Uprawniony z patentu: VEB Chemiefaserkombinat Schwarza „Wilhelm Pieck" Rudolstadt-Schwarza (Niemiecka Repu¬ blika Demokratyczna) Urzadzenie do ciaglej polikondensacji stopionych mas poliestrowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciag¬ lej pottkondensacji stopionych mas poliestrowych o niskich lepkoseiach wyjsciowych.Znane sa urzadzenia do wykondensowania sto¬ pionych mais poliestrowych o niskich lepkoseiach które z reguly sa ulozone poziomo. Maja one osio¬ wo ulozyskowane elementy mieszajace i podgrze¬ wane plaszczowo reaktory, polaczone odpowiednio z agregatami, umozliwiajacymi ciagle zasilanie i ustawianie materialów reakcji, odprowadzanie lotnego glikolu wzglednie utrzymanie niezbednego cisnienia reakcji.Te znane reaktory sa przy tym celowo podzie¬ lone na szereg komór przy pomocy perforowanych scianek dzialowych, a jako elementy mieszajace maja tu zastosowanie tarcze sztywno osadzone na pojedynczym wale. Tarcze sa tak umieszczone, ze zanurzaja sie czesciowo w kazdej z komór w znaj¬ dujacej sie tam stopionej masie poliestrowej i podczas ciaglego ruchu obrotowego czesc zawar¬ tosci komory jest wprowadzana do przestrzeni pa¬ rowej komory, gdzie na górnych powierzchniach elementów mieszajacych rozposciera sie ona na wiekszej powierzchni i przez to moze zachodzic polikondensacja przy odprowadzaniu lotnego gli¬ kolu z warstwy stopionej masy poliestrowej. Trans¬ port stopionej masy poliestrowej wewnatrz reakto¬ ra, z komory do komory, zachodzi na drodze wy¬ równania hydrostatycznej róznicy cisnien miedzy sasiednimi komorami reaktora, przy ciaglym za- 15 20 30 silaniu go materialem reakcji, co zapewnia spadek poziomu na calej dlugosci reaktora.Znane sa równiez poziomo ulozone reaktory, których osiowo ulozyskowane elementy mieszajace sa wykonane w postaci slimaków wzglednie po¬ dwójnych slimaków. Elementy slimakowe spelniaja przy tym podwójna role, a mianowicie przepy¬ chaja material poddawany reakcji wzdluz calego reaktora oraz mieszaja stopiona mase poliestrowa, wzglednie ja rozmieszaja na powierzchni zew¬ netrznej zwoju slimaka.Wada tych znanych zaopatrzonych w slimaki reaktorów jest to, ze czas wzglednie okres prze¬ bywania w nich stopionej masy poliestrowej za¬ lezy od predkosci obrotowej i skoku slimaka.Spadki i male predkosci obrotowe slimaka unie¬ mozliwiaja równomierne rozmieszczenie powierzch¬ niowe roztopionej masy o niskiej lepkosci. Duze predkosci obrotowe slimaka powoduja natomiast to, ze czesci stopionej masy o wyzszej lepkosci nie splywaja z górnej powierzchni zwoju slimaka, przez co kanal slimakowy pozostaje wypelniony i bedac do dyspozycji górna powierzchnia zwoju slimaka nie spelnia swej roli.Z drugiej strony przemieszczanie masy jest za¬ lezne — przy danym pochyleniu zwoju slimaka — od liczby obrotów i nie moze byc ono obrane jako dowolnie duze, gdyz przepychanie materialu re¬ akcji jest wówczas tym zaklócone, ze czesci sto¬ pionej masy poliestrowej unikaja dzialania slimaka 796383 79638 4 rozprzestrzeniajac sie nad jego zwojem. Równiez i pochylenie zwoju slimaka nie moze sie zmieniac w znacznym zakresie jesli ma zapewnic korzystne tworzenie sie warstwy stopionej masy na górnej powierzchni zwoju slimaka, zarówno przy stopio¬ nej masie o wysokiej jak i niskiej lepkosci.Faktem znamiennym dla reakcji polikondensacji jest tOj ze produkt koncowy ma niejednorodny w swej masie ciezar czasteczkowy. Mozna zdefi¬ niowac znaczna ilosc obszarów ciezarów