Na dol¬ nym koncu suwaka 62 mieszcza sie trzpien i kólko 66, przyczem kólko znajduje sie w zlobku 68 profilowej tarczy 70. Tarcza 70 moze byc sprzegana z walem napedowym 71. Podczas obracania tarczy profilowej 70 suwak i polaczony z nim drazek 64 poru¬ szaja sie w jedna i druga strone i przy — 2 —swoim ruchu nadól wywoluja zapomoca sprezyny 72 cisnienie na koniec dzwigni 54 tak, ze znajdujace sie na przednim kon¬ cu dzwigni kleszcze naciagaja elastycznie wierzch buta. Drazek 44 przechodzi, jak wskazano poprzednio, przez tuleje 36, a wierzchni koniec jego przechodzi równiez przez kulista czesc kulistego lacznika 50.Wskutek doznawanego cisnienia na swa wierzchnia czesc, drazek 44 przesuwa sie nadól, zaciskajac naciagajace kleszcze. W lozysku 82 jest osadzony wal 80, którego tylny koniec posiada ramie 84 z kólkiem 86, toczacem sie po obwodzie tarczy prp- filowej 88, osadzonej na wale 71. Ramie 84 odchyla sie przy pokrecaniu walu 80.Na drugim koncu walu 80 umocowane jest drugie ramie 90t na którego dolnym koncu miesci sie panewka 92. Cofniecie drazka 44 w polozenie górne uskutecznia sie za¬ pomoca otaczajacej tuleje 36 sprezyny 100. Koniec dolny sprezyny 100 opiera sie na koncu lozyska 38, górny zas jej koniec na slizgajacym sie po tulei 36 krazku pod¬ kladowym 102. Trzpien 104, umocowany na drazku 44, wpuszczony jest w szczeline 106 tulei 36. Na tulei 36 zacisniety jest kolnierz 108, który moze byc przestawia¬ ny wzgledem tej tulei, wskutek czego zmienia sie polozenie trzpienia 104, ogra¬ niczajacego ruch drazka 44 do góry.Kólko 112 na suwaku 40 jest przyciska¬ ne do krzywej powierzchni 114 tarczy 116 obciazonej sprezyna dzwigni 118. Koniec tej dzwigni opiera sie na krazku 120 z twardej fibry, przymocowanym na koncu suwaka 40. Dzialajaca na dzwignie 118 sprezyna moze byc napinana w jednym kierunku zapomoca dzwigni 122, zapadki 124 i kola zebatego zapadkowego 126. Pod¬ czas obrotu walu 71 tarcza fasonowa 116 porusza suwak 40 w prawo (fig. 2), przy- czem otwarte wówczas szczeki 30, 42 kleszczy gotowe sa do uchwycenia wierz¬ chu buta. Przy dalszem obracaniu sie tar¬ czy 116 porusza naciskana sprezyna dzwi¬ gnia 118 suwak 40 w lewo (fig. 2) i nada¬ je zamknietym teraz szczekom 30, 42 kle¬ szczy ruch pociagajacy, przyczem brzeg wierzchu buta naciaga sie na kopyto. Na¬ piecie sprezyny 72 moze byc zmieniane za¬ pomoca przesuwanego klina 130, posiada- jacego szereg zaglebien 132, w które moze zapadac trzpien 134 bloczka 136, przesta¬ wianego na dolnym koncu drazka 64. Przy ruchu klina 130 w lewo bloczek 136 sciska sprezyne 72, tak iz zwieksza sie cisnienie wywierane na tylny koniec dzwigni 54.Klin 130 laczy sie z drazkiem li8, które¬ go koniec przedni posiada uchwyt 140 do Ustawiania klina 130.Przy tej formie wykonania wynalazku wierzch buta zostaje umocowany klamer¬ kami w naciagnietym stanie.Zalozony w maszyne but jest utrzymy¬ wany na trwalej podstawie 150a, podtrzy¬ mywanej przez wspornik 152 glowicy ma¬ szyny 58. Podstawa 150a jest wygieta i po¬ siada koniec w ksztalcie kowadelka. Ko¬ niec tego kowadelka jest tak wydrazony, ze ramiona przechodzacej przez but kla¬ merki moga byc skrzyzowane jedno na drugiem.Nieruchoma podstawa 150a umozliwia robotnikowi dokladne i szybkie zalozenie do maszyny sztuki obuwia, co odbywa sie daleko predzej, niz przy zastosowaniu pod¬ stawy ruchomej.Maszyna zaopatrzona jest w urzadze¬ nie do wyrobu klamerek umieszczone ponad plaszczyzna, w której klamerki sa wbijane w but. Wbijanie klamerek odbywa sie za¬ pomoca pobij aka 204, uruchamianego na¬ pinana sprezyna. Na przedluzeniu suwa¬ ka 170 miesci sie obracana na czopie 248 dzwignia 