Zamocowanie kokili, zwlaszcza w urzadzeniach do elektrozuzlowego przetapiania metali Wynalazek dotyczy zamocowania kokili, zwlasz¬ cza w urzadzeniach do elektrozuzlowego przeta¬ piania metali, na przyklad stali, posiadajace czesc, na której umieszcza sie kokile i w której przewi¬ dziane sa kanaly i przeloty dla doprowadzenia do kokili chlodziwa wzglednie jego odprowadzania.Znane sa urzadzenia do mocowania kokili, w któ¬ rych w celu doprowadzenia i odprowadzenia chlo¬ dziwa do kokili w urzadzeniach, elektrozuzlowego przetapiania metali, powszechnie stosuje sie rury i weze, wzglednie rury lub weze, które podlacza sie do plaszcza zewnetrznego kokili i przymocowu¬ je srubami. Znane sa równiez urzadzenia w któ¬ rych kokila znajduje sie na wózku nosnym, w któ¬ rych w celu doprowadzenia chlodziwa stosuje sie ruchome weze, podlaczane za pomoca polaczenia gwintowego bezposrednio do plaszcza zewnetrz¬ nego kokili. W przypadku duzych urzadzen tego typu, zachodzi koniecznosc pracy przy pomocy ko- kil o róznych wielkosciach, które zaleznie od po¬ trzeby mocuje sie na tych samych wózkach nos¬ nych. W zwiazku z tym przy ich wymianie ist¬ nieje niekorzystna okolicznosc, ze przewody chlo¬ dziwa musza byc zdjete z kokili, która usuwa sie z wózka i podlaczone do kokili umieszczanej na wózku.Dalsza wada tego urzadzenia jest to, ze przy ob¬ slugiwaniu urzadzenia i przy osadzaniu nowych elektrod, jak tez przy odtransportowywaniu blo¬ ków powstalych w czasie procesu przetapiania w 25 30 2 dalszej pracy przeszkadzaja weze znajdujace sie w poblizu kokili.Znane jest mocowanie kokil do odlewania cia¬ glego, posiadajacych czesc w rodzaju stolu, na której spoczywa kokila i w której znajduja sie ka¬ naly przez które nastepuje doprowadzenie do ko¬ kil wzglednie odprowadzenie z kokil, chlodziwa.Otwory tych kanalów leza wewnatrz powierzchni, w rodzaju stolu, na których wspiera sie kokila.Otwory otoczone sa uszczelnieniami osadzonymi w rowkach. Taka czesc w ksztalcie stolu moglaby przeszkadzac w urzadzeniach do elektrycznego prze¬ tapiania zlomu metali, poniewaz w tych urzadze¬ niach od poczatku procesu wytapiania kokila mu¬ si scisle lezec na podstawie znajdujacej sie bezpo¬ srednio pod nia.Zadaniem wynalazku jest unikniecie wymienio¬ nych wad i stworzenie mocowania do kokili w urzadzeniach do elektrozuzlowego przetapiania me¬ tali, które daloby kazdorazowo mozliwosc latwej wymiany kokili, bez zdejmowania z usuwanej ko¬ kili przewodów doprowadzajacych chlodziwo i bez przylaczania ich ponownie do kokili umieszczonej w mocowaniu. Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze czesc na której spoczywa kokila wykonana jest jako wózek nosny o dwóch widla- stych ramionach, a kokila w górnej czesci posiada szczeki przylegajace do ramion, w których osadzo¬ ne sa kanaly i przeloty dla chlodziwa.Forma wykonania mocowania wedlug wynalazku 79 422i 70422 wyróznia sie tym, ze na powierzchniach do któ¬ rych na ramionach wózka nosnego przylegaja szcze¬ ki boczne kokili umieszczone sa uszczelnienia osa¬ dzone w rowkach, obejmujace w znany sposób ot¬ wory przelotowe kanalów, przy czym rowki za¬ zwyczaj znajduja sie na ramionach.Dalsza zaleta jest to, ze na ramionach wózka osadzone sa kolki zazwyczaj