Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1Ó73 Opis patentowy opublikowano: 14.07.1975 78980 KI. 21d2, 23/02 MKP H02p3/22 Twórcawynalazku: Slawomir Wyszkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Elektrotechniki, Warszawa (Polska) Uklad napedowy tyrystorowy z silnikiem asynchronicznym sterowanym napieciowo Przedmiotem wynalazku jest uklad napedowy tyrystorowy z silnikiem asynchronicznym sterowanym na¬ pieciowo. Uklad znajduje zastosowanie do mechanizmów wymagajacych regulowanego hamowania elektrycznego, np. do róznych typów dzwigarek.Znany uklad napedowy z hamowaniem dynamicznym zawiera silnik asynchroniczny, którego uzwojenie stojana zasilane jest ze zródla pradu przemiennego i zródla pradu stalego. W obwodzie zasilania pradem stalym jest wlaczony stycznik, przerywajacy doplyw pradu stalego z oddzielnego przeksztaltnika tyrystorowego ze sterownikiem i transformatorem obnizajacym napiecie pradu przemiennego.Wada opisanego ukladu jest skomplikowana budowa wynikajaca z koniecznosci stosowania dwóch zródel zasilania. Przelaczanie z zasilania pradem stalym na zasilanie pradem przemiennym wymaga stosunkowo duzo czasu, powiekszonego o czas dzialania stycznika. Wydluzanie czasu przelaczania pogarsza wlasciwosci dyna¬ miczne ukladu, który jest ciezki i ma maly stopien niezawodnosci.Celem wynalazku jest unikniecie opisanych niedogodnosci.Zadanie techniczne prowadzace do tego celu polega na opracowaniu ukladu napedowego z regulowanym hamowaniem dynamicznym i zasilanym z jednego zródla energii elektrycznej. Uklad powinien skladac sie z ele¬ mentów typowego ukladu regulowanego z silnikiem asynchronicznym sterowanym napieciowo.Wytyczony cel zostal osiagniety przez zbudowanie ukladu napedowego wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze do zacisków uzwojenia stojana silnika asynchronicznego, pomiedzy faza skrajna z tyrystorami zasilajacymi a faza srodkowa bez tyrystorów, wlaczony jest tyrystor bocznikujacy. Bramka tego tyrystora pola¬ czona jest z blokiem logicznym, do którego polaczony jest zadajnik, pradnica tachometryczna oraz sterownik tyrystorowy.Uklad napedowy wedlug wynalazku wymaga tylko jednego zródla zasilania w ukladzie tyrystorowym oraz umozliwia stosowanie regulowanego hamowania dynamicznego. Prz4z uzwojenie silnika przeplywa prad w sposób ciagly, hie przerywany stycznikiem. Uklad jest ponadto prosty i lekki o duzym stopniu niezawodnosci i dobrych wlasciwosciach dynamicznych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym pokazano sche¬ mat polaczen ukladu.2 78980 Do uzwojen stojana 1 silnika asynchronicznego polaczone sa trzy fazy R,S,T sieci pradu przemiennego.W obu fazach skrajnych R i T wlaczone sa przeciwsobnie dwa tyrystory zasilajace 2 i 3 oraz 4 i 5. Do zacisków uzwojenia stojana 1 silnika asynchronicznego, pomiedzy faza skrajna R z tyrystorami zasilajacymi 2 i 3 a faza srodkowa S bez tyrystorów , wlaczony jest tyrystor bocznikujacy 6. Bramka tego tyrystora polaczona jest z blokiem logicznym 8 do którego polaczony jest zadajnik 10 i pradnica tachometryczna 11. Pradnica tachome¬ tryczna 11 polaczona jest równiez z regulatorem 7, który laczy zadajnik 10 ze sterownikiem tyrystorowym 9.Sterownik tyrystorowy 9 polaczony jest z bramkami tyrystorów zasilajacych 2, 3, 4, 5.W czasie normalnej pracy ukladu tyrystory zasilajace 2, 3,4, 5 sa wysterowane, a tyrystor bocznikujacy 6 jest zablokowany. Silnik zasilany jest trójfazowo R S T. Gdy zachodzi potrzeba hamowania nastepuje poprzez blok logiczny 8 zablokowanie tyrystorów zasilajacych 3,4 i 5 podczas gdy tyrystor zasilajacy 2 pozostaje w dal¬ szym ciagu wysterowany. Równoczesnie zostaje zalaczony tyrystor bocznikujacy 6. Przez uzwojenie stojana 1 silnika przeplywa faza R i S prad wyprostowany jednopolówkowy. Na skutek przeplywu tego pradu powstaje hamowanie dynamiczne mechanizmu. Uklad regulacji predkosci obrotowej dziala bez zmian i uzyskany tam sygnal uchybu podawany jest w dalszym ciagu na sterownik tyrystora. Przy ponownym przejsciu z hamowania mechanizmu na jego naped zostaje zablokowany tyrystor bocznikujacy 6, a odblokowane tyrystory zasilaja¬ ce 3, 4 i 5. PL PL