czastecz¬ kowych, których wystepowanie jest czestsze w mia¬ re zwiekszania czasu przebywania stopionej masy w reaktorze, przy czym sa to obszary o wiekszych ciezarach czasteczkowych, jednak przy tym udzial obszarów o nizszych ciezarach czasteczkowych nie jest maly tak ze celowe jest zdefiniowanie sred¬ niego ciezaru czasteczkowego Si w sposób na¬ stepujacy: N 2 nixMi M=i=i 2 ni i=l kowy m wlasciwy dla danej komory, lecz nie wy¬ mieszana intensywnie w lezacej za nia komorze dostaje sie do nastepnej komory, przez co sredni ciezar czasteczkowy m w zaleznosci od udzialu tych czesci w calej zawartosci komory obniza sie i w ten sposób ta czesc nie wymieszana..opuszcza reaktor wraz ze stopiona mas\ o wysokiej lep¬ kosci. Ten tak zwany ,yprzestrzal" czesci stopionej masy poliestrowej zachodzi przewaznie w tych . urzadzeniach, w których dzialanie elementów mie¬ szajacych — jak na przyklad tarcz — jest tym ograniczone, ze splyw warstwy stopionej masy z powierzchni zewnetrznej tarcz jest okreslony wy¬ lacznie przez stopien plynnosci stopionej masy oraz ciazenie. Ponadto istnieja strefy, które leza poza zakresem dzialania elementów mieszajacych.Tego rodzaju strefy tworza sie tak, ze np. scianki dzialowe z technologicznego punktu widzenia mu¬ sza sie znajdowac we wzglednie duzej odleglosci od tarcz.Dla optymalnego odprowadzania glikolu z war¬ stwy stopionej masy poliestrowej musza byc wy¬ korzystane wszystkie bedace do dyspozycji po¬ wierzchnie zewnetrzne tarcz. Zmniejszenie odleglo¬ sci miedzy scianka a powierzchnia zewnetrzna tarczy obniza mozliwosc odprowadzania glikolu z tej powierzchni zewnetrznej przez to, ze prze^ sitrzen miedzy scianka a powierzchnia zewnetrzna tarczy jest wypelniona stopoina masa.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych wad i niedogodnosci, zadaniem na¬ tomiast wynalazku jest urzadzenie do ciaglej po¬ likondensacji stopionych mas poliestrowych o ni¬ skiej wyjsciowej, lepkosci, które umozliwialoby przeprowadzanie reakcji polikondensacji w warun¬ kach korzystnego czasu przebywania masy w rea¬ ktorze, zapobiegaloby przylepianiu sie stopionej masy na czesciach urzadzenia i przez to dluzsze¬ mu przebywaniu czesci stopionej masy poliestro¬ wej w reaktorze, a ponadto umozliwialoby odpro¬ wadzanie ze stopionej masy poliestrowej, tworza¬ cego sie podczas polikondensacji lotnego glikolu.Zadanie wynalazku polega wiec na tym, aby tak uksztaltowac urzadzenie, by umozliwilo ono two¬ rzenie jednorodnej masy poliestrowej o wysokiej lepkosci, przydatnej do wytwarzania wlókien lub powlok, w optymalnych warunkach reakcji, za¬ chodzacej pod wplywem równowagi polikonden¬ sacji, z jednoczesnym odprowadzaniem lotnego glikolu i przy zapewnieniu korzystnego czasu prze¬ bywania masy.Zadanie to zostalo zgodnie z wynalazkiem roz¬ wiazane przez urzadzenie, które charakteryzuje sie tym, ze w zamknietym naczyniu walcowym — z wieloma perforowanymi sciankami dzialowymi, przebiegajacymi pionowo do linii srodkowej na¬ czynia i dzielacymi wzdluz osi ze wszystkich stron to zamkniete naczynie, w którego dnie jest otwór wlotowy pod którym miesci sie dozownik o zna¬ nej konstrukcji, a w tym samym dnie na prze¬ ciwleglym jego koncu jest otwór wylotowy, zas na przekatnej do otworu wlotowego jest otwór do odprowadzania powstajacego podczas reakcji lot¬ nego glikolu — znajduje sie ulozyskowany w czo¬ lowych powierzchniach naczynia zdwojony wal, skladajacy sie z dwóch w przyblizeniu jednakowo