Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 79195 KI. 12i, 33/14 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcywynalazku; Aurelia Woznicka, Marian Makulec Uprawniony z patentu tymczasowego; Zaklady Chemiczne „Rudniki", Rudniki k/Czestochowy (Polska) Sposób wytwarzania trwalych zoli kwasu krzemowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania trwalych, stezonych zoli kwasu krzemowego, przez dzialanie jonitami naroztwory krzemianów alkalicznych.Roztwory te stosuje sie jako spoiwa szybkoschnace, zwlaszcza przy produkcji powlok ochronnych, izola¬ cyjnych, otulin do elektrod spawalniczych, form odlewniczych, farb antykorozyjnych itd.Znany sposób otrzymywania zoli polega na przepuszczeniu roztworów krzemianów o module nizszym, okolo 3, przez kolumny kationowe, w celu otrzymania zolu kwasu krzemowego, który nastepnie alkalizuje sie roztworem krzemianu sodowego lub potasowego, do uzyskania pH w granicach 8-10, Tak otrzymany zol o pod¬ wyzszonym module ogrzewa sie do temperatury 80-105°C celem stabilizacji i zateza w przypadku produkcji stabilizowanego zolu.Opisany sposób nie zapewnia otrzymania trwalych, stezonych zoli kwasu krzemowego. Po pewnym czasie ulegaja one rozkladowi z wydzieleniem krzemionki, lub zamieniaja sie w zel, spowodowane jest to obecnoscia zanieczyszczen kationowych i anionowych. Usuwanie tych zanieczyszczen w kplumnach nie daje rezultatu, gdyz nastepuje wówczas rozklad jonitów, i dalsze zanieczyszczanie zolu produktami rozkladu. Ponadto sposób jest klopotliwy ze wzgledu na koniecznosc przeprowadzenia wielu operacji, miedzy innymi wstepnej stabilizacji.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad, a zagadnieniem technicznym, które nalezy rozwia¬ zac - opracowanie sposobu wytwarzania trwalych, stezonych zoli kwasu krzemowego przy niewielkiej liczbie operacji.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do rozcienczonego roztworu krzemianu sodowego, zawieraja¬ cego 3-12% Si02, o module okolo 3, dodaje sie niejonowych srodków powierzchniowo czynnych, takich jak polioksyetylowane lub alkilowane alkohole olejowe lub olbrotowe. lub alkilofenole lub ich mieszaniny, lub kationowych srodków powierzchniowo - czynnych, zwlaszcza soli alkilowanych zasad amoniowych, takich jak bromek laurylopirydyniowy, monostearyniantrójetanoloaminy, chlorek dwuetyloamino-etylo-amidu kwasu olejo¬ wego, w ilosci 0,01-0,20% w przeliczeniu na ciezar roztworu, po czym przepuszcza go przez kolumne kationito- wa, nastepnie alkalizuje do pH w granicach 8-10 za pomoca krzemianu alkalicznego i odparowuje do 30-50% zawartosci Si02, w celu otrzymania stezonego zolu.2 79195 Opisany sposób pozwala na otrzymanie trwalego zolu kwasu krzemowego o duzym stezeniu. Produkt ten moze byc dlugo przechowywany bez obawy przejscia w zel. Ponadto proces jest latwy do realizacji, wymaga przeprowadzenia tylko niewielkiej liczby prostych operacji.Przyklad I. Do 20 litrów roztworu krzemianu sodowego o module 3, zawierajacego 4% Si02 dodaje sie 10 g wodnego roztworu alkilofenofu (zawierajacego 2 g alkilofenolu w 8 g wody) po czym wprowadza go na kolumne kationowa. Otrzymuje sie 20 litrów zolu, do którego wprowadza sie, przy ciaglym mieszaniu, roztwór krzemianu sodowego o module 3 i zawartosci 10% Na20, doprowadzajac pH roztworu do wartosci 9. Calosc ogrzewa sie do wrzenia i odparowuje do zawartosc: 30% Si02. Otrzymuje sie trwaly zol kwasu krzemowego o nastepujacych wlasnosciach: pH - okolo 10 gestosc —1,2 g/cm3 lepkosc -8-10gcP Proces mozna prowadzic tak samo jak w przykladzie I stosujac zamiast alkilofenolu takie same ilosci jednego z wymienionych srodkóvy powierzchniowo - czynnych, polioksyetylowane lub alkilowane alkohole olei* lowe lub olbrotowe lub kationowe srodki powierzchniowo — czynne: bromek laurylopirydyniowy, monosteary- nian trójetanoloaminy, lub chlorek dwuetylo-amino-etyloamidu kwasu olejowego. Otrzymuje sie produkt taki sam jak w przykladzie I. PL PL