Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 15.11.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.11.1975 75955 KI. 5b,25/10 MKP E21c 25/10 Twórcy wynalazku: Kazimierz Wasiak, Kazimierz Jezierski, Józef Golda Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Kato¬ wice (Polska) Organ urabiajacy kombajnu scianowego Przedmiotem wynalazku jest organ urabiajacy scianowego kombajnu wieloorganowego wyposazo¬ nego w jeden organ urabiajacy pracujacy stale pod stropem pokladu.Znane bebnowe organy urabiajace skladaja sie z tarczy odcinajacej, tulei i slimacznicy ladujacej urobek na przenosnik scianowy. Slimacznica oraz odcinajaca tarcza maja noze urabiajace calizne weglowa.Wada tych organów urabiajacych jest znaczne kruszenie wegla w czasie pracy obnizajace w nie¬ których przypadkach jego jakosc. Starania kon¬ struktorów zmierzajace do poprawy wychodu gru¬ bych sortymentów poprzez zmniejszenie ilosci skrawów, zmniejszenie ilosci nozy, oraz zmiane konstrukcji narzedzi urabiajacych, daly tylko nie¬ znaczne rezultaty. Lepsze wyniki mozna uzyskac przez pozostawienie warstwy nieurobionego wegla, która zalamuje sie pod wlasnym ciezarem zwiek¬ szajac wychód grubych sortymentów. Zalamanie sie laty wegla w zaleznosci od jej wytrzymalosci nastepuje w róznej odleglosci za organem ura¬ biajacym. Zdarza sie równiez, ze pozostawiona lata wegla nie zalamuje sie pod wplywem wlasnego ciezaru, zmuszajac tym samym do jej urabiania w sposób reczny lub mechaniczny w czasie powrotnego ruchu kombajnu, co jest mozliwe tylko w przypadkach kombajnów pracujacych jedno¬ kierunkowo.Znane sa równiez bebnowe organy urabiajace za- 10 15 25 30 opatrzone od strony odcinajacej tarczy w ruchomy segment uzbrojony w skrawajace noze, wysuwany poza obrys nozy tarczy odcinajacej w celu wy¬ konania dodatkowego podciecia i oslabienia w ten sposób pozostawionej laty wegla. Podciecie to po¬ woduje zalamywanie sie laty bezposrednio za organem urabiajacym, a przed ladowarka, pozwa¬ lajac w ten sposób na zaladowanie urobku z tej laty bez dodatkowego mechanicznego rozdrobnie¬ nia, jakie ma miejsce w przypadku ladowania organem urabiajacym.Wada tych bebnowych organów urabiajacych jest skomplikowana budowa wymagajaca sterowania wychylenia segmentu za pomoca mechanizmu krzywkowego oraz niewielkie wychylenie segmen¬ tu ograniczajace glebokosc wykonanego podciecia.Dalsza wada tego organu jest niewywazenie wply¬ wajace na trwalosc zarówno przekladni jak i silni¬ ka napedzajacego organ urabiajacy.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad do¬ tychczasowych organów urabiajacych.Cel ten zgodnie z wynalazkiem zostal osiagniety poprzez konstrukcje tarczowego organu urabiaja¬ cego skladajacego sie z tarczy odcinajacej z zamo¬ cowanymi na jej obwodzie nozami wystajacymi kilkadziesiat centymetrów poza obrys nozy osa¬ dzonych na tulei w formie spirali. Odcinajaca tar¬ cza organu urabiajacego z wykonanymi na wyso¬ kosci obwodu tulei wycieciami, ma z obydwu stron zamocowane ladujace lopatki przypominajace swym 75 9553 ksztaltem sierp skierowany swym ostrzem w kie¬ runku srodka odcinajacej tarczy. Najkorzystniej jest aby tulejka byla od 5 do 15 centymetrów dluz¬ sza od, dlugosci wspólpracujacego stale przy spagu bejbnowego organu urabiajacego.Organ urabiajacy wedlug wynalazku jest przy¬ stosowany do kombajnów wyposazonych w górny organ urabiajacy stale pracujacy pod stropem po¬ kladu, zwlaszcza w kombajnach dwukierunkowych, w których w zaleznosci od kierunku posuwu, górny organ urabiajacy ustawia sie tak, aby za¬ wsze wyprzedzal