250, której dolny rozwidlony ko¬ niec obejmuje drazek 254. Dolny koniec drazka 254 polaczony jest przegubem 256 z drazkiem 258, na którym osadzony jest pobijak 204. Dokola czopa 248 nawinieta — 3 —jest sprezyna 260 (fig. 4), posiadajaca je¬ den koniec zalozony pod ramie dzwigni 250, a drugi — przymocowany do czesci suwaka 170. Napiecie sprezyny 260 jest tak dobrane, ze pobij ak posuwa sie z poza¬ dana sila. Obracanie dzwigni 250 wbrew dzialaniu sprezyny 260 uskutecznia sie przez drazek 264 (fig. 1 i 3)f polaczony z suwakiem 268. Suwak 269 na przedniej czesci walu 71 obracany korba jest sztyw¬ no polaczony z suwakiem 268, który po¬ rusza sie wgóre i nadól. Dokola czopa 266 drazka 264 nawinieta jest sprezyna 270, która ten drazek wypycha ku przodowi maszyny tak, iz dolny koniec tego drazka zajmuje polozenie, wktórem znajdujaca sie na niem plytka 272 styka sie z takaz plyt¬ ka przedniego konca dzwigni 250. Styka¬ nie sie ramienia 276 plytki 272 z górnym koncem plytki 274 uskutecznia sie podczas ruchu drazka 264 do góry, skutkiem czego dzwignia 250 pokreca sie w kierunku strzalki zegara, napinajac sprezyne przy ruchu drazka 264 wdól. Dolny koniec tyl¬ nego ramienia dzwigni 250 cofa sie wów¬ czas, aby usunac pobijak 204 z drogi pod¬ stawianej klamerki. Napinanie sprezyny 260 i cofanie pobij aka 204 uskutecznia sie wte¬ dy* gdy suwak 170 zajmie swoje tylne po¬ lozenie. Jesli urzadzenie do wbijania kla¬ merek posuwa sie naprzód z suwakiem 170, to nasadka 212 trafia na brzeg wierz¬ chu buta ujety w kleszcze. W tym czasie osadzona tak, ze moze byc przestawiana na przedniej stronie drazka 264 profilowa czesc 280 wchodzi w stycznosc z profilowa powierzchnia 282, znajdujaca sie na ramie¬ niu 284, przytwierdzonym do glowicy ma¬ szyny, wobec czego drazek 264 rozlacza ramiona plytek 272 i 274. Zwolniona teraz dzwignia 250 posuwa sie naprzód pod dzia¬ laniem sprezyny 260 i pobij ak 204 wtla¬ cza klamerke w but. W wystep 290 suwa¬ ka 170 jest wsrubowany oporek 292, któ¬ ry moze byc odpowiednio nastawiony za- pomoca dlótka wpuszczonego w naciecie 294. Na tylnym koncu tego oporka 292 ob¬ sadzony jest krazek 296 z twardej fibry, w który udferza odsada 298 dzwigni 250, od¬ graniczajac ruch równy tej ostatniej- Przy naciskaniu zwyklej nie pokazanej na rysunku dzwigni pedalowej, kleszcze zaciskaja sie, chwytajac brzeg wierzchu buta i naciagajac go na kopyto.Wywierane na wierzch buta napiecie o- slabia sie cokolwiek jesli nasadka 212 po¬ ruszy sie w jedna strone w kierunku kra¬ wedzi podeszwy dla zalozenia na nia wierzchu buta, W pewnych warunkach dobrze jest o- slabic ruch pociagajacy kleszczy, ku cze¬ mu sluzy urzadzenie do rozlaczania tarczy profilowej 70 i walu 71. .Tarcza lukowa 70 ma taki ksztalt, ze napiecie sprezyny wzrasta stopniowo, tak iz szczeki kleszczy wówczas tylko moga byc zupelnie zacisniete, gdy nasadka 212 zejdzie na strone, aby zalozyc brzeg wierz¬ chu na podeszwe. Zapomoca równoznacz¬ nego przesuniecia nasadki wierzch wciska sie mocno w zagiecie pomiedzy krawedzia podeszwy zewnetrznej a obrzezem pode¬ szwy wewnetrznej.Drut ze szpuli 300 (fig. 3) przechodzi pomiedzy rolkami 302, 304 do przyrzadu wytwarzajacego klamerki, Prosta czesc klamerki zostaje dopro¬ wadzona do pobij ajka 204. Dla dokladne¬ go wtloczenia klamerki w but zastosowano takie urzadzenie, aby koniec klamerki zgi¬ nac stopniowo w miare przenikania jego w but, tak iz koniec ten przenika w but po drodze krzywej.Na nasadce 212 miesci sie odchylacz, skladajacy sie z dwóch wyginajacych czesci 406. Czesci 406 obracaja sie na trzpieniu 402, osadzonym w wystepie 404 nasadki.Dolne konce czesci 406 sa