gdzie ni jest iloscia czasteczek o ciezarze cza- 25 steczkowym Mi, zas N jest iloscia obszarów o róz¬ nych (tez usrednionych w ramach obszaru) cie¬ zarach czasteczkowych.W róznych typach reaktorów — zarówno w bez- komopowych zaopatrzonych w slimaki jak i w tych 30 podzielonych na komory i zaopatrzonych w tar¬ cze — zwieksza sie sredni ciezar czasteczkowy wraz ze wzrostem czasu przebywania masy we¬ wnatrz reaktora na calej drodze od wejscia do wyjscia. Charakterystyczny - dla zwiekszania sie 35 sredniego ciezaru czasteczkowego m — w typie reaktorów podzielonych na liczne komory — jest fakt, ze zachodzi on skokowo, a kazdej zawartosci komory mozna^przyporzadkowac pewien sredni ciezar czasteczkowy. 40 Ruch obrotowy tarcz nie daje sie tak jak i w przypadku stosowania elementów slimakowych — ze wzgledu na rózny stopien plynnosci stopionej masy poliestrowej w reaktorze — zmieniac w nie¬ zbednym zakresie, co tlumaczyc nalezy tym, ze* *5 warstwy stopionej masy poliestrowej nie moga sie odnawiac na powierzchni tarcz proporcjonal¬ nie do liczby obrotów, gdyz stopiona masa splywa z nich tylko pod wplywem sil ciazenia. A wiec liczba obrotów ma górna granice, zalezna od da- 50 nego stopnia plynnosci masy. Aby usunac te wade, proponowano juz zainstalowanie w reaktorze urza¬ dzen skrobakowych, które by oczyszczaly elementy mieszajace od stopionej masy poliestrowej, przy czym jednak nie daje sie uniknac przylepienia sie 55 masy na urzadzeniach skrobakowych.Poza tworzeniem warstw stopionej masy polie¬ strowej na powierzchniach zapewnia sie przy po¬ mocy tarcz wymieszanie zawartosci w poszczegól¬ nych komorach, co oznacza ze stopien wymieszania 60 jest wielkoscia przyporzadkowana liczbie obrotów.Przy niewystarczajacym wymieszaniu zawartosci komory zachodzi zjawisko znane w praktyce jako „przestrzal", polegajace na tym, ze czesc stopionej masy poliestrowej majaca sredni ciezar czastecz- 65 10 15 20 25 30 35 40 • 45 50 55 6015 79638 6 oddalonych od linii srodkowej i równoleglych wzgledem siebie walów.Zdwojony wal wyglada tak, ze jest on wielo¬ krotnie wykorbiony i kazde z wykorbien miesci sie celowo w komorze, utworzonej przez dwie per¬ forowane scianki dzialowe. Na poszczególnych kor¬ bach — skladajacych sie z centralnych odcinków walu, raimion wykorbien i obwodowych odcinków walu, polaczonych ze soba na stale — sa sztywno zmontowane rolki w ten sposób, ze zawsze kazde dwie rolki maja ze soba Imie styku i ze poszcze¬ gólne pary rolek i ramiona wykorbien sa prowa¬ dzone w nieznacznej odleglosci odpowiednio od wewnetrznej powierzchni naczynia i scianek dzia¬ lowych, przez co wzdluz calej dlugosci naczynia, w zaleznosci od rytmu pracy zdwojonego walu, przeplywa przez perforowane scianki dzialowe i przez otwór wylotowy staly strumien stopionej masy poliestrowej.Przy stosowaniu zgodnego z wynalazkiem urza¬ dzenia jest osiagany optymalny czas przebywania stopionej masy poliestrowej w ten sposób, ze pary rolek —. poza wymieszaniem stopionej masy po¬ liestrowej w kazdej z komór — zapewniaja rów¬ niez wlasciwe oczyszczanie, to znaczy, ze wszyst¬ kie bedace w spoczynku wewnatrz naczynia ele¬ menty niezwlocznie uwalniaja sie od przylepionych czesci stopionej masy poliestrowej. Oczyszczanie par rolek oraz ramion wykorbien zachodzi w ten sposób, ze przy ruchu obrotowym zdwojonego walu pary rolek, i ramiona wykorbien przesuwaja sie w nieznacznej odleglosci od wewnetrznej po¬ wierzchni naczynia i odpowiednio