Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1974 72433 KI. 5b,25/06 MKP E21c 25/06 Twórcywynalazku: Kazimierz Wasiak, Kazimierz Jezierski Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Bebnowy organ urabiajacy kombajnu scianowego Przedmiotem wynalazku jest bebnowy organ urabiajacy scianowych kombajnów jedno— i wielobebno- wych, przeznaczony do urabiania wegla lub innych mineralów.Znane dotychczas bebnowe organy urabiajace obracaja sie wokól osi prostopadlej do ociosu sciany i do kierunku swego posuwu podluznego, wykonujac wrab symetryczny wzgledem osi obrotu. Przy wykonywaniu wrebów, na przyklad przez kombajn dwubebnowy, pozostaje lata przystropowa lub srodkowa, ulegajaca za¬ lamaniu w róznych miejscach w zaleznosci od jej wytrzymalosci i grubosci. Zalamania te nastepuja jednak najczesciej dopiero po przejsciu organów urabiajacych oraz ladowarki, przez co zaladowanie pozostalego urobku przeprowadza sie dopiero podczas powrotu kombajnu. Zdarza sie równiez, ze pozostala lata wegla ze wzgledu na swa grubosc oraz wytrzymalosc nie zalamuje sie samoczynnie pod wplywem ciezaru wlasnego. Zachodzi wtedy koniecznosc ograniczania grubosci pozostawionej laty lub nawet rezygnuje sie z jej pozostawienia, co jest powodem znacznego obnizenia wychodu grubych sortymentów. Do urabiania pozostalej laty wegla stosowane sa niekiedy krótkie wrebniki lub zerdzie kruszace. Wymagaja one jednak oddzielnych napedów, powodujacych zwiekszenie ciezaru kombajnu i bardziej skomplikowana jego budowe, przy czym po ich przejsciu konieczne jest dodatkowe zaladowanie urobku. Wymienione wrebniki i zerdzie znalazly zastosowanie tylko w kombajnach jednokierunkowych, natomiast dostosowanie ich do dwukierunkowych kombajnów napotyka na duze trudnosci.W przypadku wybierania grubych pokladów wegla zachodzi potrzeba zwiekszenia srednicy stosowanych organów urabiajacych, a tym samym niezbedne staje sie zwiekszenie zainstalowanych mocy napedowych. Za¬ sadnicza jednak wada, wynikajaca z zastosowania znanych bebnowych organów urabiajacych jest znaczne kru¬ szenie urobku, powodujace zmniejszony wychód grubych sortymentów oraz powstawanie stosunkowo duzej ilosci mialu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie dotychczasowych wad i niedogodnosci przez skonstruowanie bebno¬ wego organu urabiajacego, który pozwoli na znaczne zwiekszenie wychodu grubych sortymentów i umozliwi urabianie pokladów grubych, przy jednoczesnym zmniejszeniu zainstalowanych mocy napedowych.2 72 433 Cel ten, zgodnie z wynalazkiem, zostal osiagniety przez opracowanie nowej konstrukcji bebnowego organu urabiajacego, którego tarcza odcinajaca jest wyposazona w ruchomy segment z narzedziami skrawajacymi.Ruchomy segment jest zamocowany do tej tarczy przesuwnie promieniowo, a tarcza wraz z bebnem urabiajacym jest osadzona obrotowo na nieruchomym wale. Wprawienie segmentu w ruch posuwisto-zwrotny umozliwia mimosród, osadzony w czole nieruchomego walu. Mimosród ten podczas kazdego obrotu nacinajacej tarczy wysuwa segment poza obrys tarczy w celu wykonania podluznego naciecia w lacie wegla.Zastosowanie organu bebnowego wedlug wynalazku umozliwi wykonanie, oprócz wlasciwego wrebu, jednoczesnie dodatkowego wzdluznego podciecia pozostawionej, grubszej niz dotychczas, laty