 tygodniach stwierdzono, ze srodki I i II dzia¬ laja silniej na chwasty niz srodek III.Wyniki zestawiono w nizej podanej tabeli.Substancja czynna Rosliny uzytkowe: Beta vulg. var. sacch. i Chwasty: Sinapsis arvensis Thlapsi arvense Urtica urens Poa annua Lolium perenne 0 = brak wplywu szkodli¬ wego 100 = calkowite zniszczenie I 0 100 96 100 95 90 II 0 95 93 100 85 80 III 0 20 15 25 0 0 Przyklad II. Na rolnej powierzchni uzytko¬ wej wyhodowano do wysokosci 2—10 cm nastepu¬ jace rosliny: Beta vulg. var. sacch., Raphanus ra- phanitrum, Polygonum persicaria, Polygonum con- volvulus, Stellaria media, Yeronica arvensis, Che- 10 15 20 25 30 35 40 40 55 nopodium album, Spergula arvensis, Capsella bursa pastoris, Alopecurus myosuroides i Avena fatua, które nastepnie traktowano metylo-N-[3-(4'-fluoro- fenylokarbamoilooksy)-4-metylofenylo]-karbaminia- nem (I), metylo-N-[3-(3'-trójfluorometylofenylokar- bamoilooksy)-4-metylofenylo]-karbaminianem (II) i dla celów porównawczych metylo-N-(3-fenylokar- bamoilooksy-4-metylofenylo)-karbaminianem (III).W kazdym przypadku uzyto 1 kg substancji czyn¬ nej, zawieszonej w 500 litrach wody, na hektar* Po 3 tygodniach stwierdzono, ze I i II substancja wywieraja silniejsze dzialanie niz substancja III.Wyniki zestawiono w nizej podanej tabeli.Substancja czynna Rosliny uzytkowe: | Beta vulg. var. sacch.Chwasty: Raphanus raphanistrum Polygonum persicaria Polygonum convolvulus Stellaria media Veronica arvensis Chenopodium album Spergula arvensis Capsella bursa pastoris Alopecurus myosuroides Avena fatua I 0 98 95 95 100 100 100 100 98 95 80 II 0 93 95 90 95 90 100 85 95 80 ©5 III 0 15 0 0 5 0 5 1 0 | 10 0 0 65 0 = brak wplywu szkodliwego 100 = calkowite zniszczenie Przyklad III. Przez zmieszanie 60 czesci wa¬ gowych metylo-N-[3-(4'-fluorofenylokarbamoiloo- ksy)-4-metylofenylo]-karbaminianu z 40 czesciami wagowymi N-metylo-a-pirolidonu otrzymuje sie roztwór, nadajacy sie do stosowania w postaci bar¬ dzo drobnych kropelek.Przyklad IV. 20 czesci wagowych metylo-N- -[3-(3'-trójfluorometylofenylokarbamoilooksy)-4-me- tylofenylo]-karbaminianu rozpuszcza sie w mie¬ szaninie skladajacej sie z 80 czesci wagowych ksy¬ lenu, 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 8—10 moli tlenku etylenowego do 1 mola N-mono- etanoloamidu kwasu olejowego, 5 czesci wagowych soli wapniowej kwasu dodecylobenzenosulfonowego i 5 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 mo¬ li tlenku etylenowego do 1 mola oleju raczniko- wego. Przez zalanie 1O00O0 czesciami wagowymi wody i bardzo dokladne wymieszanie otrzymuje sie wodna zawiesine, zawierajaca 0,02%, wagowego substancji czynnej.Przyklad V. 20 czesci wagowych metylo-N- -[3-(4'-fluorofenylokarbamoilooksy)-4-metylofenylo]- -karbaminianu rozpuszcza sie w mieszaninie, skla¬ dajacej sie z 40 czesci wagowych cykloheksanonu, 30 czesci wagowych izobutanolu, 20 czesci wago¬ wych produktu przylaczenia 7 moli tlenku etyleno¬ wego do 1 mola fenolu izooktylowego i 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 moli tlenku etylenowego do 1 mola oleju racznikowego. Przez zalanie 100000 czesciami wagowymi wody i bardzo dokladne rozdrobnienie otrzymuje sie. wodna za-79 788 6 wiesine, zawierajaca 0,02%. wagowych substancji czynnej.Przyklad VI. 20 czesci wagowych metylo-N- -[3-(3'-trójfluorometylofenylokarbamoilooksy)-4-me- tylofenylo]-karbaniinianu rozpuszcza sie w mie¬ szaninie, skladajacej sie z 25 czesci wagowych cykloheksanu, 65 czesci wagowych frakcji oleju mineralnego o temperaturze wrzenia 210°C—280°C i 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 mo¬ li tlenku etylenowego do 1 mola oleju racznikowe- go. Przez zalanie 100000 czesciami wagowymi wody i bardzo dokladne rozdrobnienie otrzymuje sie za¬ wiesine, zawierajaca 0,02% wagowego substancji czynnej.Przyklad VII. 20 czesci wagowych metylo-N- -[3-(4'-fluorofenylokarbamoilooksy)-4-metylofenylo]- -karbaminianu miesza sie dokladnie z 3 czesciami wagowymi soli sodowej kwasu dwuizobutylonafta- leno-a-sulfonowego, 17 czesciami wagowymi soli sodowej kwasu ligninosulfonowego z lugu posiar¬ czynowego i 60 czesciami wagowymi sproszkowa¬ nego zelu kwasu krzemowego i miele w mlynie mlotkowym. Przez bardzo dokladne rozdrobnienie w 20 000 czesci wagowych wody otrzymuje sie 10 plyn do spryskiwania, zawierajacy 0,1 %\ wagowego substancji czynnej.Przyklad VIII. 3 czesci wagowe metylo-N- •[3-(4'-fluorofenylokarbamoilooksy)-4-metylofenylo]- -karbaminianu miesza sie bardzo dokladnie z 97 czesciami wagowymi bardzo rozdrobnionego kaoli¬ nu, otrzymujac proszek do rozpylania, zawierajacy 3%i wagowe substancji czynnej.Przyklad IX. 30 czesci wagowych metylo-N- -[3-(3'-trójfluorometylofenylokarbamoilooksy)-4-me- tylofenyloj-karbaminianu miesza sie bardzo doklad¬ nie z 92 czesciami wagowymi sproszkowanego zelu kwasu krzemowego i 8 czesciami wagowymi oleju parafinowego, rozpylonego na powierzchni wymie¬ nionego zelu, otrzymujac w ten sposób preparat zawierajacy substancje czynna o dobrej przyczep¬ nosci. PL PL PL