z tworzywa sztuczne¬ go, przytrzymujace kokile.Przyklad wykonania, mocowania wedlug wynalaz¬ ku jest objasniony na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia urzadzenie do elektrozuzlowego prze¬ tapiania stali z mocowaniem wedlug wynalazku, fig. 2 — urzadzenie do mocowania w widoku z gó¬ ry, fig. 3 przedstawia kokile z fig. 1 i 2 w prze¬ kroju podluznym, fig. 4 przedstawia ramie wózka w przekroju wzdluz linii A—B na fig. 2.Kokila 19 majaca wewnetrzny plaszcz 11 wspiera sie bocznymi szczekami 14 i 17 na widlastych ra¬ mionach 21 i 24 wózka 20. Wózek przesuwa sie na pionowo stojacej kolumnie 30, o kwadratowym przekroju i przytrzymywany jest stalowa lina 40, nawinieta na bebnie 41. Elektroda, bioraca udzial w przetapianiu, ma na górnym koncu przedluze¬ nie 51 i zawieszona jest w uchwycie 60, znajduja¬ cym sie na kolumnie 30. Ramie 61 na swym koncu od strony kolumny 30 posiada wzdluzny wpust 62, w który wsuwa sie przedluzenie 51.Na koncu przedluzenia 51 znajduje sie oporowy pierscien 52 opierajacy sie na ramieniu 61 i tym samym zapobiegajacy wypadnieciu elektrody 50.Dalej po obu stronach wpustu 62 na ramieniu 61 umocowana jest przytrzymujaca plyta 63, która ma wybrania 63, mniej wiecej w ksztalcie pólpierscie- nia. Oporowy pierscien 52 przedluzenia 51 zawie¬ szony jest w obu wybraniach 63, co zapobiega wy¬ slizgnieciu sie przedluzenia 51 z wpustu 62.Uchwyt 60 elektrod przytrzymywany jest równiez stalowa lina 70, nawinieta na bebnie 71. Wysokosc polozenia wózka 20 i znajdujacej sie na nim ko¬ kili 10 jak tez wysokosc uchwytu 60 elektrody i zawieszonej w nim elektrody 50 nastawia sie za pomoca przekladniowych elektrycznych silników 42 i 72, znajdujacych sie w górnym koncu kolum¬ ny 30, napedzajacych linowe bebny 41, 71, osadzo¬ ne na czopach walów 43 i 73 tychze silników. Wy¬ sokosc polozenia elektrody 50 i kokili 10 podczas pracy nastawia sie tak, ze elektroda z jednej stro¬ ny zanurza sie w warstwie zuzla bedacej na po¬ wierzchni cieklego metalu (sluzacej do rafinacji i oslaniania stopionej stali) przy czym koniec elek¬ trody znajduje sie w wymaganej odleglosci od lu¬ stra cieklego metalu, a z drugiej strony polozenie tego lustra wzgledem kokili pozostaje niezmienne.Od jednego bieguna zródla pradu, (nie pokazanego na rysunkach), które stanowi na przyklad uzwojenie wtórne transformatora, prowadzi elektryczny prze¬ wód 55 do przedluzenia 51, wykonanego z tego sa¬ mego materialu co elektroda 50, podczas gdy drugi biegun zródla pradu polaczony jest z poziomu le¬ zaca fundamentowa plyta 57, zazwyczaj z miedzi, na której wspiera sie dolna czescia sztywny meta¬ lowy blok 53, wychodzacy z kokili 10, równiez po¬ laczony z elektrycznym przewodem 56.Podczas procesu przetapiania kokila 10 jest chlo¬ dzona woda, która plynie wezem 80, rurowym 81 przedluzeniem, umocowanym na wózku 20 i kana¬ lami 22 i 15, znajdujacymi sie w ramieniu 21 wóz- 5 ka 20 oraz w bocznej szczece 14 kokili 10, do prze¬ strzeni zawartej miedzy zewnetrznym plaszczem 12 i wewnetrznym 11 kokili 10. W przestrzeni tej znaj¬ duje sie uformowana na ksztalt sruby, blaszana prowadzaca scianka 13 która powoduje, ze strumien 10 wody chlodzacej krazy z stosunkowo duza pred¬ koscia dokola wewnetrznego