od scjanek dzia¬ lowych, a na skutek efektu zgarniania, powodo¬ wanego ruchem wzglednym miedzy elementami urzadzania bedacymi w spoczynku a czesciami ru¬ chomymi, porywane sa parami rolek wzglednie ra¬ mionami wykorbien przylepione czesci stopionej marsy poliestrowej umozliwiajac dalszy przebieg polikoncfensacji w komorze.W szczególnosci, aby zapewnic jednakowe zgar¬ nianie miedzy parami rolek a powierzchnia we¬ wnetrzna naczynia, mozliwie w calym jego prze¬ kroju, nalezy przekrój kolowy cylindrycznego pu¬ stego naczynia tak splaszczyc, zeby odpowiadal on torowi ruchu par rolek. Efekt zgarniania zacho¬ dzi tu nie tylko miedzy nieruchomymi a rucho¬ mymi elementami urzadzenia lecz i miedzy rol¬ kami, ramionami wykorbien oraz centralnymi od¬ cinkami walów, gdyz oczyszczaja sie one wzajem¬ nie z przylepionych czesci stopionej masy polie¬ strowej.Wymieszanie stopionej masy poliestrowej — któ¬ ra w znanych urzadzeniach zachodzi pod wply¬ wem ciazenia i jest nim ograniczone — jest na skutek zastosowania urzadzenia zgodnego z wy¬ nalazkiem zintensyfikowane tym, ze brak jest stref, które nie bylyby poddane dzialaniu elemen¬ tów rtiieszajacych. Dlatego tez, w celu lepszego wymieszania masy, moze byc w dowolnym zakre¬ sie zwiekszana liczba obrotów, poniewaz splywa¬ nie stopionej masy poliestrowej ze wszystkich po¬ wierzchni wewnatrz • reaktora nie jest uwarunko¬ wane wylacznie przez grawitacje lecz glównie na drodze zgarniania.Wysokie wartosci lepkosci, niezbedne do wytwo¬ rzenia wlóknistych lub powlokowych cial poliestro¬ wych, sa osiagane przy stosowaniu zgodnego z wy¬ nalazkiem urzadzenia w ten sposób, ze liczne ko¬ mory sa ze soba zlaczone wspólna przestrzenia parowa rozciagajaca sie ponad perforowanymi sciankami dzialowymi. Przy kazdym obrocie pary rolek prawie cala zawartosc komory jest unoszona i rozposcierana jak blona na zewnetrznych po¬ wierzchniach par rolek, na powierzchniach ramion i na wewnetrznych sciankach naczynia, która wraz z postepujacym ruchem obrotowym opada jak pio¬ nowa kurtyna z pary rolek na dno komory I czes¬ ciowo splywa ze wszystkich powierzchni wewnatrz reaktora wzglednie jest z nich zgarniana. Podczas zwiekszania czynnej powierzchna stopionej masy poliestrowej przez tworzenie blony lub kurtyny moze sie glikol skutecznie ze stopionej masy Ulat¬ niac w warunkach reakcji i opuszczac naczynie przez otwór odprowadzajacy.Optymalne wydalanie lotnych produktów reak¬ cji, jak tez wywolana rozposcieraniem calej sto¬ pionej masy poliestrowej na-elementach urzadze¬ nia redukcja cisnienia hydrostatycznego w kazdej komorze, stwarzaja warunki dla najdogodniejszej równowagi polikondensacji, a tym samym dla otrzymywania wysokiego stopnia polikondensacji przy obranych warunkach reakcji co do cisnienia i temperatury, przy czym calkowita reakcja przez zastosowanie urzadzenia zgodnego z wynalazkiem przebiega w minimalnym czasie.Transport stopionej masy poliestrowej z 4romory do komory, przez perforowane scianki dzialowe zalezy w danej chwili od wielkosci powierzchni perforacji i rytmu pracy ^zdwojonego walu, to znaczy od polozenia kolejnych par rolek wzgle¬ dem siebie podczas ruchu obrotowego i zachodzi pod dzialaniem wykorbien w taki sposób, ze wy- korbienie i z nim para rolek w nastepnej komo¬ rze — przy kazdym obrocie zdwojonego walu — wyprzedza wykorbienie w poprzedniej komorze, przez co w danej chwili powstaje miedzy sasied¬ nimi komorami hydrostatyczna róznica cisnien