Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 79103 U. 5b, 25/10 MKP E21c 25/10 PolskM .•z _ii Twórcawynalazku: Kazimierz Wasiak Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Bebnowy organ urabiajacy kombajnu scianowego jedno- lub wielobebnowego Przedmiotem wynalazku jest bebnowy organ urabiajacy scianowego kombajnu jedno lub wielobebnowego przeznaczonego do urabiania wegla lub innych skal.Znane dotychczas bebnowe organy urabiajace skladaja sie z tarczy odcinajacej itulei do których sa zamocowane slimacznice zgarniajace urobek na pancerny przenosnik. Zarówno slimacznice jak i odcinajaca tarcza sa na swoim obwodzie zaopatrzone w noze urabiajace caKzne weglowa.Wada znanych bebnowych organów urabiajacych jest to, ze powoduja one znaczne kruszenie urobionej skaly podczas urabiania. Drobny sortyment w wielu przypadkach, w tym równiez w przypadku wegla jest niepozadany, gdyz obniza znacznie jego jakosc. Problem ten w miare rozwoju mechanizacji wydobycia zyskuje na znaczeniu. Dotychczasowe próby zwiekszenia wychodu grubych sortymentów zmierzajace do zmniejszenia ilosci nozy skrawajacych lub zmiany geometrii nozy, osiagnely tylko polowiczne sukcesy. Dlatego w celu poprawy wychodu grubych sortymentów pozostawia sie czesto przystropowa late nieurobionego wegla, a w przypadku kombajnów wielobebnowych, takze late srodkowa, które samoczynnie zalamuja sie.Wegiel otrzymany z nieurobionej w sposób mechaniczny laty wegla stanowi w wiekszej czesci gruby sortyment. Jednakze taki sposób urabiania powoduje ze pozostawione laty wegla zalamuja sie w róznych raczej przypadkowych miejscach, w zaleznosci od wytrzymalosci i grubosci pozostawionego wegla. Zalamania te nastepuja najczesciej po przejsciu ladowarki, zmuszajac tym samym do zaladowania urobionego samoczynnie wegla recznie lub w czasie ruchu powrotnego kombajnu, obnizajac w ten sposób znacznie wydajnosc uzyskiwana przez kombajn. Zdarza sie równiez, ze pozostawiona latwa wegla nie zalamuje sie samoczynnie. Zachodzi wtedy koniecznosc ograniczenia jej grubosci laty wegla, a nawet rezygnuje *ie z pozostawienia jej, gdyz pracochlonnosc ponownego zaladowania urobku przewyzsza zyski wynikajace z poprawy wychodu grubych sortymentów.Znany jest równiez bebnowy organ urabiajacy, którego tarcza odcinajaca jest wyposazona w Wysuwany poza jej obrys ruchomy segment uzbrojony w narzedzia skrawajace, w celu wykonania dodatkowego podciecia pozostawionej laty dla oslabienia w ten sposób jej wytrzymalosci. Wsuwanie wzglednie wysuwanie segmentu odbywa sie za pomoca mechanizmu krzywkowego lub mimosrodu umieszczonego na nieruchomym wale.Jednakze jedynie kilka produkowanych na swiecie typów kombajnów ma organy urabiajace umieszczone na nieruchomych walach, co powoduje ograniczenie zastosowania metody oslabiajacego podcinania pozostawionej laty wegla.2 79 103 Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad i niedogodnosci znanych organów urabiajacych.Cel ten zgodnie z wynalazkiem zostal osiagniety przez skonstruowanie bebnowego organu urabiajacego, zamocowanego na obracajacym sie wale.Istota wynalazku jest to, ze organ urabiajacy ma ruchomy segment zaopatrzony w narzedzia skrawajace zamocowane na obu jego koncach. Segment ten jest polaczony z tarcza odcinajaca za pomoca listw prowadza¬ cych pozwalajacych na promieniowe przesuwanie sie tego segmentu wzgledem odcinajacej tarczy, wzdluz listw prowadzacych. Wysuniecie segmentu poza obrys tarczy obcinajacej zapewnia mechanizm krzywkowy, zamocowa¬ ny obrotowo na nieruchomym korpusie przekladni i polaczony 2 ruchomym segmentem za pomoca systemu dzwigni i przesuwników. Segment uruchamiany jest cyklicznie, tak aby podczas kazdego obrotu odcinajacej tarczy nastepowalo wysuniecie jego jednego konca z jednoczesnym usunieciem drugiego konca. W celu ochrony systemu dzwigni i przesuwników przed wylamaniem, elementy te sa umieszczone w metalowej oslonie.Odmiana bebnowego organu urabiajacego ma dwa wychylne segmenty zamocowane po przeciwnych stronach odcinajacej tarczy za pomoca sworzni, przesuwajace sie wzdluz prowadzacych listw. Segmenty te sa polaczone lacznikiem, tak aby wychylenie jednego segmentu powodowalo