dolny organ. Tarczowy organ urabiajacy szczególnie nadaje sie do zastosowania w kombajnach, których górne organy urabiajace umieszczone sa na wychylnych i wysuwnych wy¬ siegnikach, gdyz dzieki wysunieciu odcinajacej tarczy w glab calizny poza zabiór dolnego organu urabiajacego mozliwe jest wieksze jego obnize¬ nie, niz to ma miejsce w przypadku organów bebnowych, potrzebne szczególnie do zmiany po¬ lozenia górnego organu w czasie kazdorazowej zmiany kierunku urabiania. Unika sie w ten spo¬ sób koniecznosci wykonywania przybierki stropu chodnika, w którym ta zmiana sie odbywa. Za¬ stosowanie ladujacych lopatek w ksztalcie sierpa skierowanego swym ostrzem w kierunku srodka tafczy zapewnia "efektywne oczyszczenie z mialu szczeliny przy obu kierunkach urabiania. Lopatki te spelniaja jednoczesnie role zeber wzmacniaja¬ cych odcinajaca tarcze.Zaleta tarczowego organu urabiajacego w porów¬ naniu z bebnowym jest znacznie mniejszy ciezar, mniejsze sa takze sily dzialajace na niego w cza¬ sie urabiania. Z tych wzgledów znacznie poprawia sie statecznosc kombajnu. Poza tym organ ten nie wymaga tak duzego momentu obrotowego jak organy bebnowe i stad jest mozliwe zainstalowanie mniejszych mocy ze wszystkimi konsekwencjami z tym zwiazanymi. Glówna jednak zaleta stoso¬ wania tarczowego organu urabiajacego jest wyrazna poprawa wychodu grubych sortymentów uzyskana dzieki pozostawieniu laty przystropowej i srod¬ kowej, grubosci kilkakrotnie wiekszej od grubosci pozostawianych zwykle lat. Laty te sa tak osla¬ bione pionowa szczelina wykonana od strony caliz¬ ny przez odcinajaca tarcze, ze ich zalamanie w zadanym miejscu nie bedzie przedstawialo zadnego problemu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony przy¬ kladowo na rysunku na którym fig. 1 — przed¬ stawia tarczowy organ urabiajacy w widoku od strony tulei, fig. 2 — ten sam organ w widoku z boku.Jak uwidoczniono na rysunku, tarczowy organ 5 955 4 urabiajacy ma odcinajaca tarcze 1 osadzona na tulei 2, na obwodzie której zamocowane sa skra¬ wajace noze 3 wystajace kilkadziesiat centymet¬ rów poza obrys nozy 3a; osadzonych na tulei 2 w 5 formie spirali. Odcinajaca tarcza 1 wzmocniona jest po obydwu stronach ladujacymi lopatkami 4.Ksztalt ladujacych lopatek 4 jest zblizony do sierpów skierowanych swym ostrzem w kierunku srodka odcinajacej tarczy 1. Na wysokosci obwodu 10 tulei 2 odcinajaca tarcza 1 ma wykonane wycie¬ cia 5, których ilosc odpowiada ilosci ladujacych lopatek 4 zamocowanych na zewnetrznej stronie odcinajacej tarczy 1. Tuleja 2 jest o kilka centy¬ metrów dluzsza od dlugosci pracujacego stale przy 15 spagu bebnowego organu urabiajacego.Dzialanie tarczowego organu urabiajacego jest nastepujace. Tuleja 2 obracajac sie wokól swej osi wykonuje wreb. Równoczesnie tarcza odcinaja¬ ca 1 wykonuje dodatkowa szczeline oslabiajaca 20 pozostawiona late wegla. Szczelina ta jest oczy¬ szczana z mialu za pomoca ladujacych lopatek 4 wyrzucajacych urobek na zewnatrz w czasie ura¬ biania w jednym kierunku. Natomiast w czasie urabiania w drugim kierunku urobek jest nakie- 25 rowany przez wyciecie 5 za pomoca ladujacych lopatek 4 do przestrzeni wokól tulei 2. Z prze¬ strzeni wokól tulei 2 mial kierowany jest na zewnatrz za pomoca nozy 3a rozstawionych na jej powierzchni w ksztalcie spirali. Wydluzenie o kilka 30 centymetrów tulei 2 w stosunku do wspólpracuja¬ cego z nia bebnowego organu urabiajacego pra¬ cujacego stale przy spagu, umozliwia wieksze obnizenie tarczowego organu urabiajacego, co moze miec miejsce w czasie zmiany kierunku 35 urabiania. PL PL