da¬ zaca do wyrównania sie na drodze przeplywu sto¬ pionej masy poliestrowej do nastepnej komory przez perforowana scianke dzialowa. Powierzchnie perforacji dobiera sie majac na wzgledzie to, aby przy kazdym obrocie zdwojonego walu opuszczala dana komore tylko niewielka czesc stopionej masy poliestrowej przez co pozostala — przewazajaca — ilosc stopionej masy poliestrowej moze wielokrot¬ nie obiegac dana komore pod dzialaniem pary rolek.System skutecznego zgarniania miedzy nieru¬ chomymi a ruchomymi elementami wewnatrz cy¬ lindrycznego pustego naczynia powoduje obok osia¬ gania optymalnego czasu przebywania stopionej masy poliestrowej równiez otrzymanie mas o wy¬ sokiej wartosci lepkosci przy mozliwie niewielkim koszcie aparatury, poniewaz system ten zezwala na ^nie instalowanie wadliwie dzialajacych urza¬ dzen skrobakowych, stosowanych w znanych urza¬ dzeniach do polikondensacji do oczyszczania ele¬ mentów mieszajacych ze stopionej masy o wyso¬ kiej lepkosci okolo 10000 puazów, technicznie trud- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6079638 nej do opanowania pod wzgledem oczyszczania mi¬ mo ze w stanie tym charakteryzuje sie jeszcze ciekloscia.Przy polikondensacji poliestrów w urzadzeniu zgodnym z wynalazkiem jest celowe, aby sfcopio- 5 na mase poliestrowa o niskiej leipkosci wyjsciowej wprowadzac do naczynia przez otwór wlotowy umieszczony w jego dmie przy pomocy znanego ogólnie dozownika takiego jak pompa zebata. W ten sposób zapobiega sie uderzeniom dozowanej 10 stopionej masy poliestrowej o nieruchome i ru¬ chome elementy urzadzenia, co prowadziloby do chaotycznego rozprzestrzeniania sie masy w reak¬ torze. Otwór wylotowy do wydalania stopionej masy poliestrowej o wysokiej lepkosci jest celowo 15 umieszczony w dnie naczynia po przeciwnej stro¬ nie niz otwór wlotowy.Wydalanie lotnego glikolu odbywa sie przez otwór odprowadzajacy, który najkorzystniej miesci sie w górnej czesci naczynia przekatnie wzgledem 20 otworu wlotowego. Poza tym mozna za posred¬ nictwem otworu odprowadzajacego utrzymywac w naczyniu niezbedne—dla przebiegu* reakcji cisnie¬ nie, przy pomocy pompy prózniowej. Podgrzewanie urzadzenia zgodnego z wynalazkiem odbywa sie 25 umyslnie przy pomocy dwufenylu jako nosnika ciepla wykorzystujac reaktor zbudowany jako na¬ czynie dwusceinne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku na którym fig. 1 przedstawia 30 urzadzenie wedlug wynalazku w przekroju po¬ dluznym, fig. 2 — urzadzenie w przekroju A—A z fig. 1, a fig. 3 — zdwojony wal w widoku per¬ spektywicznym.Wprowadzenie stopionej masy poliestrowej o 35 lepkosci wyjsciowej (poczatkowej), okolo 10 pu- azów odbywa sie przy pomocy dozownika 12 przez wlotowy otwór 4 w naczyniu 1, które jest podzie¬ lone perforowanymi sciankami 3 na komory, przy czym kazda z komór jest przepuszczalna dla sto- *° pionej masy poliestrowej. Wlotowy otwór 4 jest polozony po przeciwnej stronie dna naczynia 1 niz wylotowy otwór 5. Ten ostatni sluzy do wydala¬ nia stopionej masy poliestrowej o wysokiej lep¬ kosci z naczynia 1. odprowadzanie — powstaja- 45 cego w warunkach reakcji — lotnego glikolu od¬ bywa sie przez odprowadzajacy otwór 6, który jest jednoczesnie polaczony z — nie przedstawiona na rysunku — pompa prózniowa, sluzac w ten sposób jako instalacja utrzymujaca cisnienie oko- 50 lo 5 torów, niezbedne dla wlasciwego przebiegu reakcji. W czolowych powierzchniach 2 naczynia 1 sa ulozyskowane dwa