równoczesne wsuniecie drugiego segmentu w kierunku srodka odcinajacej tarczy.Dalsza odmiana organu wedlug wynalazku ma dwuramienna dzwignie obracajaca sie wokól osi umocowa¬ nej do uchwytu. Jedno ramie dzwigni jest osadzone w gniezdzie krzywkowego mechanizmu zamocowanego obrotowo na nieruchomym korpusie przekladni, drugie ramie natomiast jest polaczone przegubowo z ruchomym segmentem.Zaleta bebnowego organu urabiajacego, stanowiacego przedmiot wynalazku jest to, ze oprócz wlasciwego wrebu umozliwia równiez wykonanie dodatkowego wzdluznego podciecia pozostawionej laty, przez bebnowe organy urabiajace osadzone na obracajacym sie wale. Podciecie takie znacznie oslabia przekrój pozostawionej laty wegla i powoduje jej zalamanie pod wplywem wlasnego ciezaru bezposrednio po przejsciu bebnowego organu urabiajacego. Urobek otrzymany z zalamanej laty wegla, ladowany za pomoca ladowarki pozwala na znaczne poprawienie wychodu grubych sortymentów, a tym samym jakosci wegla. Dodatkowa zaleta organu bebnowego wedlug wynalazku jest zmniejszenie poboru mocy koniecznej do urobienia calizny weglowej, poniewaz urobek z zalamanej laty wegla jest urabiany i tym samym nie wymaga zuzycia energii.Przedmiot wynaJazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia bebnowy organ urabiaja¬ cy z wysuwnym segmentem w widoku od strony tarczy odcinajacej, fig. 2 — odmiane organu z dwoma odchylny- mi segmentami, fig. 3 — odmiane organu sterowanego ukladem drazków i przesuwników w widoku z boku, fig. 4 — odmiane organu urabiajacego sterowanego dzwignia.Jak uwidoczniono na rysunku, odcinajaca tarcza 1 organu urabiajacego jest wyposazona wwysuwny segment 2 zaopatrzony na obydwu koncach w urabiajace narzedzia 3. Wysuwny segment 2 jest zamocowany przesuwnie promieniowo do odcinajacej tarczy 1 za pomoca prowadzacych listw 4. Segment 2a moze byc takze wykonany w wersji wychylnej. W wersji tej dwa segmenty 2a umieszczone po przeciwnych stronach odcinajacej tarczy 1 sa polaczone ze soba za pomoca lacznika 5 a z odcinajaca tarcza 1 za pomoca sworzni 6 i prowadzacych listw 4a. Wychylenie segmentów 2 lub 2a poza obrys odcinajacej tarczy 1 nastepuje cyklicznie w tej samej fazie obrotu dzieki krzywkowemu mechanizmowi 7, który jest zamocowany obrotowo do nieruchomego korpusu przekladni 8. Ruch ten jest przenoszony za posrednictwem przesuwników 9, poruszajacych siew prowadnicach 10, zamocowanych do tulei 11 i drazków 12, tak aby podczas kazdego obrotu organu urabiajacego nastepowalo wysuniecie jednego konca ruchomego segmentu 2 poza obrys odcinajacej tarczy 1. Pociaga to za soba równoczes¬ ne wysuniecie jego drugiego konca.W odmianie wynalazku ruch ten jest przenoszony za pomoca dwuramiennej dzwigni 13 zamocowanej do tulei 11 za posrednictwem uchwytu 14 stanowiacego os obrotu dzwigni 13. Jedno ramie dzwigni 13 jest osadzone w gniezdzie krzywkowego mechanizmu 7a. Drugie ramie natomiast jest polaczone przegubowo z ru¬ chomym segmentem 2.Dzialanie bebnowego organu urabiajaceogo wedlug wynalazku jest nastepujace. Na skutek obrotu osadzo¬ nego na wale przekladni 8 bebnowego organu urabiajacego nastepuje slizganie sie powierzchni czolowej przesuwników 9 po nieruchomej,biezni krzywkowego mechanizmu 7, zamocowanego obrotowo na nieruchomym korpusie przekladni 8. Bieznia mechanizmu krzywkowego 7 wywierajac nacisk na przesuwnik 9 powoduje jego przesuniecia wzdluz prowadnic TO. Przeniesienie ruchu przesuwnika 9 na ruchomy segment 2 odbywa sie za posrednictwem drazka 12 zamocowanego przegubowo jednym koncem do ruchomego segmentu 2, drugim zas koncem do przesuwnika 9.79103 3 W odmianie organu wedlug wynalazku podczas obrotu bebna urabiajacego, zamocowany na korpusie przekladni 8 krzywkowy mechanizm 7a powoduje wsuniecie, wzglednie wysuniecie ruchomego segmentu 2 poza obrys odcinajacej tarczy 1. Dzieje sie to za posrednictwem dzwigni 13, której jeden koniec slizga sie w gniezdzie krzywkowego mechanizmu 7a a drugi koniec jest umocowany do ruchomego segmentu 2. Wysuniecie ruchomego segmentu 2 w innej fazie obrotu organu urabiajacego jest mozliwe do uzyskania poprzez przekrecenie krzywko¬ wego mechanizmu 7a wzgledem korpusu przekladni 8. PL PL