plaszcza 11. Chlodzi¬ wo przeplywa wiec ruchem srubowym z góry ku dolowi i odprowadza tyle ciepla od metalu plyn¬ nego, powstalego skutkiem procesu przetapiania w w kokili 10, ze przy ruchu kokili 10 do góry ze stosunkowo mala predkoscia przy dolnych otwo¬ rach kokili wystepuje stal tylko skrzepnieta. Ogrza¬ ne chlodziwo jest nastepnie odprowadzane kanala¬ mi 16, 18 i 25 znajdujacymi sie na zewnetrznym 20 plaszczu 12, w bocznej szczece 17 kokili 10 i w ra¬ mieniu 24 wózka 20 rurowym przedluzeniem 82, przymocowanym do kokili 20 oraz wezem 83. Oba rurowe przedluzenia 81 i 82 na wózku 20 przymo¬ cowane sa nakladkami 84 i przechodza na druga 25 strone kolumny 30. Na obu powierzchniach do któ¬ rych kokila 10 swoimi szczekami 14 i 17 przylega do ramion 21 i 24 wózka 20, znajduja sie osadzone w rowkach uszczelnienia 23 z elastycznego materia¬ lu (na przyklad z perbunanu). Dalej w bocznych 30 szczekach 14, 17 przewidziane sa stozkowe krawe¬ dzie 19, naciskajace na uszczelnienia 23.W tym przypadku kat a rozwarcia tych krawe¬ dzi wynoszacy okolo 90° jest katem dajacym dobre efekty. Z reguly calkowicie wystarczajacym jest 35 ciezar kokili 10, dajacy sile nacisku dostateczna do uzyskania calkowitej szczelnosci przy doprowa¬ dzaniu i odprowadzaniu chlodziwa do powierzchni przylegania kokili 10. Jezeli nie przewidziano kra¬ wedzi 19 i powierzchnie naciskajace na uszczelnie- 40 nie 23 wykonane sa jako plaskie, w zasadzie wska¬ zanym jest kokile 10 na wózku 20 mocowac do¬ datkowo srubami, aby uzyskac w wyzej wspom¬ nianych miejscach niezawodne uszczelnienie.W przypadku przedstawionego urzadzenia kokila 10 49 podczas pracy urzadzenia we wlasciwym polozeniu utrzymywana jest tylko wlasnym ciezarem i za pomoca stozkowych prowadzacych kolków 27, za¬ zwyczaj wykonanych z tworzywa sztucznego. Kolki 27, przymocowane sa do ramion 21 i 24 wózka 20 50 srubami 28 z okraglym lbem o gniezdzie szescio¬ katnym, i zazebiajac sie wchodza do zaglebien, równiez stozkowych, znajdujacych sie w bocznych szczekach 14 i 17 kokili 10.Jak wynika z powyzszych objasnien, omawiane 55 mocowanie w stosunku do znanych urzadzen daje znaczne korzysci poniewaz umozliwia wymiane ko¬ kili znajdujacej sie na wózku na kokile innej wiel¬ kosci bez zdejmowania przewodów do chlodziwa usuwanej z wózka kokili i bez mocowania ich po- oo nownie na kokili umieszczonej na wózku.W przypadku zalecanej wedlug wynalazku wer¬ sji wykonania mocowania kazda kokila musi byc jedynie wstawiona w kolki prowadzace, znajdujace sie na obu ramionach wózka, przy czym zbedne jest 05 inne dodatkowe mocowanie na wózku.7d42i Dzieki urzadzeniu wedlug wynalazku praca przy wymianie kokil zostaje znacznie ulatwiona.Dalsza zaleta mocowania wedlug wynalazku jest to, ze mocowanie w prosty sposób zezwala zawsze tak ulozyc ruchome weze sluzace do doprowadze¬ nia i odprowadzenia chlodziwa (na przyklad na stronie przeciwnej), ze nie przeszkadzaja one przy obsludze urzadzenia i osadzaniu nowych elektrod, jak tez przy odtransportowywaniu bloków powsta¬ lych droga procesu przetapiania.Zamocowanie wedlug wynalazku stosowac mozna nie tylko w urzadzeniach do elektrozuzlowego prze¬ tapiania metali, lecz równiez do urzadzen do odle¬ wania ciaglego. PL PL