wyzlobione, i w tych wyzlobieniach ukladaja, sie konce — 4 —klamerek, tak iz konce te musza wygiac sie lub odchylic w okreslony sposób. Od- chylacz posiada taki ksztalt i takie poloze¬ nie, ze konce klamerek zawsze sa wtlacza¬ ne w but w okreslonym kierunku. Promien wygiecia konców klamerek jest tak dobra¬ ny, ze konce te ustawiaja sie wpoblizu punktów przenikania w but. Od stopnia wygiecia klamerek zalezy glebokosc ich przenikania.Czesci 406 moga byc nastawiane nieza¬ leznie jedna od drugiej na trzpieniu 402, tak iz oba konce jednej i tej samej klamer¬ ki moga byc róznie wygiete. Srubki nastaw- nicze 408 i 410 przytrzymuja czesc 406 w nastawionem polozeniu. Czesci te moga byc tak ustawione na trzpieniu 402, ze ich od¬ chylajace powierzchnie znajdowac sie beda w rozmaitych odstepach od konca nasadki 212. W ten sposób wygiecie konców kla¬ merki mozna dokladnie ustalic zgóry.Nasadka 212 ustawia konce klamerek w plaszczyznie poprzecznej- wzgledem kie¬ runku ich wygiecia. Zginanie konców kla¬ merek uskutecznia sie wówczas, gdy kon¬ ce te wychylaja sie poza nasadke kazdo¬ razowo na stosunkowo malej jej czesci.Przy stosowaniu maszyny do naciaga¬ nia obuwia umieszcza sie przedewszyst- kiem but wewnetrzna podeszwa na pod¬ stawie 150a. Bok buta przylega do prawi¬ dla 420. Podstawa 150a i prawidlo 420 u- stawiaja but dokladnie wzgledem czesci ob¬ rabiajacych maszyny. Wewnetrzna pode¬ szwa a wskazana na rysunku posiada pla¬ ski spód. Wiierzch h buta zostaje ujety w kleszcze i z poczatku pociagany wgóre ko¬ pyta, a nastepnie wbok ponad wewnetrzna podeszwa (fig. 12).Wierzch buta trzymany elastycznie w kleszczach zostaje przycisniety do spodu wewnetrznej podfeszwy (fig. 13), zapomoca nasadki 212 i czesci 406. Nasadka 212 i czesc 406 poruszaja sie razem w odpowied¬ nim kierunku wrzgledem plaszczyzny we¬ wnetrznej podeszwy, by zalozyc mocno wierzch buta za obrzeze podeszwy. Pod¬ czas tego zakladania sila pociagajaca kle¬ szczy cokolwiek slabnie (jak podano powy¬ zej), pdy kleszcze jeszcze naciagaja wierzch buta i gdy brzeg tego wierzchu jest przyciskany w powyzej ppisany ispo- sób do spodu wewnetrznej podeszwy, wów¬ czas klamerki s sa wtlaczane.w nietkniety materjal tej podeszwy (fig- 14.i 15}. Kla¬ merki sa wtlaczane w kierunku pochylo¬ nym wzgledem plaszczyzny wewnetrznej podeszwy i pod takim katem, po4 jakim uskutecznia sie naciaganie wierz¬ chu Buta. Konce klamerek zostaja przytern tak odchylone, ze przenikaja w wewnetrz¬ na podeszwe pod prostym katem wzgledem jej plaszczyzny.Promien wygiecia konców klamerek jest tak dobrany, ze one nie przenikaja zu¬ pelnie przez wewnetrzna podeszwe, lecz konce ich zostaja tak odchylone wstecz, ze ostrza dochodza do spodu wskazanej po¬ deszwy.Wbijanie klamerek moze byc tak wy¬ konane, ze konce ich ,albo wystaja z we¬ wnetrznej podeszwy, albo ostrza ich pozo¬ staja w podeszwie. Klamerki wbijane sa w dostatecznym odstepie od krawedzi pode¬ szwy, by mozna bylo nalozyc szew pomie¬ dzy krawedzia podeszwy, a szeregiem kla¬ merek.Po wtloczeniu kazdej poszczególnej klamerki, but przesuwa sie dalej tak, ze wierzch jego stopniowo przytwierdza sie, pozostajac w naciagnietym stanie, który nie moze byc oslabiony przed ostatecznetn przymocowaniem wierzchu.Konce klamerek umocowywuja sie w nietknietych miejscach podeszwy i sa szczególnie mocno z nia zlaczone, nawet przy wzglednie cienkiej podeszwie. Wsku¬ tek zaginania klamerek podczas ich prze¬ nikania w podeszwe, okazuja one znaczny opór natezeniom wierzchu buta niezaleznie — 5 —od jego wlasciwosci; wewnetrzna podeszwa moze byc stosunkowo cienka i gietka, gdyz niema obawy przebicia jej klamerkami. PL