wegla. Podciecie to, oslabiajac przekrój laty, przyczyni sie do jej zalamywania sie pod wplywem wlasnego ciezaru bezposrednio po przejsciu organu bebnowego. Dzieki temu uzyska sie znacznie zwiekszony wychód grubego sortymentu wegla, a zatem zmniejszenie procentowej zawartosci w urobku mialu, oraz poprawi wyraznie procentowa ilosc urobku zaladowanego bezposrednio na przenosnik za pomoca ladowarki. Ponadto organ ten umozliwi stosowa¬ nie urabiajacego bebna o zmniejszonej srednicy oraz wyeliminuje potrzebe uzywania krótkich wrebników lub zerdzi kruszacych, stosowanych dotychczas czesto do urabiania pozostawionej laty wegla. To przyczyni sie do znacznego zmniejszenia zainstalowanych mocy napedowych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia bebnowy organ urabiajacy od strony tarczy odcinajacej, z segmentem nie wysunietym urucha¬ mianym mimosrodem, fig. 2 — ten sam organ z segmentem maksymalnie wysunietym, fig. 3 — odmiane organu z wysuwnym segmentem uruchamianym krzywka, a fig. 4 - inna odmiane organu z segmentem odchylnym.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2, odcinajaca tarcza 1 organu urabiajacego jest wyposazona w ruchomy seg¬ ment 2 osadzony na niej przesuwnie promieniowo za pomoca prowadnic 3. Segment 2, zaopatrzony na zew¬ netrznym obrysie w skrawajace narzedzia 4, jest poruszany za pomoca mimosrodu 5 przymocowanego do czola nieruchomego walu 6. Na wale tym jest osadzony obrotowo organ bebnowy z tarcza 1.Dzialanie bebnowego organu urabiajacego wedlug wynalazku jest nastepujace. Podczas kazdego obrotu organu wokól walu 6, zamocowany w jego czolowej powierzchni mimosród 5 powoduje jedno wysuniecie seg¬ mentu 2 poza obrys tarczy 1. Wysuniecie to osiaga najwieksza wartosc w kierunku prostopadlym do pozostawio¬ nej przy urabianiu laty wegla, przy czym skrawajace narzedzia 4 segmentu 2 wykonuja podluzne naciecie w tej lacie.Odmiana organu, przedstawionego na fig. 3, polega na zastosowaniu krzywki 7 nadajacej segmentowi 2 ruch posuwisto-zwrotny. Krzywka ta, osadzona nieruchomo na wale 6, jest zaopatrzona w wystajacy kolnierz 8, wzdluz którego jest wodzony zaczep 9 zamocowany do segmentu 2 i poruszajacy go podczas ruchu obrotowego tarczy 1. Osadzone sztywno w czole tarczy 1 sworznie 10 przechodzace przez podluzne wyciecia 11 w rucho¬ mym segmencie 2, stanowia prowadzenie segmentu w jego ruchu posuwisto-zwrotnym. Odpowiednio uksztalto¬ wany zarys krzywki 7 umozliwi wyznaczenie takiego toru posuwu nozy 4, po którym uzyska sie najbardziej prawidlowe skrawanie, wplywajace korzystnie zwlaszcza na zywotnosc nozy.Inna odmiana organu, uwidocznionego na fig. 4, ma segment 12 wychylny katowo poza obrys tarczy 1.Katowe wychylenie tego segmentu odbywa sie wzgledem czopa 13 stanowiacego os obrotu wychylenia, przy czym krzywka 14 nadaje segmentowi 12 cykliczny ruch roboczy podczas obrotu tarczy 1 wokól nieruchomego walu 6. Sterowanie cyklicznego ruchu roboczego segmentów za pomoca krzywki umozliwi, poprzez odpowiednie jej uksztaltowanie, zastosowanie bebnowych organów jako przystropowych w kombajnach z wychylnymi db dwóah pozycji roboczych, ramionami. W tym przypadku bowiem niezbedne jest maksymalne wysuniecie segmen¬ tu poza obrys tarczy odcinajacej wzdluz wiekszego katajej obrotu. PL PL