podobne, równolegle wzgle¬ dem siebie usytuowane wykorbione waly 7, po¬ lozone w przyblizeniu w jednakowej odleglosci od 55 Hriii srodkowej walcowego naczynia 1 — fig. 3.Zdwojony wal 7 — skladajacy sie z parzyscie umieszczonych, sztywno zamocowanych rolek 11, ramion wykorbien 9, centralnych odcinków 8, wa¬ lów 7 oraz obwodowych odcinków 10 walów 7 — 60 jest tak usytuowany w naczyniu 1, ze kazda para rolek 11 oraz kazde z ramion wykorbien 9 prze¬ mieszczaja sie w nieznacznej odleglosci wzgle¬ dem — odpowiednio — wewnetrznych scianek la 8 walcowego naczynia 1 oraz perferowanych scia¬ nek dzialowych 3. Korzystne jest splaszczenie ko¬ lowego przekroju walcowego naczynia 1, tak aby przekrój cylindra dopasowac do toru pary rolek 11 fig. 2.Niezbedna temperature reakcji — 270°C w wal¬ cowym naczyniu 1 zapewnia koszulka Ib obejmu¬ jaca cale naczynie, przy czym miedzy wewnetrz¬ nymi sciankami la a koszulka Ib znajduje sie ciekly nosnik ciepla o temperaturze 275°C, pod¬ grzewany w obiegu zamknietym.Ciagla polikondensacja stopionej masy polie¬ strowej o niskiej lepkosci wyjsciowej w urzedze- niu zgodnym z wynalazkiem zachodzi w ten spo¬ sób, ze podawany w sposób ciagly — przez wlo¬ towy otwór 4 — material reakcji jest niemal^ w calej swej masie unoszony z dna komory przy kazdym obrocie zdwojonego walu 7 przy pomocy par rolek 11, rozposcierany w postaci blony na parach rolek 11, ramionach wykorbien 9 i wew¬ netrznych sciankach la i wraz z postepujacym ruchem obrotowym zdwojonego walu 7 opada jak pionowa kurtyna z par rolek 11 i wewnetrznych scianek urzadzenia na dna komór wzglednie jest z nich zgarniany. Nie zachodzi przy tym przyle¬ pianie sie czesci stopionej masy poliestrowej do elementów urzadzenia, gdyz zachodzi zgarniania- nie miedzy nieruchomymi elementami 3 i la, a stale bedacymi w ruchu elementami 8, 9 i 11.Nalezy tu zwazac na zapewnienie jednakowo sku¬ tecznego zgarniania miedzy parami rolek 11, ra¬ mionami wykorbien i centralnymi odcinkami 8 walów 7.Transport stopionej masy poliestrowej z komory do komory, przez perforowane, scianki dzialowe 3 do wylotowego otworu 5 zachodzi pod dzialaniem wykorbien zdwojonego walu 7 w ten sposób, ze wykorbienie zdwojonego -walu 7 w komorze na¬ stepnej wyprzedza wykorbienie w komorze po¬ przedniej, przez co w danej chwili powstaje hydro¬ statyczna róznica cisnien miedzy dwiema sasied¬ nimi komorami, umozliwajaca przeplyw stopionej masy poliestrowej. Przeplyw ten — wewnatrz wal¬ cowego naczynia 1 — jest dalej okreslany przez wielkosc perforacji dzialowych scianek 3 i przez rytm pracy zdwojonego walu 7.Perforacja jest tak dobrana, aby tylko niewielka czesc zawartosci komory przeplywala do komory sasiedniej, a pozostala przewazajaca czesc pozo¬ stawala w komorze i obiegala ja wielokrotnie.Przy wydajnosci 100 kg/h stopionej masy polie¬ strowej o lepkosci wyjsciowej 10 puazów, czasie przebywania 2 godziny i ilosci obrotów zdwojo¬ nego walu 25 obr/min. oraz przy powierzchni per¬ foracji 40 cm2 osiagana jest lepkosc koncowa, sto¬ pionej masy poliestrowej o wartosci 8000 puazów.Powierzchnia zewnetrzna stopionej masy polie¬ strowej powieksza sie szescdziesieciokrotnie przy rotacji zdwojonego walu 7 w stosunku do po¬ wierzchni jaka jest przy braku tej rotacji — w odniesieniu do jednego obrotu* Takie zwiekszenie powierzchni zewnetrznej zezwala na optymalne odprowadzenie — przez odprowadzajacy otwór 6 — powstajacego podczas reakcji lotnego glikolu.79638 9 10 PL PL